Văn học nghệ thuật

Văn học nghệ thuật (1191)

Find out the latest local and worldwide news.

Children categories

Thơ

Thơ (74)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed id auctor orci. Morbi gravida, nisl eu bibendum viverra, nunc lectus.

Xem bài viết...
Âm nhạc

Âm nhạc (53)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed id auctor orci. Morbi gravida, nisl eu bibendum viverra, nunc lectus.

Xem bài viết...
Truyện

Truyện (331)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed id auctor orci. Morbi gravida, nisl eu bibendum viverra, nunc lectus.

Xem bài viết...

Chồng già vợ trẻ

Chồng già vợ trẻ

Nguyễn Thị Thanh Dương

Tôi vừa bước chân vào nhà, chồng tôi đã gọi: - Em ơi, cạo gíó cho anh… - Lại cảm rồi hả? Gớm, gió đầu Đông cảm, gíó cuối Đông cũng cảm. Mà lại cảm ngay vào ngày Valentine, ngày mùa tình yêu, người ta tưng bừng hẹn hò hay đi chơi, còn anh thì ngồi đây ăn vạ.

- Đầu hay cuối gì cũng là gió lạnh cả.

Tôi ngao ngán: - Anh thì dị ứng với cả bốn mùa, giữa mùa hè trời bỗng dưng đổ cơn mưa anh cũng ngây ngây người khó chịu, mùa Xuân anh không chịu nổi phấn hoa tha hồ sổ mũi hắt hơi, còn mùa Thu gió chuyển mùa hiu hiu, trong khi em muốn được đi theo gío đến tận chân mây cuối trời thì anh đã cảm vì lạnh, phải uống vài viên thuốc Tylenol và nằm nhà đắp chăn để ngủ, mặc cho mùa Thu mơ màng ngoài khung cửa.

- Thì anh khác, em khác. Anh đã 60 tuổi rồi còn gì! mà em thì mới 40, cái tuổi nồng nàn và rực rỡ.

- Em muốn lấy chồng lớn tuổi để nép bóng tùng quân, để mãi mãi là người tình bé bỏng được nuông chiều, hóa ra em lại là người phải chiều anh và hầu anh đủ thứ.

Tôi nhìn anh đang ngồi trong ghế như đã chờ đợi tôi từ nãy giờ, mặc áo len dày, chân đi vớ, đầu còn đội cả mũ len nữa. Càng thêm ngao ngán:

- Trông anh lù đù như ông gìa trong nursing home ấy, trong nhà chứ có phải ngoài sân hay ngoài cánh đồng lộng gío đâu mà anh trang bị quần áo, mũ và vớ kỹ thế?

- Biết thế, nhưng thà thừa hơi ấm còn hơn là một chút lạnh vào người.

Tôi ra lệnh: - Thôi đủ rồi, anh chuẩn bị cởi đống quần áo len, áo khóac tổng cộng mười mấy pound của anh ra để em cạo gío. Từ ngày lấy anh em bỗng trở thành người đàn bà cạo gío thành thạo, tay nghề cao dần theo năm tháng.

Ông chồng tôi lê dép đứng lên đi lấy chai dầu gío xanh và dụng cụ cạo gío. Kể cũng lạ, mỗi lần cảm lạnh hay nhức mỏi hai vai và lưng, chỉ cần cạo gío cho người nóng ran lên anh thấy đỡ ngay.

Vừa ngửi mùi dầu xanh vừa cạo gío trên tấm lưng gầy của chồng, trong căn phòng này dường như chỉ là tuổi gìa và đau ốm. Trong khi cuộc sống bên ngoài luôn sống động xôn xao, lúc nãy tôi có ghé vào chợ đã thấy cửa hàng bán hoa tấp nập khách mua.

Tôi đã dừng chân ngắm nhìn cái điều có lẽ chẳng còn đến với tôi nữa trong ngày Valentine, những bó hoa, những bình hoa đủ loại, đủ màu, bên cạnh những qủa bóng hình trái tim cột dây bay lơ lửng đang chờ được mua và trao tặng.

 

Ngày tôi 20 tuổi, đời tôi là cả một rừng hoa mênh mông chứ chẳng phải một chợ hoa hạn hẹp. Tâm hồn tôi là cả triệu qủa bóng bay lơ lửng giữa trời xanh, chứ chẳng phải chỉ vài qủa bóng kia. Còn anh, là một người đàn ông từng trải vừa đúng 40, khỏe mạnh, đẹp trai, và tình tứ, anh làm con bé tôi chết mê chết mệt, yêu anh chớp nhoáng và lấy anh vội vàng.

Mỗi mùa Valentine anh đều âu yếm mua hoa về tặng vợ, mối tình nồng ấm kéo dài được vài năm thì dấu hiệu tuổi gìa của anh xuất hiện, 45 tuổi tóc anh đã bạc khá nhiều, anh phải nhuộm cho khỏi chênh lệch với cô vợ trẻ, đến nay thì đầu anh đã hói, chỉ còn một nhúm tóc lưa thưa như rừng chưa thay lá.

Không biết có phải vì tuổi gìa làm anh mệt mỏi hết hứng thú yêu đời hay vì cuộc sống vợ chồng lâu ngày thành cũ, nên anh “cúp” luôn chuyện mua hoa tặng vợ ngày lễ Tình Yêu, mà tôi cũng chẳng náo nức chờ mong như ngày xưa nữa.

Tôi đang say sưa cạo gío, bỗng anh rướn người lên và kêu thống thiết: - Trời ơi, em cạo kiểu gì mà đau qúa vậy?

- Hình như…em quên chưa bôi dầu xanh chỗ này…

Anh hỏi tội tôi: - Em chưa già mà lơ đãng và xớn xác thế! Chưa bôi dầu mà cạo thì ai chịu nổi!

Tôi chanh chua:

- Em già trước tuổi để bằng anh, tuổi gìa của anh như một loại vi khuẩn lây lan sang cả đời em. Anh biết chưa?

Anh nhăn mặt:

- Sao em lắm lời thế? Ngày xưa em ngây thơ hiền dịu bao nhiêu bây giờ em chanh chua đỏng đảnh bấy nhiêu. Nếu như được làm lại từ đầu thì…

Tôi gắt gỏng:

- Thì anh sẽ làm gì? Anh chê tôi chanh chua, anh sẽ không cưới tôi chứ gì?

- Thì… anh vẫn yêu em và cưới em, xưa yêu em hiền dịu, nay yêu em cả những chanh chua, cả khi đỏng đảnh.

- Thôi đừng có nịnh nọt. Còn anh, chàng hào hoa ngày xưa của em đã thay thế bằng một ông gìa dở hơi rồi đấy.

Không dám than đau nữa, anh hỏi sang chuyện khác:

- Nãy em đi đâu mà lâu thế?

- Đi đủ thứ, nhà băng này, ghé chợ này, và… nhân thể em ghé vào văn phòng bác sĩ thẩm mỹ hỏi thăm để cắt mí mắt, vì mắt em hơi bị sụp mí rồi.

Tấm lưng anh lại rướn lên, lần này để phản kháng:

- Thôi em ạ, vốn dĩ em đã trẻ hơn anh nhiều, mà lại sửa sắc đẹp thì càng trẻ hơn nữa, coi sao được?

 

- Biết làm sao bây giờ? chuyện em sửa sắc đẹp chẳng vì anh bao nhiêu tuổi cả, mà vì em thích.

Tôi than thở: - Nếu anh không qúa gìa, hay nói một cách khác nếu anh còn trẻ độ tuổi như em, thì giờ này anh không thể nằm đây bắt em cạo gío, mà đã ra tiệm chọn hoa tặng em và chiều nay sẽ mời em đi nhà hàng để làm ấm lại tình vợ chồng đã nhạt phai vì thời gian, vì bận rộn của cuộc đời. Em có bao nhiêu quần aó, giày dép thời trang để diện, có son phấn để điểm trang mà mấy khi dùng đến?

- Tình yêu là ở trong lòng, cái màn tặng hoa, tặng qùa Valentine chỉ là hình thức phù phiếm, làm lợi cho giới kinh doanh. Năm nay kinh tế khó khăn, thất nghiệp lan tràn, càng giản tiện, tiết kiệm càng tốt, ở California có ông bị thất nghiệp đã giết chết vợ con và tự tử theo. Tình yêu đã cũ, hâm đi hâm lại như nồi nước phở cũng chẳng làm ngon thêm tí nào.

- Còn hơn là không hâm sẽ bị… thiu, sẽ tệ hại hơn nữa.

Anh vừa nói vừa thở vì vẫn còn đau mỗi khi tôi mạnh tay: - Anh có muốn thế này đâu. Thật dại khờ khi người ta lấy nhau bất kể tuổi tác. Mà tại sao ngày ấy em cứ xông vào đời anh, đòi lấy anh trước khi anh ngỏ lời cưới em?

- Đấy là lãng mạn một cách bốc đồng. Tại cuốn truyện “Tình Nghĩa Vợ Chồng” của Leon Tolstoi do Bảo Sơn dịch, cô Mai tuổi mới lớn đã yêu chú Sách, người đàn ông hơn cô rất nhiều tuổi và là bạn của cha cô, và chú Sách thì tử tế bao dung tuyệt vời làm ảnh hưởng đến em. Lại thêm bản nhạc nào đó của ông Y Vân với những câu “Năm anh 20 em mới sinh ra đời, năm anh 40 em mới vừa 20…” thật sống động và lãng mạn. Cả hai thứ cộng lại làm hồi đó em chỉ mơ lấy một anh chồng gìa, đến nỗi mấy thằng cùng trang lứa tán em, em coi chúng như hàng ranh con không hề đếm xỉa đến.

- Còn anh háo thắng một cách bốc đồng! Vì anh không mãi mãi là thằng đàn ông 40 sung sức để yêu em, để mỗi lần em giận dỗi anh làm huề bế xốc em lên và ôm gọn trong vòng tay mình, ngược lại bây giờ một cú vung tay vùng vằng hờn dỗi của em cũng làm anh loạng quạng suýt ngã. Thà anh lấy một người vợ ngang vai phải lứa, cả hai cùng gìa, cùng nay ốm mai đau, cuộc sống thoải mái biết bao! Bà ấy cạo gío cho anh, anh cạo gío cho bà ấy, chẳng có gì để phàn nàn cả.

- Nhưng sao anh gìa nhanh thế? người ta 70 còn cưới vợ, mà anh thì mới 60 đã ốm yếu ho hen thế này?

- Thì sức khỏe mỗi người mỗi khác. Mẹ anh kể ngày còn bé anh đau ốm quặt quẹo, vừa chữa bệnh bằng Tây y lẫn Đông y vừa cúng bái chùa chiền tứ phương anh mới lớn nổi.

 

 

Tôi lên giọng kể lể:

- Tuy nhỏ tuổi hơn anh mà đôi lúc em như bà chị hai của anh, hay như một người mẹ chăm sóc đứa con thơ ấy.

- Phải nói rõ ra là như một bà chị hắc ám hay người mẹ…ghẻ em nhé, vì em hay gắt gỏng, mắng mỏ va hà hiếp anh lắm đấy.

- Vì anh lẩm cẩm qúa ai mà chịu nổi? Lúc nào cũng than đau mình nhức mẩy và đòi cạo gío. Thôi xong rồi, anh nằm nghỉ đi cho khỏe để em đi nấu cơm.

Tôi kê gối, đắp chăn cho anh nằm êm ấm xong thì có tiếng chuông cửa reo. Người ta đến giao phát một bình hoa tươi làm tôi ngỡ ngàng cứ tưởng có sự lầm lẫn gì chăng? Nhưng đúng địa chỉ nhà này và tên người nhận là… con gái tôi, chứ không phải tôi. Con gái đã 19 tuổi rồi, vậy mà dưới mắt tôi nó vẫn chỉ là một đứa trẻ con. Thì ra đã có anh chàng nào để ý đến nó rồi.

Tôi thận trọng mang bình hoa để lên bàn và ngắm nghía, bình hoa bằng thủy tinh trong suốt, thắt nơ bằng sợi dây màu hồng, trong cắm đầy hoa Hồng, điểm tô bằng những cánh hoa cúc trắng nhỏ lấm tấm với những cành lá dương xỉ xanh tươi.. Lòng tôi bỗng rộn ràng ấm áp, sống lại những phút giây xa xưa .

 

 

Chồng tôi cũng tò mò từ trong phòng bước ra: - Hoa của ai đấy em?

Tôi ra khỏi giấc mơ: - Còn ai vào đâu nữa, ngoài con gái mình? không lẽ ai đó tặng hoa cho em, một mụ đàn bà 40 có chồng lù lù bên cạnh?

- Nhưng sao mặt em bâng khuâng thế kia?

- Em chạnh lòng nhớ thuở mới yêu anh, nhưng phút giây ngắn ngủi ấy qua rồi. Thực tế, em đang bực mình đây, con gái mình không thể quan hệ tình cảm yêu đương làm ảnh hưởng đến việc học hành của nó trong lúc này.

Chồng tôi bênh con gái: - Em chỉ hơn nó 1 tuổi mà ngày xưa đã yêu anh thế nào? Lãng mạn đến thế nào? Em đã nói rằng nếu không lấy được anh thì tất cả đàn ông trên cõi đời này đều vô duyên, đều là những tượng đá không linh hồn.

- Thì đã nói ngày ấy em bốc đồng mà, nên phải rút kinh nghiệm cho con mình.

- Trái lại, em không bốc đồng mà còn tỉnh táo và thông minh để chép những bài thơ tình rất hay trên báo tặng cho anh. Em đã từng bỏ học để đi chơi với anh. Còn con mình vẫn đi học nghiêm chỉnh và tử tế hơn em nhiều.

Tôi vùng vằng: - Anh đánh gía tình yêu của em xuống cấp như thời buổi kinh tế khó khăn mọi thứ đều hạ gía hả?

