Thế giới quanh ta

Thế giới quanh ta (692)

Nhớ một thời rực rỡ túc cầu VNCH Nguyễn Ngọc Chính

 Nhớ một thời rực rỡ túc cầu VNCH

Nguyễn Ngọc Chính

  •  Một sân bóng ở miền Nam trước 1975 (file photo)

Nhân mùa World Cup 2022, xin đọc lại vài hồi ức về túc cầu VNCH, qua những gì ghi chép của ông Nguyễn Ngọc Chính…

________

Hồi đó, nhóm học sinh nhà ở khu Địa dư, gần trường Lycée Yersin, có đội bóng hay nhất trong số các học sinh ở lại trường vào buổi trưa. Nhà tôi ở được xếp vào khu Địa dư dù cách đó hơi xa nhưng vẫn nằm trong khu Saint Benois hay còn gọi là Chi Lăng, gần trường Võ bị Đà Lạt. Chúng tôi đá bóng chân đất và sau mỗi trận đấu thường xuống hồ rửa ráy để chuẩn bị vào lớp buổi chiều. Sân bóng gần hồ rất tiện lợi cho việc tắm rửa nhưng cũng có điều bất lợi mỗi khi đá mạnh quá bóng có thể lăn theo triền dốc xuống hồ, mất công lội xuống nước để nhặt bóng.

Đá bóng là môn thể thao ưa thích của tôi ngay từ hồi còn nhỏ. Tôi thường chơi trong vai trò trung phong với những đường lừa bóng và sút bóng… có hạng. Tôi nhớ mãi đã có lần sút bóng mạnh đến nỗi thủ môn của phe đối phương phải chảy máu mũi vì bóng trúng mặt. Bản thân tôi lúc đó cũng thấy sợ phát khiếp. Điều lý thú là người giữ khung thành, Nguyễn Thanh Hà, sau này gia đình cũng chuyển qua Ban Mê Thuột học lớp Đệ Ngũ tại trường trung học Ban Mê Thuột. Hà về sau trở thành một cầu thủ có hạng còn tôi thì lại không còn chọn con đường đá bóng.

……….

Ngày xưa, bóng đá được người Sài Gòn gọi nôm na là đá banh hay văn hoa hơn là túc cầu. VNCH thời 1966 đã từng đoạt cúp Merdeka của Malaysia, khi đó đội tuyển được đặt dưới sự dìu dắt của huấn luyện viên Weigang, người Đức. Đội hình ra sân có thủ môn Lâm Hồng Châu, hậu vệ gồm Phan Dương Cẩm (tự Hiển), Nguyễn Văn Có, Phạm Huỳnh Tam Lang, Lại Văn Ngôn, giữ vị trí tiền vệ có Đỗ Thới Vinh, Nguyễn Ngọc Thanh và hàng tiền đạo gồm Nguyễn Văn Ngôn, Nguyễn Văn Chiêu, Lê Văn Đức, Trần Chánh.

Trận chung kết giải Merdeka có khoảng 40,000 khán giả ngồi kín Sân Vận động Quốc gia với sự chủ tọa của Quốc vương Mã Lai và Thủ tướng Abdulraman. Đội tuyển VNCH ra sân trong màu áo vàng, quần trắng, vớ vàng, được sự cổ vũ nồng nhiệt của khán giả Malaysia, nhất là tiền vệ Đỗ Thới Vinh, người dễ nhận ra nhất trong đội hình Việt Nam với cái đầu hói và những pha lừa bóng điệu nghệ cùng những cử chỉ pha trò có duyên của anh trên sân cỏ đã thu được cảm tình của khán giả và báo chí nước chủ nhà.

Với ý chí quyết tâm, toàn đội Việt Nam đã “ăn miếng trả miếng” trong trận chung kết với đội Miến Điện (ngày nay gọi là Myanmar) một cách xuất sắc. Tuy nhiên, hiệp một chấm dứt mà không bên nào mở được tỉ số. Sang đến hiệp hai, cơ hội bằng vàng đến với đội tuyển VNCH ở phút 72. Từ đường chuyền của thủ quân Phạm Huỳnh Tam Lang, nhà ảo thuật Đỗ Thới Vinh khéo léo dẫn banh qua hai cầu thủ Miến Điện, mở bóng xuống vừa đúng tầm để trung phong Nguyễn Văn Chiêu băng xuống.