Con gái chúng tôi về đến, chấm dứt sự cãi cọ thường ngày như cơm bữa của cha mẹ:

- Bình hoa này là quà tặng Valentine của con, một người bạn trai yêu con và con cũng yêu anh ấy. Chiều nay chúng con có hẹn.

Tôi lo xa: - Chúng con yêu nhau thì được, nhưng chớ có đòi cưới nhau sớm nhé? phải lo học hành thành tài đã.

- Chuyện cưới nhau còn lâu mẹ ạ, phải tìm hiểu tính tình nhau nữa chứ. Ngày xưa bố mẹ có tìm hiểu nhau trước khi cưới không?

- Không! Chồng tôi đáp.

Tôi khẳng định thêm: - Mẹ cũng không! Trăm lần không, ngàn lần không !

- Hèn gì bố mẹ xung khắc nhau, hay cãi cọ qúa, vậy mà bố mẹ nói lấy nhau vì tình yêu

- Đúng là vì tình yêu con ạ, một tình yêu chớp nhoáng như một tia sấm sét lóe lên ngắn ngủi trong một đêm mưa gío u mê.

Con tôi an ủi:

- Nhưng tình yêu nào chẳng phai nhạt theo thời gian, lâu hay mau mà thôi, có lẽ chúng ta phải biết chấp nhận điều đó. Chuyện tình Romeo và Juliet cũng thế, cả hai đều chết sớm, nếu lấy nhau thì chắc gì có thiên tình sử cho chúng ta đọc.

Con gái chúng tôi ở lứa tuổi đôi mươi là hình ảnh tôi ngày xưa, nhưng suy luận chín chắn hơn tôi nhiều.

Tôi nói với chồng trước khi lăn vào bếp để nấu nướng:

- Anh nằm yên đừng kêu réo gì em để em yên trí làm món thịt bò steak nhé. Thay vì mình đi nhà hàng như người ta trong ngày lễ Tình Yêu thì ăn tại nhà vậy.

Chồng tôi kêu lên:

- Thôi, thôi, anh mệt lắm, sức đâu mà nuốt món bò steak của em, chắc sẽ dai như đỉa đói hay dai dẳng như những lần em cãi nhau với anh và không chịu ngừng nghỉ.

- Anh đừng bi quan hóa vấn đề sẽ làm anh nhanh suy sụp và gìa thêm đấy. Em sẽ nấu theo sách vở, sẽ ngon lành…

- Hai mươi năm qua không lẽ hôm nay em sẽ giỏi nấu nướng đột xuất?

- Cứ coi như thế đi, cũng phải cho em cơ hội chứ. Hai chúng mình sẽ ăn bữa chiều nay với món bò steak và uống chút rượu cho ấm lòng và ấm tình anh nhé.

Anh vẫn cương quyết chối từ: - Thú thật anh chỉ thèm… một tô cháo trắng nóng hổi ăn với thịt chà bông, có lẽ sẽ nhẹ nhàng và khỏe người hơn, và cũng dễ nấu cho em hơn là món bò steak.

Tôi thất vọng thở dài: - Muốn ăn với anh một bữa chiều ấm cúng cũng không được, con gái thì hẹn hò đi ăn ngoài, chỉ còn hai vợ chồng mà hai khung trời khác biệt, chẳng lẽ anh ngồi húp cháo mà em ăn steak thì vui với ai?

- Thì em cùng ăn cháo với anh cho vui, nhân thể diet luôn.

Tôi chán nản dẹp bỏ bịch thịt bò trở vào ngăn tủ lạnh Vừa lúc đó con gái tôi đã trang điểm xong đi ra ngoài, con tôi thật đẹp với đôi mắt long lanh, nụ cười rạng rỡ và mái tóc mượt mà đong đưa.

 

 

- Mẹ ơi, con đi đây … Chúc bố mẹ ở nhà bình thường, đừng cãi nhau nữa nhé..

Ngày lễ Tình yêu, mùa của những tình yêu đã cũ, đã phai nhạt, trong đó có vợ chồng tôi. Nhưng vẫn là mùa tình yêu bắt đầu, mới tinh khôi cho bao nhiêu người khác, ở mọi lứa tuổi, đến với nhau bằng nhịp đập của con tim, trong đó có con gái tôi.

Tôi thẫn thờ nhìn con gái đi ra cửa, chợt tôi vội gọi lại, hoảng hốt lo âu: - Con ơi, con sẽ đi hẹn với người yêu của con, mối tình đầu của con, phải không?

- Vâng, con đã vừa nói với mẹ rồi, chúng con sẽ hòan toàn trong sáng và nghiêm chỉnh.

- Mẹ biết điều ấy rồi, vấn đề mẹ chưa biết và muốn hỏi con bây giờ là người yêu của con bao nhiêu tuổi?? bao nhiêu tuổi? bao nhiêu tuổi??

- Sao mẹ hỏi dồn dập và kinh hòang thế? Anh ấy hơn con 3 tuổi.

Tôi thở phào nhẹ nhỏm: - May qúa, mẹ chỉ sợ con cũng lãng mạn như mẹ ngày xưa mà yêu và lấy chồng gìa thì khổ vào thân. Thôi con đi chơi vui vẻ nhé, còn mẹ đi nấu nồi cháo trắng và ăn với bố con cho hết buổi chiều nay.

 

Ngọc Lan sưu tầm

Hình minh họa

   

Xem thêm...

Ánh trăng nói hộ lòng tôi (Ánh trăng lẻ loi) _ Hoài Nam

  Ánh trăng nói hộ lòng tôi (Ánh trăng lẻ loi)

 

Dang Le quan - thanh sac song toan

Tiếp tục giới thiệu những ca khúc Đông Phương nổi tiếng được đặt lời Việt, bắt đầu từ kỳ này, chúng tôi viết về một số thành công điển hình của “Nữ hoàng ca nhạc Á châu” Đặng Lệ Quân, trong đó có Ánh trăng nói hộ lòng tôi, được đặt lời Việt với tựa Ánh trăng lẻ loi, Thiên ngôn vạn ngữ (Mùa thu lá bay), Tsugunai (Tình chỉ là giấc mơ).

Thực ra, với đa số khán thính giả người Việt từng yêu tiếng hát Đặng Lệ Quân và những ca khúc nổi tiếng của cô từ hơn bốn thập niên qua, công việc của chúng tôi có lẽ hơi thừa thãi, bởi đã có khá nhiều tác giả viết về đề tài này. Tuy nhiên, vì loạt bài “Những ca khúc nhạc ngoại quốc lời Việt” thực hiện cho trang T.Vấn & Bạn Hữu ít nhiều mang tính cách tài liệu lưu giữ (archive), thiết nghĩ chúng tôi không thể không đề cập tới người nữ danh ca bạc mệnh ấy và những ca khúc để đời của cô.

Đặng Lệ Quân (Deng Li-yun) – tên tiếng Anh là Teresa Teng, còn được viết là Teresa Deng, Teresa Tang – ra chào đời vào ngày 29-1-1953 tại thôn Điền Dương, huyện Vân Lâm, Đài Loan, trong một gia đình gốc Hoa Lục, cha người tỉnh Hà Bắc, mẹ người tỉnh Sơn Đông.

Thân phụ của cô nguyên là một quân nhân trong quân đội Trung Hoa Dân Quốc của Thống chế Tưởng Giới Thạch, sau khi bị phe cộng sản của Mao Trạch Đông đánh bại vào năm 1949, đã theo chủ soái chạy ra đảo Đài Loan.

Tên gọi “Lệ Quân” là do thân phụ cô đặt theo tên nữ nhân vật Mạnh Lệ Quân trong truyện “Tái Sinh Duyên” lấy bối cảnh thời nhà Tống chống quân Nguyên (Mông Cổ) trong lịch sử Trung Hoa.

Là người con thứ tư và là con gái độc nhất trong gia đình năm người con, năm lên ba, Đặng Lệ Quân đã được cho học vũ ba-lê; tuy nhiên càng về sau, cô càng tỏ lộ năng khiếu ca hát.

Năm 11 tuổi (1964), Đặng Lệ Quân tham dự cuộc thi hát “Hoàng Mai Hí” do Đài truyền hình Trung Hoa Dân Quốc (Đài Loan) tổ chức và đoạt giải nhất với ca khúc “Phỏng Anh Đài” (Đi thăm Anh Đài), trích từ cuốn phim Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài đang làm mưa gió trên màn bạc.

Dang Le quan nam 11 tuoi

Đặng Lệ Quân năm 11 tuổi

 VIẾT THÊM:

Hoàng Mai Hí (Huangmeixi) là một thể điệu ca múa dân gian Trung Hoa rất phổ biến tại các tỉnh An Huy, Hồ Bắc, Giang Tây và Giang Tô. Nguồn gốc là những bài hát của các cô gái hái trà ở huyện Hoàng Mai, hạt Hoàng Cương, tỉnh Hồ Bắc. Tới thời nhà Thanh, thể điệu ca múa này được du nhập vào tỉnh An Huy, phối hợp với dân ca và thổ ngữ địa phương, được đưa lên sân khấu trở thành thể loại nhạc kịch Hoàng Mai (Huangmei opera).

Tới hậu bán thế kỷ 20, “Huangmei opera” được xem là thể loại nhạc kịch dân tộc mang nhiều tính cách nghệ thuật nhất trong năm thể loại nhạc kịch chính của Trung Hoa; bốn thể loại kia gồm Beijing opera, Yue opera, Pin opera, và Yu opera.

Tại Hương Cảng, từ cuối thập niên 1950 tới cuối thập niên 1960, thể loại nhạc kịch Hoàng Mai đã được hãng phim Thiệu Thị Huynh Đệ (Shaw Brothers) đưa lên màn bạc và đạt nhiều thành công rực rỡ, trong đó có cuốn phim bất hủ Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài  (tựa tiếng Anh là Love Eterne – Tình yêu Vĩnh cửu), thực hiện năm 1963.

Chuyện tình Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài  thường được so sánh với chuyện tình Romeo & Juliet, và được người Tây phương gọi là Butterfly Lovers (Hồ Điệp Tình Nhân), do việc Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài hóa thân thành đôi bướm.

Trong một bài trước đây viết về ca khúc Meigui Meigui Wo Ai Ni (Rose Rose I Love You- Cánh Hồng Trung Quốc) của tác giả Chen Gexin, chúng tôi có nhắc tới hợp tấu khúc dành cho vĩ cầm có tựa đề “Lương Chúc tiểu đề cầm hiệp tấu khúc”, tựa đề tiếng Anh Butterfly Lovers’ Violin Concerto, của trưởng nam Chen Gang (Trần Cương) – nhạc khúc cổ điển mà cho tới nay vẫn được xưng tụng là tác phẩm tiêu biểu nhất trong nền nhạc giao hưởng của Trung Hoa.

Trong cuốn phim Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài  thực hiện năm 1963, Lăng Ba thủ vai Lương Sơn Bá, Lạc Đế thủ vai Chúc Anh Đài. Lạc Đế lúc đó đã thành danh nhưng Lăng Ba còn là một nữ diễn viên chưa có tên tuổi, sở dĩ được chọn thủ vai (gái giả trai ) Lương Sơn Bá là nhờ cô biết hát thể loại Hoàng Mai Hí, và sau đó vụt nổi tiếng.

Về sau, Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài  được thực hiện lại nhiều lần dưới hình thức phim điện ảnh và phim tập truyền hình, tuy nhiên không cuốn phim nào có thể so sánh với Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài  của năm 1963. Với người Hoa, cuốn phim này là một tác phẩm bất hủ, tương tự Cuốn theo chiều gió (1939), Titanic (1997) của điện ảnh tây phương. Riêng tại Hòn ngọc Viễn đông ngày ấy, chúng tôi còn nhớ Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài  đã trở thành một hiện tượng, được chiếu liên tục cả tháng trời, và đi tới đâu cũng nghe văng vẳng điệu hát Hoàng Mai…

Trở lại với Đặng Lệ Quân, năm 1966, cô tham dự cuộc thi ca nhạc của công ty Kim Mã Tưởng và đoạt giải nhất.

Qua năm 1967, cô ra đĩa hát đầu tay và được ưa chuộng ngay; và tới năm 1968, cô thực sự nổi tiếng toàn quốc sau khi được mời trình diễn trên một chương trình ca nhạc truyền hình rất phổ biến ở Đài Loan.

Năm 1969, vào tuổi 16, được phép thân phụ, Đặng Lệ Quân bỏ dở việc học để theo đuổi nghiệp cầm ca toàn thời, ký hợp đồng với hãng đĩa Life Records.

Cũng trong năm 1969, Đặng Lệ Quân được mời sang Hương Cảng để đóng cuốn phim đầu tiên; trở về cô được mời chủ trì tiết mục “Mỗi ngày một ngôi sao” trên truyền hình, trở thành một MC rất nổi tiếng trên đài phát thanh, đài truyền hình, được mời hát trong bộ phim truyền hình đầu tiên của Đài Loan, đồng thời được phu nhân của Tổng thống Tân-gia-ba mời sang đảo quốc Sư Tử tham gia một chương trình gây quỹ từ thiện.

Năm 1970, Đặng Lệ Quân được tặng danh hiệu “Nữ hoàng từ thiện”, và sang Hương Cảng đóng cuốn phim thứ hai có tựa đề “Tiểu thư mê nhạc “.

Qua đầu năm 1971, Đặng Lệ Quân bắt đầu chuyến lưu diễn vòng quanh Đông Nam Á, gồm Hương Cảng, Tân-gia-ba, Mã-lai, Nam Dương, Phi-luật-tân, Thái-lan, và Việt Nam Cộng Hòa, kéo dài từ tháng 2 tới tháng 8/1971.

dang_le_quan-saigon

Đặng Lệ Quân tại Sài Gòn (1971)

Đặng Lệ Quân tới Sài Gòn ngày 24 tháng 7 năm 1971, ngụ tại khách sạn Bát Đạt một tháng trời, để trình diễn tại rạp Lệ Thanh, tham gia các cuộc họp báo, gặp gỡ người ái mộ, du lịch và chụp hình lưu niệm trên sông Cửu Long…

Cô từ giã Hòn ngọc Viễn đông mang theo ca khúc “Không”, tác phẩm đầu tay của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9, mà cô đã xin phép được đặt lời Hoa.

Năm 1972, phiên bản tiếng Hoa của “Không” có tựa đề Nị (Anh) được Đặng Lệ Quân thu đĩa; hiện nay ca khúc này đang đứng hạng 11 trong số 13 ca khúc điển hình của Đặng Lệ Quân.

 Sau đó, Đặng Lệ Quân thu đĩa phiên bản tiếng Nhật với tựa đề “Nii/Anata”, cũng rất được ưa chuộng.

Năm 1973, sau khi mãn hợp đồng với hãng đĩa Life Records, Đặng Lệ Quân đầu quân cho hãng đĩa Polydor Japan với mục đích chinh phục khán thính giả ở quần đảo Phù Tang (Polydor là một thương hiệu của đại công ty Universal Music Group, Hoa Kỳ, có chi nhánh tại nhiều quốc gia trong đó có Nhật Bản).

Tới cuối năm, với tư cách một ca sĩ của Polydor Japan, Đặng Lệ Quân tham dự cuộc thi ca hát thường niên “Kohaku Uta Gassen” (Year-end Song Festival), là cuộc tranh tài giữa những ca sĩ đã có tên tuổi, do đại công ty truyền thông NHK tổ chức vào tối giao thừa dương lịch. Kết quả, Đặng Lệ Quân đã đoạt giải “Ngôi sao ca hát mới nổi xuất sắc nhất” (Best New Singing Star) với bản Kuko (The Airport).

Ca khúc này do Kosho Inomata soạn nhạc, Michio Yamagami đặt lời, về sau, vào giữa thập niên 1980, đã được đệ nhất danh ca kiêm nữ diễn viên Nhật Akina Nakamori (sinh năm 1965) thu đĩa lại, nhưng với thính giả Nhật nói chung, nhắc tới ca khúc Kuko, họ nhớ ngay tới Đặng Lệ quân.

[“Kuko” là cách viết trong nguyên tác, nhưng không hiểu tại sao hiện nay nhiều trang mạng lại viết thành “Koukou”, hoặc “Kuukou”]

Nội dung Kuko là lời một người con gái trong một cuộc tình tay ba, được người yêu tiễn ra phi trường, trước khi chàng quay về với bóng hồng kia.

Lời hát của Kuko được trang mạng lyricstranslate.com dịch sang tiếng Anh như sau:

Airport

 Knowing nothing of my decision, you told me

“Going off on your own, alone, would be good for a change.”

Standing on the observation deck of the airport in the rain.

You wave at me, and soon you are out of sight

Please return to her side

I’m going away all by myself

 

Always, quietly waiting for your return

There’s a sweet lady awaiting

From the window of the jet misted up by the rain

Restraining my tears, I say good-bye

Please return to her side

I am leaving for a faraway town

 

Though no one loves you more than I do

Breaking up is for the good of both of us

Please return to her side

I’m going away all by myself

 

Sau này tại hải ngoại, Kuko được nhạc sĩ Nhật Ngân đặt lời Việt với tựa Xin thời gian ngừng trôi.

Xin thời gian ngừng trôi

 Rượu nồng cạn chén bên người
Tình ái ấm nồng chứa chan
Mong thời gian thôi,ngừng không trôi nữa,
Mãi đêm nay ta bên người.

Sao thời gian cứ trôi mau
Sao rượu nồng bổng chua cay
Sao tình còn đang ngất ngây say
Mà chợt nghe sầu ngăn cách.

Anh ơi! uống đi anh
Giọt đắng thắm tràn khoé môi
Lệ nào chớ rơi
Đường khuya vắng
Âm thầm đi về…

Đồng thời Kuko cũng được Phạm Duy đặt lời Việt với tựa Sao đành quên nhau, tuy nhiên không ít trang mạng, bìa đĩa nhạc lại ghi là Sao đành xa nhau. Xét nội dung lời hát (Sao đành xa vắng nỡ quên nhau?), chúng tôi cho rằng “quên” đầy đủ ý nghĩa hơn, chính xác hơn, bởi có nhiều khi người ta “xa” nhau nhưng vẫn không… quên nhau!

Sao đành quên nhau

Mặt trời còn soi trên đường về
Ðường hồng chưa phai dấu người bước đi
Mây còn bao la rừng xanh thơm lá
Chim vẫn vui ca chan hoà…

Sao đành xa vắng nỡ quên nhau?
Sao đành bỏ nhau dứt tay nhau?
Sao đành chia ly, nỡ ra đi?
Sao ta nỡ chia lià nhau thế???

Gặp rồi say sưa nồng nàn
Vừa cầm tay nhau cõi lòng chứa chan
Rồi quay bước chân
Nên dĩ vãng phai tàn lỡ làng…

Ðèn hồng còn soi nơi giường nằm
Và phòng the chưa hết mùi ái ân
Da thịt dư hương bàn tay êm ấm
Ve vuốt trong đêm vẫn còn…

Sao đành xa vắng nỡ quên nhau?
Sao đành bỏ nhau, dứt tay nhau?
Sao đành chia ly, nỡ ra đi?
Sao ta nỡ chia lià nhau thế???

Tình nồng một đêm chẳng dài
Rồi lìa xa nhau rất là dễ thôi
Người xa vắng ta
Cho ta khóc!!! Khóc duyên tình lỡ làng…

 Sau khi đoạt giải “Ngôi sao ca hát mới nổi xuất sắc nhất” (Best New Singing Star) với bản Kuko, Đặng Lệ Quân đã thu đĩa thêm nhiều ca khúc khác của Nhật để cho ra mắt album tiếng Nhật đầu tay của mình, trong số đó có bản Goodbye My Love, một ca khúc lời Nhật có tựa đề tiếng Anh.

Qua năm 1975, phiên bản lời Hoa của Goodbye My Love được Đặng Lệ Quân thu đĩa đã trở thành một trong những ca khúc “cầu chứng” của người nữ danh ca Đài Loan này (đứng No.5 trong danh sách Top 5 của cô).

Rất có thể vì phiên bản lời Hoa của Goodbye My Love quá phổ biến, hiện nay, hầu hết các trang mạng, các cơ sở thương mại ca nhạc Hoa, Việt đều ghi đây là một ca khúc nguyên tác tiếng Hoa. Chỉ trừ trang facebook “CongdongVietNhat” khẳng định Goodbye My Love nguyên là một ca khúc của Nhật, được một nhạc sĩ Nhật sáng tác cho nữ ca sĩ Nhật lai Mỹ Ann Lewis thu đĩa năm 1974, nhưng không đạt thành công đáng kể. Chỉ tới khi được Đặng Lệ Quân thu đĩa, Goodbye My Love mới được nhiều người Nhật biết tới và ưa chuộng.

Đây cũng là ca khúc mà hầu như lần nào Đặng Lệ Quân hát, mắt cô cũng đẫm lệ.

Phiên bản lời Việt của Goodbye My Love do Ngọc Lan thu đĩa cũng được ghi nhận là một thành công lớn trong sự nghiệp ca hát của cô. Một số người viết rằng Ngọc Lan chính là tác giả phiên bản lời Việt này, tuy nhiên vì không thể kiểm chứng, chúng tôi chỉ xin ghi lại với sự dè dặt thường lệ.

Tới đây, xin có đôi dòng về “tiếng hát Đặng Lệ Quân”. Xét về chất giọng (voice), Đặng Lệ Quân có một giọng “mezzo-soprano”, tiếng Ý có nghĩa là “half soprano”. Đa số tác giả người Việt gọi “mezzo-soprano” là giọng “nữ trung”, một số nhỏ gọi là giọng “nữ kim hạ”.

Trong nền nhạc cổ điển, “mezzo-soprano” được phân định là giọng nữ nằm giữa giọng “soprano” (giọng nữ kim) và giọng “contralto” (giọng nữ trầm).

Vì những yêu cầu của ca, kịch cổ điển, các vai nữ nhân vật chính bắt buộc phải có giọng “soprano”. Tuy nhiên trong nền nhạc hiện đại – country, pop, jazz, heavy metal, và nhạc kịch (musical theatre) – đa số nữ ca sĩ nổi tiếng đều là người có giọng mezzo-soprano, điển hình là (theo thứ tự ABC trong tên họ): Adele, Beyoncé, Susan Boyle, Ella Fitzgerald, Connie Francis, Aretha Franklin, Patricia Kass, Dusty Springfield, Barbara Streisand, Tammy Wynette…

Giọng mezzo-soprano của Đặng Lệ Quân là một giọng thiên phú, được thể hiện bằng cách phối hợp phong cách hiện đại tây phương với dân ca truyền thống đông phương.

Giọng hát của cô nổi bật nhờ sự đơn sơ mộc mạc và chân thành. Giáo sư Yeh Yueh-Yu, giảng dạy môn Lý thuyết Văn hóa tại Đại học Nam California, nhận xét:

“Giọng hát của cô như thể đang khóc lóc, van xin, nhưng lại có sức mạnh, có khả năng thu hút, thôi miên đối tượng”.

Riêng nhà viết ca khúc Tsuo Hung-yun của Đài Loan, một trong những người thầy của Đặng Lệ Quân, đã nhận xét bằng một câu để đời:

“Giọng hát của Đặng Lệ Quân gồm bảy phần ngọt ngào, ba phần nước mắt”.

* * *

The Moon Represents My Heart

Tới đây, chúng tôi viết về ca khúc Ánh trăng nói hộ lòng tôi  do Đặng Lệ Quân thu đĩa, được đặt lời Việt với tựa Ánh trăng lẻ loi.

 “Ánh trăng nói hộ lòng tôi” thực ra chỉ là tựa đề đã được Việt hóa, còn tựa đề tiếng Hán nguyên thủy của ca khúc là “Yue liang dai biao wo de xin”, phiên âm Hán Việt thành “Nguyệt lượng đại biểu ngã đích tâm”, dịch sang tiếng Anh là The Moon Represents My Heart.

 Ánh trăng nói hộ lòng tôi  không phải là một ca khúc mới, được viết riêng cho Đặng Lệ Quân, mà là một sáng tác của Ông Thanh Khê vào năm 1973, đã được nữ ca sĩ Trần Phần Lan của Đài Loan thu đĩa nhưng không tạo được tiếng vang. Phải đợi tới năm 1977, sau khi được Đặng Lệ Quân thu đĩa,  Ánh trăng nói hộ lòng tôi  mới được nhiều người ưa chuộng, để rồi trở thành “ca khúc tiếng Hoa nổi tiếng nhất thế giới”, như nhiều người hiện đang xưng tụng.

  Weng Ching Hsi (+ng Thanh KhO)

Ông Thanh Khê (Weng Ching-hsi, 1936-2012)

Ông Thanh Khê (Weng Ching-hsi, 1936-2012) là nhà soạn nhạc, nhà viết ca khúc nổi tiếng bậc nhất của Đài Loan. Trong số trên 1000 ca khúc của ông có nhiều bản được Đặng Lệ Quân thu đĩa, và hai bản sau đây đã được nằm trong Top 5 của cô: Ánh trăng nói hộ lòng tôi, No.1, và Câu chuyện thành phố nhỏ (Tiểu thành cố sự – The Story of a Small Town), No.5.

Ánh trăng nói hộ lòng tôi  do Tôn Nghi đặt lời hát, được trang mạng LyricsReg.com dịch sang Anh ngữ như sau:

The Moon Represents My Heart

 1:

You asked me how deep my love is for you
I love you to the utmost.
My feeling is also true,
My love is also true:
The moon represents my heart.

2:
you asked me how deep my love is for you
I love you to the utmost.
My feelings will not waver,
My love will never change:
The moon represents my heart.

Chorus:
A gentle kiss
Would already move my heart.
A period of deep love,
Makes me long for it till now.

3:
You asked me how deep my love is for you
I love you to the utmost.
Why don’t you think about it,
Why don’t you take a look at it:
The moon represents my heart.

Chorus:
A gentle kiss

Would already move my heart.
A period of deep love,
Makes me long for it till now.
 

Theo trang mạng Wikipedia, hầu hết người Hoa trên thế giới đều thuộc lòng ca khúc Ánh trăng nói hộ lòng tôi. Trong số những danh ca gốc Hoa hát lại bản này có Trương Quốc Vinh, Mai Diễm Phương (hát trong đêm tưởng niệm Đặng Lệ Quân), Lưu Đức Hoa, Triệu Vy, Trịnh Tú Văn & Ngôn Thừa Húc (ban nhạc F4); thậm chí còn được ca nhạc sĩ David Tao soạn lại dưới hình thức nhạc “rap”.

Đặc biệt, ngoài việc được nhiều ca sĩ ngoại quốc trình bày phiên bản lời Anh, Ý, Tây-ban-nha, Đại Hàn, Phi-luật-tân (Tagalog), Ánh trăng nói hộ lòng tôi  còn được một số danh ca quốc tế hát lại bằng nguyên tác tiếng Hoa (Quan thoại), trong số đó có Bon Jovi và hai nữ ca sĩ “classical crossover” nổi tiếng Katherine Jenkins (Anh quốc), Haley Dee Westerna (Tân-tây-lan) – hát chung với nam ca sĩ Rex Wee tại Hí viện Quốc gia Đài Loan vào ngày 3 tháng 10 năm 2009, cùng với Dàn nhạc Giao hưởng Thành phố Đài Bắc.