Chiêu dùng ngực hứng bóng, xoay người, tung quả sút hiểm hóc từ xa 25 mét bằng chân trái, bóng đi như ánh chớp vào góc thượng của khung thành Miến Điện trước sự ngỡ ngàng của Đệ nhất Thủ môn Á Châu thời bấy giờ là Tin Tin An, mở tỷ số 1-0 cho Đội tuyển Việt Nam. Bàn thắng này cũng là tỷ số chung cuộc của trận đấu và là bàn thắng đáng giá ngàn vàng đưa đội tuyển VNCH lên ngôi Vô địch Giải Túc cầu Merdeka 1966 tại Mã Lai.

 

Trung phong Nguyễn Văn Chiêu và tiền vệ Đỗ Thới Vinh là đôi bạn thân thiết cùng chung màu áo từ đội Quan Thuế rồi khi vào quân ngũ cả hai đá cho Đội Tổng tham mưu. Giải ngũ, cả hai trở về đội Quan Thuế và cùng đá trong đội tuyển quốc gia. Cuộc đời hai anh gắn liền cả chục năm trời bên nhau trên sân cỏ.

Tại Giải Merdeka năm 1966, Vinh và Chiêu là hai người lập công trạng lớn nhất đem vinh quang về cho Việt Nam. Giờ đây, hai anh kẻ trước người sau ra đi trong âm thầm, thiếu vắng đồng đội tiễn đưa, không một lời ai điếu nhắc lại thời huy hoàng của trên sân cỏ.

Nguyễn Văn Chiêu đã vĩnh viễn ra đi năm 1987 tại Long Thành trong hoàn cảnh thương tâm, chỉ có người vợ cùng mấy người con khóc nghẹn trước thân xác lạnh lẽo của chồng và cha trong căn chòi lá nằm sâu trong một góc vắng của thị xã Long Thành. Đám tang anh vội vã, không kèn không trống. Mộ phần không tiền xây cất, đắp đất sơ sài.

Tiền vệ Đỗ Thới Vinh cũng mất tại Việt Nam năm 1995 vì bệnh tiểu đường. Anh là nhân vật tên tuổi trong giới túc cầu được nhiều người ái mộ từ trong nước ra tới hải ngoại nhưng anh cũng âm thầm ra đi trong hoàn cảnh đơn chiếc, túng thiếu.

Lão tướng Quách Hội, 73 tuổi, kể về chiếc Cúp Merdeka năm 1966 như sau:

“Năm 1995, một sáng tôi đi ngang một tiệm bán đồ lạc-xon trên đường Hải Thượng Lãn Ông, tình cờ tôi nhìn thấy, bày trong số đồ bán của tiệm, chiếc Cúp Vô Địch Giải Túc Cầu Merdeka mà Đội Tuyển Túc Cầu Việt Nam Cộng Hoà, trong đội có tôi, đoạt được năm 1966 tại Malaysia. Người chủ tiệm nói chắc giá 5 triệu đồng. Không có tiền, tôi đứng trước tiệm lạc-xon ấy từ sáng đến trưa với hi vọng có bạn đồng đội cũ nào đi ngang thì báo tin để kêu gọi anh em góp tiền mua lại chiếc Cúp. Chờ mãi không gặp được ai, tôi đi về mà nước mắt ứa ra vì tiếc cho kỷ vật ghi lại chiến tích một thời của anh em chúng tôi. Không biết giờ này chiếc Cúp Merdeka của anh em chúng tôi lưu lạc về đâu.”