Về phiên bản lời Việt của Ánh trăng nói hộ lòng tôi, chúng tôi không đủ phương tiện tìm hiểu xem đã có nhạc sĩ tên tuổi nào tại hải ngoại đặt lời Việt cho ca khúc này, chỉ biết phiên bản duy nhất (mà chúng tôi được nghe) có tựa đề Ánh trăng lẻ loi – với nội dung hoàn toàn khác nguyên tác – đã được một trang mạng ghi tác giả là “Kỳ Anh”. Qua tìm hiểu các trang mạng của người trong nước cũng như hải ngoại, chúng tôi chỉ thấy nói tới một “nhạc sĩ Kỳ Anh” duy nhất, sinh năm 1966 tại Sài Gòn, hiện đang sinh hoạt âm nhạc ở trong nước, nên tạm thời ghi nhận “nhạc sĩ Kỳ Anh” này cũng chính là tác giả phiên bản lời Việt Ánh trăng lẻ loi.

Ánh trăng lẻ loi

 Này người yêu hỡi xin đừng quay bước
Vì em đã trót yêu anh
Tiếng yêu đầu ngại ngùng dẫu ân tình ngàn trùng
Muôn bể dâu, em nào biết đâu

Này người yêu hỡi, ân tình em đó
Ngàn năm như ánh trăng tan
Vẫn muôn đời dịu dàng, vẫn muôn đời nồng nàn
Tha thiết yêu dù tình yêu trái ngang

Ái ân như bọt sóng trào
Tan vỡ mau bước chân sỏi đá
Trái tim em bờ cát mềm
Bàn chân ai vội vàng in dấu quên

Thuyền tình xa bến mê đời hoang phế
Chờ theo muôn ánh trăng tan
Những đêm về lạnh lùng, gió mưa nào ngại ngùng
Hoen mắt em đường khuya trăng lẻ loi.

 

HOÀI NAM

 *********

Đặng Lệ Quân từng thể hiện một ca khúc của nhạc sỹ Nguyễn Ánh 9 tại Sài Gòn.

Hai lần lưu diễn tại Việt Nam và kỷ niệm được tặng vàng, bạc

Năm 1973, nữ ca sĩ lừng danh châu Á Đặng Lệ Quân khi đó 20 tuổi đã lưu diễn tại Đông Nam Á, trong đó có Sài Gòn của Việt Nam. 

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 1
Đặng Lệ Quân (áo hai dây) giữa vòng vây người dân Sài Gòn tại bến cảng năm 1973.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 2
Lực lượng cảnh sát được huy động bảo vệ cho diva xứ Đài.

Ngày 13.7.1973, diva xứ Đài tới Sài Gòn trên một chiếc ca nô và được hàng vạn người hâm mộ, đặc biệt là Hoa kiều đón chào nồng nhiệt tại bến tàu. Đặng Lệ Quân cười tươi hạnh phúc đứng giữa biển người hâm mộ.

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 3
Đặng Lệ Quân tại rạp Lệ Thanh, Sài Gòn.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 4
Hình ảnh sau đó được đưa vào bộ ảnh lưu diễn của Đặng Lệ Quân.
Lực lượng cảnh sát khi đó đã được huy động để bảo vệ cho nữ danh ca. Cũng trong đêm ngày 13.7.1973, Đặng Lệ Quân đã có buổi khai màn đầu tiên tại rạp Lệ Thanh Sài Gòn. Bà khoe tiếng hát lừng danh trước đông đảo người dân Việt Nam.

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 5

Diva 20 tuổi khoe vẻ trẻ trung và hoạt bát trên sân khấu.

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 6

Nữ danh ca tươi trẻ trong bộ trang phục bắt mắt.

 "Lúc ở Sài Gòn, hàng ngày đều có rất nhiều người hâm mộ đến thăm tôi. Có người còn mang thức ăn đến tặng tôi. Không những vậy, còn có rất nhiều các cô các dì còn tằng cả vàng, bạc cho tôi  nữa, thực sự là mọi người quá tốt dù tất cả đều xa lạ nhưng ai cũng yêu quý tôi như vậy khiến tôi vô cùng xúc động", Đặng Lệ Quân tâm sự.

Năm 1971, khi Đặng Lệ Quân 18 tuổi, bà đã từng có chuyến lưu diễn vòng quanh châu Á, trong đó có trạm dừng chân tại Khách sạn Bát Đạt, Sài Gòn trong vòng một tháng (từ 24.7.1971 - 24.8.1971).

Tại đây, bà tham gia các hoạt động như mở họp báo, biểu diễn kịch tại rạp Lệ Thanh, du lịch và chụp ảnh kỷ niệm trên sông Cửu Long.

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 7
Nữ danh ca nhận hoa từ khán giả Sài Gòn.
 
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 8
Đặng Lệ Quân biểu diễn tại Sài Gòn năm 1973.

Nhân duyên cùng nhạc phẩm của Nguyễn Ánh 9

Cũng tại đây, diva họ Đặng đã thể hiện ca khúc nhạc Việt lời Nhật mang tên Anh, một nhạc phẩm được soạn lời dựa trên ca khúc Không nổi tiếng, tác phẩm đầu tay của một nhạc sĩ người Việt Nam là Nguyễn Ánh 9.

Ca khúc Anh qua giọng hát ngọt ngào của nữ danh ca Ánh trăng nói hộ lòng tôi đã làm nức lòng bao khán giả hâm mộ Việt Nam lúc bấy giờ. Đây được em là món quà cũng như lời tri ân của Đặng Lệ Quân dành cho người hâm mộ đất phương Nam. 

 

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 9

Ca khúc Anh của Đặng Lệ Quân thu âm tại Sài Gòn năm 1973.

Sau khi trở lại Đài Loan, Đặng Lệ Quân tiếp tục trình diễn ca khúc Anh bằng nhiều ngôn ngữ khác nhau như tiếng Nhật Bản, tiếng Quảng Đông và tiếng Quan thoại.

Trong khi  chính cha đẻ của ca khúc lại không hề hay biết đứa con tinh thần của mình lại được một diva nổi tiếng châu Á thể hiện ở khắp các sân khấu lớn nhỏ ở Nhật Bản, Hồng Kông, Đài Loan, Singapore, Malaysia, Thái Lan... 

Thêm những hình ảnh Đặng Lệ Quân tại Việt Nam:

Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 10
Đặng Lệ Quân đã hai lần biểu diễn tại Việt Nam.
 
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 11
Bà nhận được nhiều tình cảm ưu ái từ người hâm mộ Sài thành.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 12
Có người còn tặng vàng, bạc cho nữ danh ca.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 13
Rạp hát thường lui tới của Đặng Lệ Quân là rạp Lệ Thanh.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 14
Bà đã có thời gian một tháng lưu diễn tại Sài Gòn trong những năm 1971 và 1973.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 15
Cả hai lần lưu diễn tại Sài Gòn, Việt Nam của bà đều được đông đảo khán giả đón chào nồng nhiệt.
 
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 1
Tại đây bà đã thể hiện ca khúc nhạc Việt lời Nhật của nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 2
Nhạc phẩm mang tên Anh, được bà thể hiện bằng tiếng Nhật trên đất Sài thành.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 3
Ca khúc Anh sau đó được Đặng Lệ Quân phổ biến rộng khắp châu Á.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 4
Trong khi chính nhạc sĩ Nguyễn Ánh 9 lại không hề biết điều này.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 5
Đặng Lệ Quân với phong cách thời trang hiện đại và trẻ trung.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 6
Bà biểu diễn hết mình trước đông đảo người hâm mộ Sài Gòn.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 7
Đặng Lệ Quân cười rạng rỡ trên sân khấu đất Việt.
Diva Đặng Lệ Quân và mối nhân duyên với Việt Nam - 8
Nữ danh ca của tình khúc bất hủ Ánh trăng nói hộ lòng tôi đã có những tháng ngày đáng nhớ tại Việt Nam.

 Long Hy

 Kim Phượng st

Related image

Xem thêm...

Tà Áo Bay Bên Trời Quê Đất Khách

 

Tà Áo Bay Bên Trời Quê Đất Khách

Hoàng Huy Giang

Nơi tôi sống trời đang vào tháng tư. Tháng của những ngày thu vương vấn nhuộm chút bâng quơ để cho những con đường chong chanh trong bộ áo vàng hoe của lá chẳng mấy chốc chuyển sang một màu đỏ tía, thẫm lịm lối đi. Màu đỏ của lá chợt hừng lên dưới trời chiều hanh hanh chút nắng, vội vàng ẩn mình khi hoàng hôn xuống vội. Và cơn gió sang mùa không ngần ngại cuốn nhanh những chiếc lá vàng đỏ xào xạc cuống quít bước chân.

Tôi thả bộ dọc theo con đường ra bãi đậu xe. Tiếng gió rì rào ve vãn bên tai như niềm vui đang hiện hữu nơi tôi. Tôi đưa một bàn tay lùa nhẹ mái tóc còn bàn tay kia níu vội tà áo chực tung bay theo gió về một khoảng không vô định. Áo dài và tôi. Áo dài và gió. Sự dằng co giữa tôi và gió tạo thành một niềm vui bưng bít trong lòng.
  Photo:
Xa quê hương người ta thường nhớ đủ thứ. Nhớ những người thân yêu. Nhớ nhà cửa, nhớ con đường xưa đã bao lần đi qua, nhớ bạn bè của thời đánh đinh, đánh đáo. Và trong tôi cũng vậy. Một khi cơn nhớ cuộn lên như sóng lớp thủy triều thì ôi thôi bao nhiêu là nỗi nhớ ồ ạt trở về. Từ những ngày ấu thơ đến những ngày mới lớn. Từ những hàng phượng đầu mùa đầy ắp nụ non đến những con đường hiu hắt ánh đèn đêm. Biết bao hình ảnh lần lượt lướt qua ký ức. Thật vậy! Bất cứ cái gì của Sài Gòn, của những ngày xa xưa tôi đều nhớ cả. Càng nhớ bao nhiêu, tôi lại càng yêu Sài Gòn bấy nhiêu. Mà yêu Sài Gòn bao nhiêu thì tôi lại càng trân quý chiếc áo dài bấy nhiêu. Thế là tôi trở về tìm kiếm trong tôi hình ảnh cố hữu của chiếc áo mà xa quê hương rồi tôi mới thấy quý nó thật sự.
 
Mỗi quốc gia trên thế giới, kể cả những bộ lạc ở những nơi thâm sơn cùng cốc đều có sắc phục riêng của họ. Đối với phụ nữ Việt Nam, chiếc áo dài là một trang phục và cũng là một sắc phục thật độc đáo vì nó mang đủ các tính chất: kín đáo, sang trọng, trữ tình, lãng mạn, thanh nhã, thướt tha, dịu dàng mà chị em phụ nữ Việt hẳn phải hãnh diện mỗi khi mặc. Chiếc áo dài mà ngày nay mỗi lần được dịp mặc là mỗi lần tôi thấy cả một khoảng trời xanh của thời con gái, của lứa tuổi đôi mươi, của quãng đời xuân sắc được dịp sống lại trong tôi.
 

Tôi nhớ lúc còn nhỏ, lúc ấy chắc tôi chỉ chừng sáu hoặc bảy tuổi, mỗi lần thấy người chị họ của tôi ghé chơi sau buổi chiều tan học, tha thướt dáng nét yêu kiều trên chiếc xe Velo Solex là tôi cũng lục đục bày trò chơi mặc áo dài và lái xe sắt. Tôi lấy hai chiếc ghế lùn, bằng sắt, cao khoảng ba tấc, đặt nối đuôi nhau và gác một chiếc ghế con bằng gỗ mà mẹ tôi vẫn ngồi nhặt rau, vào giữa hai chiếc ghế sắt làm yên xe. Rồi tôi lấy hai chiếc khăn tắm, một quàng vào trước ngực và một quàng vào sau lưng để làm áo dài. Thế là tôi có được chiếc áo dài làm bằng khăn lông với hai tà áo lết phết dưới đất. Tuy hơi dài quá khổ nhưng tôi cũng có được chiếc áo dài như ai. Sau vườn nhà tôi có một cây chuỗi ngọc, quanh năm lá luôn xanh và hoa nhỏ màu tím thẫm từng chùm bốn mùa nở rộ. Mùi hoa thơm thoang thoảng như mùi bánh khảo luôn mời gọi những chú ong bướm say tình bay lượn. Về phía con gái, tôi là nhỏ nhất nhà nên ba tôi thương tôi lắm. Cứ mỗi lần chơi mặc áo dài là ba tôi lại hái một cụm hoa chuỗi ngọc cài lên tóc tôi. Thế là tôi được mặc áo dài, được cài hoa trên tóc và lái xe yểu điệu giống người chị họ tôi.

Có phải tôi và chiếc áo dài có duyên có nợ nên chiếc áo dài luôn quấn quít bên tôi? Và có phải tôi và màu tím hoa chuỗi ngọc có nợ có duyên? Nên nền tím thẫm luôn sống mãi nơi tôi trên tà áo dài qua bao tháng năm trôi giạt dòng đời.
 
 
Lúc còn sống ở quê nhà không bao giờ tôi quan tâm đến giá trị cũng như chẳng bao giờ tôi tìm hiểu về cội nguồn của chiếc áo. Giờ đây nhớ trời quê khi sống trên đất khách, tôi mới nhận được chân giá trị của chiếc áo và cảm thấy thật hãnh diện mỗi khi mặc, dù ngày xưa nơi quê nhà tôi đã từng mặc nó hằng bao nhiêu năm trời.

Nơi tôi định cư không có phép nghỉ lễ Tết Nguyên Đán hằng năm như ở quê nhà. Và những ngày Tết đến thường xảy ra trong tuần nên năm nào cũng vậy, nếu đi làm trong ngày mùng Một Tết tôi đều mặc áo dài. Đây là dịp mà những người bạn đồng nghiệp của tôi được dịp ngắm nghía và trầm trồ chiếc áo dài tôi đang mặc.
 
Nhớ một lần tôi phải đi tham dự một buổi họp lớn tổ chức tại hội trường của một khách sạn lớn nằm ven bờ biển Glenelg tại Adelaide, thành phố nơi tôi đang sống. Buổi sáng hôm ấy, thấy trời đẹp thế là tôi nẩy ý mặc áo dài. Tôi chọn chiếc áo màu tím thẫm. Khi đến nơi tôi định đậu trong nhà đậu xe của khách sạn. Nhưng nhìn thấy trời đẹp, nắng nhè nhẹ nên tôi đậu xe bên đường để được dịp đi bộ. 
 
  Vâng! Hôm ấy trời ban mai nắng dịu. Cái nắng của một ngày cuối hạ. Nắng thoi thóp không gay gắt như những tháng về trước lại có một chút gì hanh hanh của những ngày chớm thu. Từng sợi nắng đổ ngập lối đi, đổ dài trên tôi, tóc và áo. Gió ban mai gợn mùi nước biển thoảng nhẹ thổi về đẩy đưa hai tà áo nhẹ bay bay, để lộ chiếc quần sa tanh lụa trắng muốt. Tôi thanh thản bước đi trong nắng. Còn nắng quấn quít bên tôi theo từng bước chân ngập ngừng trên con đường đá dăm rệu rạo. Và đằng sau cặp kính râm, tôi chừng thấy được những đôi mắt tò mò, những gương mặt nhìn theo, những nụ cười cảm nhận. Khi tôi sắp đến nơi, một người đàn bà 'tóc vàng' đi ngược chiều dừng lại hỏi tôi với một cung cách nhã nhặn, lịch sự, bằng tiếng Anh,:

- Cô đi đám cưới phải không? . . . . Chiếc áo cô đang mặc đẹp quá. Rất lịch sự và rất đẹp.
Rồi bà đưa tay vuốt lớp vải mềm mịn trên cánh tay tôi. Tôi mỉm cười nhìn xuống chiếc áo tôi đang mặc. Chiếc áo dài màu tím than, đơn giản không trang hoàng sặc sỡ. Tôi lắc đầu trả lời:
- Tôi đi tham dự buổi khánh thành đổi tên của cơ quan Uniting Care.
Bà lập lại:
- Cái áo đẹp quá. Rất là lịch sự.
Rồi bà hỏi tiếp:
- Cô đến từ nước nào ?

Photo: Sau khi nghe tôi trả lời, người đàn bà lạ bên đường còn nấn ná hỏi thêm về văn hóa Việt, điều mà tôi rất hãnh diện để nói, để ca tụng mỗi khi có ai hỏi đến. Thấy không còn đủ thì giờ để lan man câu chuyện tôi chỉ nói sơ và xin lỗi khiếu từ bà khách lạ rồi vội vã bước đi. Khi đến cổng khách sạn tôi quay đầu nhìn lại. Người đàn bà 'tóc vàng' lạ mặt vẫn còn trông theo. Tôi cảm động và thấy vui trong lòng làm sao. Khi bước vào hội trường, rất nhiều cặp mắt hướng về phía tôi. Tôi đoán là họ đang ngưỡng mộ chiếc áo tôi đang mặc, chiếc áo mang tính chất truyền thống của dân tộc Việt. Điều đó làm tôi cảm thấy thật hãnh diện và thích thú.
 

Thật vậy, chiếc áo với phần trên ôm sát tấm thân thon thả của phụ nữ để hai tà bay lửng lơ cuốn quít theo làn gió trông thật thơ mộng, thật trữ tình đã là nguồn cảm hứng cho biết bao tâm hồn nghệ sĩ, phong phú hóa kho tàng thơ, văn, nhạc, họa, nhiếp ảnh trong nền văn học nghệ thuật Việt Nam như cố thi sĩ Nguyên Sa đã ngất ngây gửi hồn trong hai tà áo người tình:
Có phải em mang trên áo bay
hai phần gió thổi một phần mây
hay là em gói mây trong áo
rồi thở cho làn áo trắng bay ?
Nguyên Sa
 
('Tương Tư')Còn Nguyễn Tất Nhiên đã hãnh diện đề cao nét trang nhã, đài các của tà áo dài Việt Nam đáng là đại diện cho sắc phục phương đông.
Tháng giêng em áo dài trang nhã
Tỉnh lỵ còn nguyên nét Việt Nam
Đài các chân ngà ai bước khẽ
Quyện theo tà lụa cả phương đông
Nguyễn Tất Nhiên
 
 
('Tháng Giêng, Chim')Khoảng trời xanh với những mộng mơ lãng mạn ươm kín sách vở học trò cùng tà áo dài trắng trinh nguyên đã được biết bao tâm hồn thi nhân chở chuyên tâm sự như nhà thơ Luân Hoán đã một thời vướng mắc suy tư, để rồi dù dòng đời trôi chảy ông vẫn không quên những gì đã xảy ra nơi sân trường mắt biếc:
Photo:

Em có nhớ trong sân trường bữa ấy
giờ ra chơi em phơi nắng chiều đông
gió bấc khô làm đôi má se hồng
cùng chúng bạn em ngồi quanh gốc phượng
tà áo trắng xoè như đôi cánh lượn
trải dịu dàng trên cỏ mượt mà xanh
Luân Hoán - "Trong Sân Trường Bữa Ấy"
 
Và Bảo Cường cũng cùng một hoài niệm như Luân Hoán đã chắt chiu trong lòng bao kỷ niệm xa xưa của thời áo trắng:

  
Ngày xưa áo lụa tung bay
Tóc em theo gió vờn mây cuối trời
Trường Tiền áo trắng tinh khôi
Em nghiêng nón... giấu nụ cười làm duyên
Bảo Cường 
 Photo:
Trong khi Thanh Trắc Nguyễn Văn đã nhẹ nhàng trách hờn người yêu bé nhỏ của quãng đời học trò đã vội quên tháng ngày xưa cũ, quên con đường dẫn lối đến trường, tìm vui nơi bờ bến lạ.

Con đường xưa đi học
Hai đứa giờ hai nơi
Em theo người xứ la.
Anh lưu lạc phương trời.
Em quên thời áo trắng
Rơi nỗi buồn đâu đây
Con đường anh trở lại
Thăm thẳm một màu mây.

Thanh Trắc Nguyễn Văn - "Áo trắng ngày xưa"
 
('Con đường xưa đi học')Thường khi nói đến tà áo trắng rất nhiều người nghĩ đến mái trường thân yêu, đến phấn bảng học trò, đến tiếng ve gọi hè sang, đến hàng phượng vĩ với những bông hoa trĩu nặng thắm đỏ sân trường. Và màu đồng phục cho nhiều trường trung học nữ ở Việt Nam thường là màu trắng. Nhưng cũng có một số ít trường chọn màu xanh. Và màu tím cũng được chiếu cố. Điển hình là trường Gia Long đã một thời mang tên là 'Trường Nữ Sinh Áo Tím' từ ngày thành lập vào năm 1915 cho đến 1952. Đến năm 1953, đồng phục áo dài tím được thay thế bằng chiếc áo trắng với phù hiệu của trường - đóa mai vàng - khâu lên trên áo. 
 
Photo:
 
Dù những tà áo dài trắng được ca ngợi nhiều trong thi văn thật sâu đậm nhưng điều này đã không làm xóa mờ nét dáng thanh dịu của tà áo dài xanh biêng biếc mà bao thi nhân, nhạc sĩ cũng đã hoà tiếng lòng của mình trong từng cõi thi tứ diệu vợi như nhà thơ Mường Mán đã thố lộ tâm tình khi nhớ về những ngày xưa cũ.

Mùa cốm xa rồi hương còn đây
Sâm cầm về đâu cánh nghiêng trời
Biếc xanh tà áo em qua ngõ
Gói cả sông hồ thương nhớ ai.
Mường Mán - "Với Xuân Hà Nội"
Page loaded.
 
Photo:
 
Thử vòng quanh thế giới âm nhạc, qua những nhạc phẩm Áo Lụa Hà Đông (Ngô Thụy Miên), Ngàn Thu Áo Tím (Hoàng Trọng), Tà Áo Cưới (Hoàng Thi Thơ), Tà Áo Tím (Hoàng Nguyên), Tà Áo Trắng (Trần Ngọc Lân), Tà Áo Đêm Noel (Tuấn Lê), Tà Áo Em Bay (Nguyễn Dũng) v.v. chúng ta hẳn sẽ thấy một số nhạc sĩ đã chuyên chở lòng mình qua hình ảnh tà áo dài trong dòng nhạc của họ. Đặc biệt nhạc sĩ Đoàn Chuẫn đã đưa hình ảnh 'tà áo xanh' vào cung phím rất nhiều. Đối với nhạc sĩ, màu xanh biểu tượng cho những ước mơ, cho những đợi chờ, cho từng gợi nhớ chấp chới trong từng tiết điệu âm giai.

Anh mong chờ mùa Thu
Tà áo xanh nào về với giấc mơ
Mầu áo xanh là mầu Anh trót yêu
Người mơ không đến bao giờ
Đoàn Chuẩn- Từ Linh
('Thu Quyến Rũ')


Với bao tà áo xanh, đây mùa thu,
Hoa lá tàn, hàng cây đứng hững hờ,
Lá vàng, từng cánh, rơi từng cánh,
Rơi xuống âm thầm trên đất xưa..
Đoàn Chuẩn-Từ Linh
( 'Gửi Gió Cho Mây Ngàn Bay')

Em còn nhớ, anh nói rằng:
Khi nào em đến với anh,
Xin đừng quên chiếc áo xanh ...
Đoàn Chuẩn- Từ Linh
('Tà Áo Xanh')


 Thật vậy, kể từ khi trôi giạt xứ người tôi mới thấy trân quý và lưu tâm đến giá trị của chiếc áo dài Việt Nam. Chiếc áo tiềm ẩn sắc thái quê hương mà những ngày còn lê lết ở mái trường Trung học tôi nào để ý đến. Ngày ấy, đã rất nhiều lần vì ham nhảy dây tôi đã cột vạt trước, vạt sau thành nắm tay để không bị vướng mắc lúc chơi nên bị cha Tổng Giám Thị quở phạt khi thấy tà áo của tôi nhăn nhúm trông thật thảm thương lúc đứng chào cờ.

Đi tìm cội nguồn của chiếc áo dài Việt Nam thật khó mà khẳng định được là chiếc áo dài thân thương của chúng ta có từ bao giờ. Nhưng dựa vào sự mô tả của chiếc áo dài đầu tiên với dáng hình tương tự như chúng ta thấy ngày nay, có người cho rằng áo dài có từ thập niên 30 của thế kỷ thứ XX do họa sĩ Cát Tường tạo kiểu.

Theo tài liệu thì trong quyển "Relation de la Nouvelle Mission des Péres de la Compagnie de Jesus au Royaume de la Cochinchine", xuất bản tại Lille năm 1631, giáo sĩ Cristoforo Borri đã mô tả cách trang phục của người Việt vào đầu thế kỷ thứ XVII qua chiếc áo dài rằng, mặc dù sống trong vùng nhiệt đới những người Việt ăn mặc rất kín đáo. Họ mặc năm, sáu cái áo dài, áo nọ phủ lên áo kia, mỗi cái một màu. Cái thứ nhất dài đến mắt cá chân, còn những cái khác từng lớp và từng lớp khoác ở ngoài, ngắn dần và ngắn dần. Đó chính là chiếc áo mớ ba, mớ bảy của phụ nữ Việt còn thấy ở các làng quê Việt Nam như ở Quan Họ / Bắc Ninh. Đàn ông cũng mặc năm, sáu lớp áo dài lụa. Phần dưới thắt lưng của mấy lớp áo ngoài được cắt thành những dải dài gọi là các dải cánh sen. Lúc đi lại, các dải áo quyện vào nhau khi gió thổi bay tung lên trông thật đẹp mắt.

Ngún ngỡn như anh thuyền chài
Áo ngắn mặc ngoài áo dài mặc trong.
 
Có giả thuyết cho rằng áo dài Việt Nam xuất phát từ phương Bắc khi chúa Nguyễn Phúc Khoát ở Đàng Trong xưng là Vũ Vương vào năm 1744 đã bắt quan, dân phải mặc lễ phục lấy mẫu từ "Tam Tài Đồ Hội" của nhà Minh, Trung Hoa. Tuy nhiên, áo dài không phải là lễ phục mà chỉ là một loại thường phục trang trọng có thể mặc để tiếp khách hay đi chơi.

Áo dài chớ tưởng là sang
Bởi không áo ngắn phải mang áo dài
 
Trong quyển "Chín Chúa - Mười Ba Vua Triều Nguyễn" xuất bản năm 1997 ông Tôn Thất Bình cũng viết là chiếc áo dài được hình thành từ đời chúa Nguyễn Phúc Khoát. Nguyên chúa Nguyễn Phúc Khoát nghe người Nghệ-An truyền câu sấm: "Bát đại thời hoàn trung nguyên" (tám đời trở về trung nguyên), thấy từ Đoan Quốc Công đến nay vừa đúng tám đời bèn xưng hiệu lấy thể chế áo mũ trong Tam Tài Đồ Hội làm kiểu mà tạo ra chiếc áo dài. Thế là do tinh thần độc lập, muốn dân chúng trong địa phận mình cai trị mang y phục riêng để phân biệt với miền Bắc. Sách Đại Nam Thực Lục Tiền Biên cũng có chép sự kiện chúa Vũ Vương ở phương Nam bắt dân gian cải cách y phục vào khoảng năm 1744.

Giả thuyết vừa nêu trên trái ngược với một bằng chứng cho thấy là chiếc áo dài đã có trước khi chúa Nguyễn Phúc Khoát xưng Vương. Đó là bức tượng Ngọc Nữ tạc từ thế kỷ XVII ở chùa Dâu, Thuận Thành, Bắc Ninh. Qua bức tượng này chúng ta có thể thấy là chiếc áo dài phụ nữ mặc thời đó cùng với các dải cánh sen, giống mấy lớp áo bên ngoài bị cắt thành các dải dài bên dưới thắt lưng như giáo sĩ Borri đã mô tả. Tuy nhiên, nếu dựa theo truyền thuyết thì tiền thân của chiếc áo dài ngày nay đã có từ thời Hai Bà Trưng. Năm 39 sau Công nguyên, Hai Bà khởi quân đánh đuổi quan Thái thú Tô Định và quân nhà Hán. Khi cưỡi voi lâm trận Hai Bà Trưng đã mặc áo dài hai tà giáp vàng, che lọng vàng và trang sức thật lộng lẫy.

Chiếc áo dài đã trải qua nhiều gian truân theo cùng mệnh nước. Vấn nạn thứ nhất là bao nhiêu mưu toan đồng hóa dân ta của bọn ngoại xâm phương Bắc qua một nghìn năm bị Trung Hoa cai trị. Thứ đến là ảnh hưởng của thực dân Pháp trong ngót một thế kỷ bị đô hộ.
 
Và gần đây nhất, chiếc áo dài thân thương của chúng ta đã chịu sự dập vùi cùng chung với thân phận con người theo hoàn cảnh chính trị và xã hội trên phần đất quê hương Việt Nam. Vì áo dài không thích hợp với công việc lao động cho nên sau năm 1954, chiếc áo dài đã biến mất trên nửa phần đất tổ quốc nơi miền Bắc trong khi tại miền Nam Việt Nam hai tà áo dài vẫn tiếp tục tung bay nơi công sở, trong học đường hay ngoài đường phố. Khi cuộc chiến chấm dứt trên quê hương vào cuối tháng Tư năm 1975 thì chiếc áo dài cũng cùng chịu chung phận số với người dân miền Nam và chỉ được phục hồi từ dạo cuối thập niên 80 sau khi đất nước được cởi mở dần.

Mặc dù đã nổi trôi theo dòng lịch sử nhưng chiếc áo dài của phụ nữ Việt Nam ta không những vẫn trường tồn mà còn được hoàn mỹ thêm ra. Điều đó chứng tỏ là tinh thần bất khuất của dân tộc Việt đã được thể hiện qua chiếc áo dài.
  Photo:
 
Nói đến trang phục phụ nữ đặc thù của những quốc gia Á châu, chúng ta có thể kể đến chiếc Kimono của người Nhật hoặc chiếc áo Sường Xám của người Trung Hoa. Về thẩm mỹ, chiếc Kimono quá kín đáo, quá gò bó thân hình người phụ nữ, còn chiếc áo Sường Xám mặc dù có phần khêu gợi nhưng thiếu phần thanh tao, dịu dàng của phụ nữ. Trong khi đó, chiếc áo dài của ta vừa kín đáo, vừa gợi cảm lại vừa thướt tha, vừa uyển chuyển. Thân áo bó sát lấy thân hình, tôn vinh những đường cong mềm mại của vóc dáng người phụ nữ Việt Nam. Thêm vào đó, thân áo xẻ hơi cao, để lộ một chút thân mình phía trên cạp quần. Hai tà áo dài xuống ngang nửa ống chân, quấn quít từng bước đi theo làn gió thoảng. Nói chung, áo dài của ta vượt trội hơn những trang phục Á châu khác, bằng chứng là tại hội chợ quốc tế Osaka, năm 1970 tại Nhật Bản, chiếc áo dài phụ nữ Việt Nam với các vạt áo bay lượn trong gió đã được quan khách quốc tế trầm trồ khen ngợi và đem lại vinh dự cho phái đoàn Việt Nam Cộng Hòa và chiếc áo dài của Trương Quỳnh Mai được chọn là trang phục dân tộc đẹp nhất tại Tokyo vào năm 1995.

Có phải em mang trên áo bay
hai phần gió thổi một phần mây
hay là em gói mây trong áo
rồi thở cho làn áo trắng bay ?
Nguyên Sa - "TươngTư"

Về hình dạng, chiếc áo dài đã thay đổi rất nhiều qua bao thế kỷ để có được dáng nét mỹ miều như ngày nay. Sau đây ta thử nhìn qua những dạng chính theo thứ tự thời gian
Trước hết, ngoại trừ truyền thuyết về Hai Bà Trưng mặc áo hai tà, theo một số nhà nghiên cứu chiếc áo dài đầu tiên là áo Giao Lãnh. Áo gồm bốn thân, mặc phủ ngoài yếm lót; nhưng khi mặc, hai thân trước để giao nhau chứ không buộc lại, với thêm một thắt lưng mầu buông thả. Vì chiếc áo này tương tự áo tứ thân về dáng hình cho nên có người cho rằng hai loại áo này là một. Vậy ta hãy xét kỹ về chiếc áo tứ thân xem sao, vì đây là chiếc áo đã tồn tại cả mấy nghìn năm, mặc cho bao thăng trầm của lịch sử.

Ngày xưa, vì kỹ thuật còn thô sơ nên vải được dệt thành khổ hẹp. Muốn may thành một cái áo, phải ráp bốn mảnh lại với nhau. Do đó mới có cái tên 'áo tứ thân'. Áo gồm hai mảnh đằng sau khâu lại giữa sống lưng làm thành sống áo, với mép nối của hai thân áo được dấu vào phía trong. Hai thân trước được buộc lại với nhau và để thõng xuống thành hai tà áo ở giữa, nên không cần cài khuy khi mặc. Bình thường, gấu áo được vén lên, chỉ khi có đại tang, như tang chồng hay tang cha mẹ, mới thả xuống và mép vải để lộ ra ngoài thay vì dấu vào trong. Áo tứ thân thường được mặc với áo yếm, với một dải vải thắt ngang lưng, đầu vấn khăn và đội nón quai thao. 
 
 
Tùy theo mục đích, chiếc áo tứ thân mang màu sắc khác nhau. Ngoài đồng ruộng hay trong những phiên chợ, chiếc áo tứ thân có màu nâu non, nâu già hoặc đen, mặc với váy vải thô nhuộm bùn. Nhưng trong những dịp hội hè đình đám, cưới hỏi, áo được may bằng hàng the, nhiễu, thao, lụa, khoác bên ngoài chiếc yếm đỏ thắm hay hồng đào và phủ lên chiếc váy lĩnh hoa chanh hoặc váy sồi có thắt lưng màu lá mạ hay màu cánh chả bay lượn trong gió. Còn về yếm, ngoài những màu vừa kể còn có màu nâu để mặc đi làm thường ngày ở nông thôn và yếm trắng mặc thường ngày ở thành thị.


Về ý nghĩa, ta có thể tìm thấy trong các bài tham khảo những lời giải thích là bốn thân của chiếc áo tượng trưng cho tứ thân phụ mẫu của hai vợ chồng, và buộc hai tà trước lại với nhau tượng trưng cho tình nghĩa vợ chồng âu yếm, quấn quít bên nhau.

Đêm hè gió mát trăng thanh
Em ngồi canh cửi còn anh vá chài
Nhất thương là cái hoa lài
Nhì thương ai đó áo dài tấm thân
Gặp người sao có một lần
Để em thương nhớ tần ngần suốt năm (*)
 
Áo tứ thân vẫn còn tồn tại ở một số địa phương, nhất là ở thôn quê, cho đến ngày hôm nay.

Đến đời vua Gia Long, vào đầu thế kỷ XIX, kiểu áo ngũ thân bắt đầu phổ biến trong giới phụ nữ quyền quý. Kiểu này giống như áo tứ thân, nhưng kín thân vì hai vạt trước được may liền thành một vạt lớn dọc theo sống áo như vạt sau; cộng thêm một vạt con nằm dưới vạt trước về phía bên phải. Vạt con nối với hai vạt trước nhờ cổ áo có bâu đệm, và cài kín lại bằng năm chiếc khuy. Tay áo may nối phía dưới khuỷu tay cũng vì cùng một lý do như thân áo, đó là vì ngày xưa các loại vải tốt như gấm, lụa chỉ dệt được rộng nhất là 40 cm. Cổ, tay và thân trên áo thường ôm sát người, trong khi tà áo may rộng ra từ sườn đến gấu và không chiết eo. Gấu áo may võng, vạt rất rộng, trung bình là 80 cm ở gấu, cổ áo chỉ cao khoảng 2-3 cm.

Về ý nghĩa thì ngoài ý nghĩa của bốn thân áo chính như đã nêu trong phần áo tứ thân, thân thứ năm hay vạt con tượng trưng cho người mặc áo. Năm chiếc khuy áo tượng trưng cho Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí và Tín, năm đạo làm người theo Khổng Giáo.

Áo dài năm nút hở bâu
Để coi người nghĩa làm dâu thế nào (*)
 
Từ chiếc áo ngũ thân, chiếc áo dài biến dạng với vạt con được thu gọn lại để trở thành chiếc áo dài mà chúng ta thấy ngày nay. Và dĩ nhiên, hai thân trước và sau không còn phải nối sống nữa. Tuy nhiên, nhiều phần của chiếc áo dài đã thay hình đổi dạng trong thế kỷ XX. Cho đến đầu thế kỷ XX, phần đông áo dài phụ nữ thành thị đều may theo kiểu ngũ thân.
 
Khi thực dân Pháp bắt đầu đô hộ nước ta vào cuối thế kỷ XIX, văn hóa Tây Phương cũng bắt đầu du nhập vào Việt Nam, đưa đến việc thay chữ Nho bằng chữ Quốc Ngữ và những đua đòi theo văn hóa Tây Phương mà điển hình là ở Hà Nội. Vì là một phần của văn hóa Việt Nam cho nên chiếc áo dài truyền thống cũng là đề tài của sự đổi mới. Các màu thông dụng như nâu, đen được thay bằng các sắc màu tươi sáng hơn, gây sôi nổi trong dư luận quần chúng thời ấy.

Đến khoảng thập niên 1930, chiếc áo dài có một số thay đổi, mà nổi tiếng nhất phải kể đến kiểu áo Lemur của họa sĩ Nguyễn Cát Tường, một thành viên của Tư. Lực Văn Đoàn. (Chữ Lemur viết trại theo danh từ Pháp 'le mur' có nghĩa là 'cái tường', tương tự như tên 'Cát Tường'). Nhóm Tự Lực Văn Đoàn đã dùng hai tờ báo Ngày Nay và Phong-Hóa để truyền bá tư tưởng cải cách văn hóa, xã hội của nhóm. Cũng trong tờ Phong-Hóa họa sĩ Cát Tường đã cổ võ cho sự thay đổi về quan niệm trong cách ăn mặc: "Các nhà đạo đức thường nói: Quần áo chỉ là những vật dụng để che thân thể ta khỏi gió mưa, nắng lạnh, ta chẳng nên để ý đến cái đẹp, cái sang của nó làm gì. Theo ý tôi, quần áo tuy dùng để che thân thể, song nó có thể là tấm gương phản chiếu ra ngoài cái trình độ trí thức của một nước. Muốn biết nước nào có tiến bộ, có mỹ thuật hay không, cứ xem y phục của người nước họ, ta cũng đủ hiểu". Kiểu áo Lemur cho thấy ảnh hưởng của Âu châu, mặc dù áo vẫn giữ nguyên phần áo dài với cổ cao, không có eo. Những thay đổi gồm cổ áo khoét hình trái tim, cổ bẻ và một cái nơ ở trước cổ; vai bồng; tay nối ở vai, tay măng-sét; gấu áo cắt kiểu sóng lượn nối vải khác màu hay đính ren diêm dúa; khuy áo may dọc trên vai và sườn bên phải. Vì những đặc tính táo bạo như vậy cho nên có giới nghệ sĩ hay giới ăn chơi thời đó mới dám mặc. Và cũng vì lý do đó chiếc áo Lemur đã sớm đi vào quên lãng vào khoảng năm 1934. Một điểm khác biệt nữa so với áo dài thời trước đó là vạt áo không còn phải nối sống nữa vì hàng vải nhập cảng có khổ rộng hơn hàng nội hóa thời đó.

Khi kiểu Lemur lan đến thủ đô Huế, một số các cô tân thời đã chạy theo kiểu này, làm đề tài cho bài vè sau đây:

Vè vẻ vè ve
Nghe vè 'mốt' áo
Bận áo lơ-muya
Đi giày cao gót
Xách bóp-tờ-phơi
Che dù cánh dơi
Đi chơi Cụ Ngáo
Ăn cháo không tiền
Cởi liền lơ-muya!
 
Đi đôi với chiếc áo dài mới là một vài cải cách khác, đó là nhiều phụ nữ tân thời không còn nhuộm răng đen nữa, tóc vấn trần hoặc búi lỏng và rẽ ngôi lệch. Đây là cơ hội để nhà thơ Tú Mỡ ở Hà Nội nhại bài Mười Thương để châm biếm:

Một thương tóc lệch đường ngôi
Hai thương quần trắng, áo mùi, khăn 'san'
Ba thương hôm sớm điểm trang
Bốn thương răng mọc hai hàng trắng phau
Năm thương lược Huế cài đầu
Sáu thương ô lụa ngả màu thanh thiên
Bảy thương lắm bạc nhiều tiền
Tám thương động tí 'nữ quyền' giở ra
Chín thương cô vẫn ở nhà
Mười thương... thôi để mình ta thương mình!
 
Một cải cách táo bạo khác cần được lưu ý đó là kiểu áo dài nhấn eo, khiến chiếc áo ôm sát theo các đường cong tuyệt mỹ của phái nữ, do bà Trịnh Thục Oanh, một hiệu-trưởng của trường nữ Trung-học Hà-Nội, sáng tạo.
 
Vào năm 1934, sau khi áo Lemur đến rồi đi, họa sĩ Lê Phổ đã cải tiến kiểu Lemur bằng cách dung hòa với kiểu áo ngũ thân cũ, bỏ đi những nét Tây phương như không tay phồng, cổ hở, không viền tròn vạt dài v.v. nhưng ôm sát thân người để hai tà áo mềm mại tự do bay lượn. Đây là kiểu áo rất gần với chiếc áo dài tân thời ngày nay. Những thay đổi từ chiếc áo dài Lê Phổ cho đến ngày nay được tóm tắt như sau:

- Cuối thập niên 1950, bà Trần Lê. Xuân, vợ ông Ngô Đình Nhu, xuất hiện trước công chúng trong kiểu áo dài cổ khoét kiểu thuyền và tay ngắn. Kiểu áo không được ưa chuộng mấy và rồi biến mất cùng với nền Đệ Nhất Cộng Hòa.

- Khoảng thập niên 1960, nhà may Dung Dakao ở Sài Gòn tung ra kiểu áo dài tay Raglan, ráp tay xéo vai do đó bớt được những đường nhăn hai bên nách và đùn vải nơi vai. Đây là một cải tiến quan trọng và được ưa chuộng cho đến ngày nay. Đi với kiểu tay Raglan là nhiều kiểu biến chế lạ mắt như thân áo may bằng hàng dày, nhưng phía ngực và tay lại bằng hàng hàng mỏng; hoặc thân áo và hai tay là hai màu tương phản.

- Đầu thập niên 70 -75 là thời kỳ của áo dài mini-Raglan. Đó là áo dài raglan may với tà áo cao và gọn. Kiểu này rất được giới trẻ, nhất là các nữ sinh Sài Gòn ưa chuộng mãi cho đến ngày miền Nam thất thủ. Đối lại với kiểu mini-Raglan là kiểu maxi-Raglan tha thướt, dịu dàng, rất hợp với các bà.

Ngoài ra, một số nhà may tại Sài Gòn còn tung ra thị trường kiểu áo dài ba tà gồm một vạt sau và hai vạt trước, với nút gài từ cổ xuống eo. Áo ba tà được mặc với quần ống voi, và không được ưa chuộng cho lắm vì không thích hợp với bản chất nhẹ nhàng của phụ nữ Việt Nam.

Thỉnh thoảng chúng ta vẫn thấy chiếc áo dài có những canh tân quá đáng như hở ngực, hở cổ hoặc chỉ có một tay v.v. như các kiểu áo Tây phương. Những 'phát minh' loại này đã và sẽ bị đào thải nhanh chóng.

Mong rằng những cải tiến, nếu có, sẽ nhắm vào việc duy trì phẩm chất thuần túy của chiếc áo dài quốc hồn quốc túy, vương mang linh hồn dân tộc Việt, cũng như làm tăng thêm giá trị mỹ thuật độc đáo, để cho chiếc áo dài thân thương của chúng ta mãi mãi không bao giờ bị lấn át bởi các trào lưu thời trang Tây phương, và sẽ giữ vững ngôi vị độc tôn với dáng nét kiêu sa không những ở quê nhà mà còn ở bất kỳ nơi nào trên thế giới.
 
Nói tóm lại, trải qua mấy nghìn năm biển dâu chiếc áo dài Việt Nam đã được biến cải từ chiếc áo Giao Lãnh mộc mạc thành chiếc áo dài trang nhã, đài các, không những đã chiếm một địa vị quan trọng trong lịch sử lẫn trong văn hóa Việt; một thứ di sản văn hóa mang đủ tính chất nghệ thuật vừa thướt tha, vừa dịu dàng, vừa sang trọng, vừa lãng mạn, tôn vinh nét đẹp của phụ nữ Việt, không còn chỉ loanh quanh ẩn núp bên các đường phố Việt Nam, mà còn tự hào vươn mình tung bay trên nhiều phố phường dưới bầu trời thế giới hôm nay. Đó là nhờ công lao gìn giữ của cả dân tộc cũng như công sáng tạo của bao nhà họa kiểu.

Hoàng hôn đang xuống chậm. Lãng đãng các sắc màu tím hồng hỗn hợp thấm đẫm chân trời. Thấp thoáng dưới bóng chiều bảng lảng, những tà áo dài nhẹ bay trong chiều nắng thu phai.
 
Hoàng Huy Giang Tài liệu tham khảo:

"Việt Nam Phong Tục", Phan Kế Bính, Phong Trào Văn Hóa.
"Việt Nam Sử Lược", Trần Trọng Kim, Đại Nam.
"Phong Tục Việt Nam", Toan Ánh, Xuân Thu.
"Đất Lề Quê Thói", Nhất Thanh, Sống Mới.
"Những Hình Ảnh Xưa", Nguyễn Khắc Ngữ, Nhóm Nghiên Cứu Sử Địa.
"Relation de la Nouvelle Mission des Péres de la Compagnie de Jesus au Royaume de la Cochinchine", Cristoforo Borri, 1631, Lille
"Phong-Hóa", số 86, 1934.
"Chín Chúa - Mười Ba Vua Triều Nguyễn", Tôn Thất Bình, 1997, Nhà Xuất Bản Đà-Nẵng.
"Chiếc Áo Dài Việt-Nam và Đạo Làm Người", Nguyễn Huỳnh.
(*) Ca dao Việt Nam
 
 
TRONG GIẤC MƠ EM - Trường Sa
 
Trong giấc mơ em có giấc mơ nào hẹn nhau về nữa 
Trên cánh môi em có chiếc hôn nào còn thơm tình cũ 
Thương đóa hoa trên tay sớm úa màu
Trong giấc mơ này phải màu tàn phai đó không em?

 Em vẫn ra đi gác thưa rêu mòn còn thương mùi tóc 
Vẫn mãi nâng niu chút dư hương mềm còn say tình ấm 
Trong mắt xanh em từ đó vẫn buồn, 
Mùa xuân nào còn chờ một vòng tay đón em về.

Mưa vẫn qua đây và nắng vẫn lên đây con đường tình nằm buồn 
Mơ từng bước em qua,  đếm từng mùa đợi chờ với bao mùa yêu  dấu
Còn nghe trong nỗi đau chút hạnh phúc muộn màng. 

 Trong giấc mơ em có những vui buồn ùa nhau chợt đến 
Trong trái tim em biết có ngăn nào còn chút lòng mến 
Xin giữ yêu thương và những dỗi hờn 
Tình yêu vẫn còn một thời vàng son giữa tâm hồn

  
 
Hồng Vân sưu tầm
 

 
Xem thêm...

Ngôi sao hàng đầu Hollywood Audrey Hepburn – Sắc đẹp và thành công đều đến từ sự cao quý trong tâm hồn

Ngôi sao hàng đầu Hollywood Audrey Hepburn 

Sắc đẹp và thành công đều đến từ sự cao quý trong tâm hồn

Sở hữu gương mặt đẹp như hoa nở dưới ánh mặt trời rực rỡ, Audrey Hepburn được tôn kính như một trong những nữ diễn viên tài năng nhất mọi thời đại. Tuy nhiên, không chỉ là người phụ nữ xinh đẹp, quý cô Audrey Hepburn còn là người có trái tim nhân hậu và tâm hồn cao quý.

Cuộc đời gian truân nhưng rực rỡ của nữ diễn viên hàng đầu Hollywood

Audrey Hepburn sinh ra ở Brussels, Bỉ nhưng buộc phải chuyển đến Hà Lan để cùng mẹ trốn chạy khỏi người cha ủng hộ Đức Quốc xã. Trong giai đoạn đất nước bị quân Đức chiếm đóng, bà đã chứng kiến nhiều lần hành quyết công khai, trong đó có cả những người thân của bà.

Nữ diễn viên tài năng nhất mọi thời đại Audrey Hepburn. (Ảnh: twitter.com)

Đức quốc xã cuối cùng đã tịch thu đồ trang sức trong gia đình và các tài sản khác, khiến bà trắng tay. Tuy nhiên, bà đã tự hứa với lòng mình rằng sẽ quyên tiền hỗ trợ cho đất nước. Bà biểu diễn trong các chương trình múa ba lê bí mật, nhảy múa trước những khán giả im lặng, những người không thể vỗ tay vì sợ bị phát hiện.

Bà biểu diễn trong các chương trình múa ba lê bí mật. (Ảnh: elle.com)

Sau khi quân đồng minh rút lui, người Đức đã bỏ đói nhiều người Hà Lan đến chết. Khi thức ăn cạn kiệt, gia đình Audrey đã sử dụng bột làm từ hoa tulip để làm bánh. Chính vì việc này mà bà bị mắc các triệu chứng hô hấp, vàng da, phù nề và thiếu máu. Thế chiến thứ hai kết thúc nhưng đã có tác động rất lớn đối với Audrey. Suy dinh dưỡng nghiêm trọng đã làm chậm sự tăng trưởng của bà, và khiến bà không thể múa ba lê được nữa. Khi ấy bà chuyển sang làm diễn viên.

“Tôi được đề nghị diễn xuất khi tôi không thể nhảy…và làm đủ mọi thứ mặc dù tôi chưa được chuẩn bị. Tôi đã cố gắng hết mình để tồn tại!”.

Sau một vài vai diễn, bà cuối cùng đã trở nên nổi tiếng với bộ phim “Roman Holiday”. Đạo diễn Wyler đã ấn tượng với Hepburn ngay từ buổi thử vai và ông đã dành cho bà những lời khen tuyệt đẹp: “Cô ấy có tất cả những gì tôi tìm kiếm: Duyên dáng, ngây thơ và tài năng. Cô ấy còn rất khôi hài và hết sức tuyệt vời! Chúng tôi đã nói: Đây chính là cô ấy!”.Bộ phim đã mang về cho bà giải Oscar cho “Nữ diễn viên chính xuất sắc nhất”, giải BAFTA cho “Nữ diễn viên chính Anh quốc xuất sắc nhất” và giải Quả cầu vàng cho “Nữ diễn viên phim chính kịch xuất sắc nhất” năm 1953.

Nữ diễn viên Audrey Hepburn xúc động khi nhận giải Oscar mà cô giành được cho vai diễn trong bộ phim Roman Holiday tại lễ trao giải Oscar ở thành phố New York. (Ảnh: twitter.com)

Với tài năng và tâm huyết của mình, bà là một trong 12 nghệ sĩ từng đoạt giải Emmy, Grammy, Osar và Tony. Không chỉ vậy, phong cách thời trang của bà trong các bộ phim vẫn còn tiếp tục ảnh hưởng cho đến ngày nay và thậm chí trở thành biểu tượng của phái đẹp.

“Khi bạn lớn lên, bạn sẽ biết lý do bạn có hai tay”

Sau khi trở thành đại sứ của UNICEF, Audrey xa dần công việc diễn xuất và tập trung vào giúp đỡ các nạn nhân chiến tranh từ khắp nơi trên thế giới. Năm 1988, bà đến thăm một trại trẻ mồ côi đang nuôi dưỡng 500 trẻ em ở Mek’ele và phân phát thức ăn cùng UNICEF. Trong chuyến đi, chứng kiến những em bé phải sống trong cảnh đói khát, bà đã nói: “Trái tim tôi đau khổ. Tôi cảm thấy tuyệt vọng.”

Nữ diễn viên Audrey Hepburn (1929-1993) tại Ethiopia trong nhiệm vụ thực địa đầu tiên với tư cách là đại sứ thiện chí của Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc (UNICEF), tháng 3 năm 1988. (Ảnh của UNICEF)

Audrey Hepburn đã chu du đến khắp các miền đất, chứng kiến những đói nghèo, bệnh tật và đau thương mà con người phải chịu đựng. Bà đã đau khổ, xót xa và khát khao hành động để giúp đỡ, với hy vọng tình yêu và sự chân thành có thể xoa dịu những bất hạnh của những con người nơi bà đi qua.

Vào tháng 10 năm 1990, Hepburn đến Việt Nam, nhằm kết hợp với chính quyền cho chương trình tiêm chủng và tuyên truyền sử dụng nước sạch của UNICEF. Bà phát biểu “Tôi muốn đưa lại nhiều bức hình về đất nước – con người Việt Nam để người dân trên khắp thế giới có thể hiểu hơn về nơi đây, hiểu rằng Việt Nam có nhiều điều để họ tìm hiểu, chứ không chỉ có một cuộc chiến tranh. Chiến tranh là một con quỷ và con quỷ đó đã đến lúc cần phải nằm xuống”.


Quả thực, di sản mà Hepburn để lại không chỉ là những giải thưởng danh giá, những thước phim điện ảnh nghệ thuật hay phong cách thời trang mãi mãi là hình mẫu theo thời gian. Điều bà để lại còn là một trái tim nhân hậu, ấm áp, một nhân cách cao quý và đôi bàn tay biết nâng niu, che chở.

“Khi bạn lớn lên, bạn sẽ biết lý do bạn có hai tay. Một để giúp bản thân và tay kia để giúp đỡ người khác”.

Hepburn được vinh dự vào vai nữ thần, không chỉ bởi bà có thân hình đẹp, gương mặt xinh đẹp như hoa như ngọc, cũng không phải bởi vì nhiều người trên thế giới đều biết đến bà. Chính cuộc đời của bà đã minh chứng cho vẻ đẹp cao quý đó, ấy là sự tu dưỡng nội tâm.

Cuộc đời của bà minh chứng cho vẻ đẹp cao quý, đó là sự tu dưỡng nội tâm. (Ảnh: Sohu.com)

“Nếu muốn bờ môi đẹp, nên nói những lời thiện lương; nếu muốn con mắt trở nên đẹp hơn, hãy nhìn vào điểm tốt của người khác; nếu muốn dáng người thon thả, nên mang đồ ăn chia sẻ cho người đói khát; nếu muốn có mái tóc đẹp, hãy để trẻ em sờ lên mái tóc của bạn hàng ngày; nếu muốn tâm hồn thư thái, hãy nhớ bạn không phải đang đi một mình trên đường. Sở dĩ được làm người, là phải tràn ngập sức sống, tự hối cải, tự soi xét bản thân, tự hoàn thiện mình, chứ không phải phàn nàn người khác. Khi có cơ hội, nên giúp đỡ người khác, cũng có thể dùng hai tay xin người khác giúp đỡ. Khi về già bạn sẽ thấy tay của mình có thể làm được nhiều việc khó, một tay dùng để giúp chính mình, tay còn lại chỉ dùng để trợ giúp người khác.”

Mặc dù chịu nhiều khó khăn nhưng Hepburn luôn có niềm tin vào cuộc sống. “Tôi tin rằng tôi trở nên mạnh mẽ hơn sau những lần thất bại. Tôi tin rằng những cô gái hạnh phúc là những cô gái xinh đẹp nhất! Tôi tin rằng ngày mai là một ngày khác và tôi tin rằng phép lạ sẽ xảy ra”.

Tôi tin rằng tôi trở nên mạnh mẽ hơn sau những lần thất bại. Tôi tin rằng những cô gái hạnh phúc là những cô gái xinh đẹp nhất! Tôi tin rằng ngày mai là một ngày khác và tôi tin rằng phép lạ sẽ xảy ra”. (Ảnh: prva.rs)

Sức mạnh của một người phụ nữ không giống như sức mạnh của một người đàn ông. Nó không phải là sự áp đảo hay chiếm hữu. Đó là sức mạnh tinh tế bên trong của sự kiên trì và lòng lương thiện đối với người khác khi phải đối diện với những thử thách và gian khổ. Người phụ nữ, sau tất cả, chính là một món quà từ Đấng Sáng Thế cho nhân loại!

Thiên Thủy

******

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn

 

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn

Với chiếc váy đen bó sát, đôi găng tay đen dài, chuỗi ngọc trai và chiếc tẩu thuốc, Audrey Hepburn là cái tên đã đi vào lịch sử điện ảnh và thời trang.

Audrey Hepburn, không phải bàn cãi gì nhiều, nàng là một trong những ngôi sao vĩ đại nhất của điện ảnh Hollywood, là một trong những diễn viên hiếm hoi giành cả 4 giải danh giá là Oscar, Emmy, Grammy và Tony.

Với chiếc váy đen bó sát, đôi găng tay đen dài, chuỗi ngọc trai và chiếc tẩu thuốc, Audrey Hepburn là cái tên đã đi vào lịch sử điện ảnh và thời trang. Nhưng ẩn sau vẻ hào nhoáng đó, người phụ nữ này thực sự là một ngôi sao cô đơn.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 1.Audrey Hepburn (1929-1993).

Cuộc tình bí mật

Ít người biết rằng trước khi kết hôn lần đầu với đạo diễn Mel Ferrer, Audrey Hepburn có cuộc tình nồng thắm với nam diễn viên William Holden. Điều đáng nói ở đây, Holden là người đã có vợ và 3 đứa con.

Gặp nhau tại phim trường "Sabria" (1953), Audrey Hepburn và William Holden đã phải lòng nhau từ cái nhìn đầu tiên. Hai người lập tức lao vào một mối tình nồng cháy, dù gia đình Hepburn phản đối kịch liệt.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 2.

Hepburn và Holden tại trường quay "Sabrina" năm 1953.

Dĩ nhiên mẹ của Audrey Hepburn không hề muốn con gái cưng với xuất thân quý tộc và đã có tượng vàng Oscar đầu tay trở thành "người thứ ba" xen vào gia đình một người đàn ông đã có vợ, chưa kể đến việc William Hepburn có gia cảnh hết sức bình thường.

Thời điểm đó, mối quan hệ của họ lại không bị lộ ra với báo giới. Kể cả khi bị một thành viên trong đoàn làm phim bắt gặp lúc 2 người đang có những cử chỉ thân mật khi ở trong phòng thay đồ, câu chuyện của họ vẫn không bị lộ ra ngoài.

Nếu chuyện bị phát hiện hẳn đây sẽ là thảm họa với Hepburn. Hình ảnh đẹp đẽ như một công chúa của cô sẽ lụi tàn và nữ diễn viên sẽ bị công chúng ghét bỏ, xem là kẻ phá vỡ hạnh phúc của người khác.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 3.

William Holden là người đàn ông đầu tiên khiến Hepburn nếm mùi đau khổ vì tình yêu.

Nói về mối tình bí mật của Hollywood này, Edward Epstein, tác giả cuốn sách "Audrey and Bill: A Romantic Biography of Audrey Hepburn & William Holden" có nhắc đến một chi tiết thú vị: "Những cô gái khác mà Holden từng đưa về nhà cũng rất xinh đẹp, song không hề giống Hepburn. Bà ấy là người không thể so sánh, xinh đẹp và có văn hóa. Có thể nói bà ấy là cơn ác mộng khủng khiếp nhất của vợ Holden".

Ông Edward cho biết, bà Ardis vợ Holden đã ngay lập tức thể hiện thái độ và yêu cầu chồng dừng ngay mối quan hệ với cô đào Hepburn. Dĩ nhiên Holden đã bỏ ngoài tai lời đề nghị của vợ và tiếp tục vui vẻ bên tình nhân. Có điều Holden chẳng ngờ là cuộc tình của ông đã kết thúc đột ngột sau đó vài tuần.

Mâu thuẫn giữa Hepburn và Holden đó chính là chuyện con cái. Hepburn muốn có 3-4 người con với Holden, thế nhưng khi cô đề cập đến chuyện này, gương mặt sợ hãi thoáng bối rối của Holden đã thay đổi tất cả. Cuối cùng Holden nói với Hepburn rằng thứ duy nhất mà 2 người không thể có với nhau là con cái.

Khi biết Holden đã thắt ống dẫn tinh theo yêu cầu của vợ, Hepburn cảm thấy đau đớn, kinh ngạc như bị phản bội. Tình yêu thắm thiết mà cô dành cho Holden không thể có tương lai, và cô gái 25 tuổi năm ấy đã chấm dứt mối quan hệ trong nước mắt.

Đó là quãng thời gian khó khăn của Audrey Hepburn. Trái tim yếu đuối của cô tan nát. Để vượt qua được nỗi đau, Hepburn nhanh chóng chấp nhận lời mời hẹn hò của chàng đồng nghiệp Mel Ferrer.

Khi cảm thấy được an ủi, cô và Ferrer kết hôn vào tháng 8 năm 1954, bất chấp việc ông có tình trường đầy sóng gió và đã có 4 con từ các mối quan hệ trước.

10 năm sau ngày phải lòng nhau ở phim trường "Sabrina", Holden và Hepburn có dịp tái hợp trên màn bạc với phim "Paris When it Sizzles" (1964). Tuy nhiên lúc ấy họ đã chẳng còn "mê" nhau ngoài đời và sức lôi cuốn trên màn bạc của họ cũng không còn nữa.

Biểu tượng thời trang bất hủ

Nếu nhắc đến Audrey Hepburn mà không nói đến phong cách thời trang của cô thì quả là một thiếu sót. Nhiếp ảnh gia nổi tiếng Cecil Beaton từng viết: "Trước chiến tranh, không ai mặc như Audrey Hepburn. Ngày nay, hàng triệu người bắt chước bà".

Cho đến nay, Audrey Hepburn vẫn được xem là một biểu tượng lớn của ngành thời trang thế giới, được mệnh danh là quý cô "thanh lịch nhất Hollywood".

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 4.

Bộ váy bất hủ tại Oscar 1953 của Audrey Hepburn.

Trong thập niên 50, 60 của thế kỷ trước, cái thời mà người ta ưa thích những phụ nữ gợi cảm kiểu "đẫy đà" như Marylin Monroe, thì chính vẻ đẹp thanh mảnh của Audrey đã thể hiện một phong cách ngược lại.

 

Nếu như Marilyn Monroe được xem là chuẩn mực của vẻ đẹp gợi cảm đầy nhục dục, thì Audrey Hepburn chính là hiện thân hoàn hảo của cái đẹp thuần khiết và đài các, là nàng thơ vĩ đại trở thành nguồn cảm hứng cho phong cách của hàng triệu phụ nữ từ xưa đến nay.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 5.

Mọi thứ Hepburn khoác lên người đều khiến bao trái tim yêu cái đẹp thổn thức.

Đặc biệt, hình ảnh của Hepburn trong "Breakfast at Tiffany's" đã trở thành kinh điển trong lịch sử thời trang, trở thành một trong những khoảnh khắc biểu tượng nhất Hollywood.

Chiếc đầm dài màu đen không tay (một thiết kế của Givenchy), tóc bới cao với chuỗi vòng cổ ngọc trai, mũ rộng vành và kính gọng đen bản lớn đã tạo cho nữ diễn viên một hình tượng điển hình của người phụ nữ thanh lịch và sang trọng.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 6.

Cho tới ngày nay, bộ trang phục này vẫn là cảm hứng của hàng triệu phụ nữ trên thế giới.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 7.Có thể nói Hepburn là hình ảnh thu nhỏ của thời trang thập niên 60 đầy quyến rũ, là người khai sinh nên vẻ đẹp tinh tế và thanh lịch trong thế giới thời trang của phái đẹp.

Vẻ đẹp của Audrey Hepburn là sự hòa hợp giữa phong cách thời trang, thần thái và nhân cách toát ra rất tự nhiên từ con người. Dù đã qua đời năm 1993 nhưng mà sức ảnh hưởng của khái niệm mang tên "thời trang Audrey Hepburn" vẫn còn sống mãi cho đến ngày nay.

Ngôi sao cô đơn

Audrey Hepburn từng có câu nói bất hủ về nỗi cô đơn: "Tôi không muốn ở một mình. Tôi không muốn bị bỏ lại một mình". Quả thực, sống trong danh vọng và luôn được hàng triệu người mến mộ nhưng người đẹp luôn bị ám ảnh bởi sự cô độc.

"Khi không có ai để làm cho họ tách trà, khi không có ai cần bạn, tôi nghĩ đó là lúc cuộc sống chúng ta chấm dứt", Hepburn từng chia sẻ.

Sau những năm tháng tuổi thơ chịu nhiều đau khổ vì chiến tranh, Audrey Hepburn luôn mang trong mình nỗi sợ hãi về sự chia ly. Trong cuộc đời, Audrey Hepburn từng 2 lần kết hôn nhưng dường như cô chưa bao giờ tận hưởng một cuộc hôn nhân hạnh phúc trọn vẹn.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 8.Cô có một người bạn tâm giao đó là Felix Alymer. Sau mỗi bước ngoặt, mỗi chặng đường, cô lại viết những bức thư tay gửi đến tri kỷ của mình. Nữ diễn viên nói về sự đổ vỡ trong những cuộc tình, cuộc hôn nhân với Mel Ferrer và những bí mật riêng tư khác.

Ít ai biết rằng trong quá trình quay "The Unforgiven"năm 1960, Hepburn đã bị ngã ngựa và hậu quả khiến cô sảy thai. Mất đi đứa con thứ hai (lần sảy thai đầu năm 1955) với Mel Ferrer, nữ diễn viên rơi vào tình trạng trầm uất khá nặng nề, sụt cân và hút rất nhiều thuốc.

Đến năm 1965, cô lại tiếp tục sảy thai sau khi quay "How to steal a million". Nỗi đau không dừng lại ở đó khi năm 1967 Hepburn lại tiếp tục sảy thai giữa lúc cô và Mel Ferrer có tin đồn ly thân.

Những nỗi đau mất con của Hepburn là một trong những nguyên nhân khiến cuộc hôn nhân của cô đi đến kết thúc năm 1968 dù hai người đã có một cậu con trai Sean (sinh năm 1961).

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 9.

Hai cuộc hôn nhân đổ vỡ và năm lần sảy thai đã khiến Audrey Hepburn nhiều lần tuyệt vọng.

Trong cuộc hôn nhân thứ hai với vị bác sĩ chuyên khoa thần kinh Andrea Dotti (kết hôn năm 1969), Audrey Hepburn có thêm một cậu con trai là Luca Dotti nhưng cô cũng vô cùng đau đớn khi mất đi một sinh linh bé bỏng khác. Đến năm 1974, Hepburn đã sảy thai tổng cộng 5 lần.

Mặc dù là một quý cô sang trọng và thanh lịch nhưng dường như điều đó không đồng nghĩa với việc Hepburn sẽ có được hạnh phúc trong hôn nhân.

Cô luôn phải che giấu thói trăng hoa của ông chồng Andrea để tạo một bề ngoài là gia đình hoàn hảo. Thế nhưng những cuộc chơi đêm đáng hổ thẹn của Andrea Dotti vẫn bị đưa lên mặt báo khiến Hepburn vô cùng xấu hổ, buồn bã.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 10.

Hepburn là Đại sứ Thiện chí của Quỹ Nhi đồng Liên Hiệp Quốc (UNICEF).

Từ thập niên 80, Audrey Hepburn bắt đầu tham gia những hoạt động của Quỹ nhi đồng UNICEF. Đây là cách mà bà thể hiện lòng nhân ái, lan tỏa tình yêu thương đến cộng đồng để nguôi ngoai những nỗi cô đơn trong cuộc sống riêng.

"Điều quan trọng nhất là tận hưởng cuộc sống của bạn để được hạnh phúc. Đó mới là tất cả vấn đề", Hepburn từng cho biết.

Cũng từ năm 1980 đến khi mất, Hepburn giữ mối quan hệ tình cảm với diễn viên người Hà Lan Robert Wolders. Cô gặp Wolders thông qua một người bạn trong những năm cuối cùng của cuộc hôn nhân thứ hai.

Năm 1989, Hepburn gọi chín năm chung sống với ông là quãng thời gian hạnh phúc nhất đời. Họ sống tại một ngôi làng ở Thụy Sĩ và không làm đám cưới.

Ngôi sao sáng mang tên Audrey Hepburn đã tắt năm 1993. Cho đến nay, ngôi sao ấy vẫn luôn là một biểu tượng về vẻ đẹp, về thời trang và về trái tim nhân ái đối với triệu triệu người hâm mộ khắp thế giới.

Có một ngôi sao cô đơn mang tên Audrey Hepburn - Ảnh 11.

"Khi bạn già đi, bạn sẽ khám phá ra rằng bạn có hai bàn tay. Một cho việc giúp đỡ chính mình, và một cho việc giúp đỡ khác", Audrey Hepburn.

 

Kim Phượng st

 

 

 

Xem thêm...
Theo dõi RSS này