Cũng phải nói thêm về thủ môn Phạm Văn Rạng một thời nổi tiếng với danh hiệu “Lưỡng thủ vạn năng” vẫn sống mãi trong ký ức của những người hâm mộ bóng đá thuộc lứa tuổi U-60 và U-70. Năm 1949, từ vai trò trung phong của trường Việt Nam Học đường, ông bất ngờ trở thành người giữ khung thành khi thủ môn chính thức không thể ra sân.

Năm 1951 Phạm Văn Rạng được đội Ngôi sao Bà Chiểu của ông bầu Võ Văn Ứng mời về giữ khung thành, rồi chỉ hai năm sau được chọn làm thủ môn cho đội tuyển Thanh Niên. Năm 1953 bị động viên, ông trở thành người trấn giữ khung thành cho đội Tổng Tham mưu. Cùng năm đó, ông được tuyển vào đội tuyển VNCH, khi mới 19 tuổi và khoác áo đội tuyển cho đến năm 1964 thì giải nghệ. Năm 1966, dù đã 31 tuổi, ông vẫn được mời vào đội tuyển Ngôi sao châu Á (All Stars Team of Asia), bởi vị trí thủ môn chưa có cầu thủ nào của châu Á có thể cạnh tranh được. Đội Ngôi sao châu Á do cựu danh thủ Lý Huệ Đường làm HLV trưởng, trợ lý HLV là ông Peter Velappan (hiện nay là Tổng Thư ký LĐBĐ châu Á).

Sau khi được các đồng đội như Tam Lang, Dương Văn Thà, Võ Thành Sơn, Tư Lê, Hồ Thanh Cang cùng nhiều người hâm mộ đã giúp đỡ xây dựng cho một ngôi nhà cấp 4 tại sân bóng Thuận Kiều, thủ môn huyền thoại Phạm Văn Rạng đã qua đời vào Tháng Mười Một 2008. Tôi còn nhớ, ngày xưa mỗi khi họp nhau đá bóng, bọn trẻ chúng tôi luôn luôn bàn cãi trong việc chọn lựa ai sẽ là… Gôn Rạng! Hai chữ Gôn Rạng đã đi vào đầu óc non trẻ của chúng tôi trong ngôn ngữ hàng ngày.

Danh thủ Tam Lang với cup vô địch Merdeka 1966 (file photo)

Tại sân vận động Cộng Hòa vào giữa Tháng Mười Hai 1967 có Giải Túc cầu Thân hữu Việt-Mỹ. Từ Mỹ sang là đội Dallas Tornado, họ đấu hai trận, trận thứ nhất gặp Hội tuyển Thanh niên ngày 14 Tháng Mười Hai 1967 và trận thứ nhì ngày 16 Tháng Mười Hai 1967 gặp Hội tuyển Sài Gòn. Trận gặp đội tuyển có tới 20,000 khán giả đến chật kín sân vận động và kết quả hai đội hòa nhau 1-1.

Đặc biệt vào thời xưa, trước các trận đấu chính luôn luôn có các trận mở màn để các đội bóng thanh thiếu niên hoặc lão tướng có dịp ra sân trình diễn trước khán giả. Tôi nghĩ đây là một việc làm rất tốt của Tổng cục Túc cầu Việt Nam thời đó, một mặt khuyến khích các đội trẻ mặt khác phục vụ khán giả một cách tận tình bằng những “bữa tiệc” túc cầu có nhiều món khác nhau. Điều này, bóng đá sau năm 1975 không hề có.

Trở lại chuyện mê đá bóng của tôi hồi còn đi học. Túc cầu cũng mang lại cho tôi nhiều rắc rối. Đá bóng vào giờ nghỉ trưa thì không sao nhưng những trận đấu sau giờ học chiều mới có chuyện vì khi đó chắc chắn sẽ về nhà muộn. Tàn trận bóng mới bắt đầu lo vì đường từ trường Trần Hưng Đạo về đến khu Hòa Bình quá xa mà lại còn phải đi bộ. Đến bến xe đò đi Trại Hầm trước 6 giờ thì may còn kịp chuyến xe chót về nhà và nếu không còn xe thì đành cuốc bộ.

Như vậy, cuốc bộ suốt con đường từ trường về nhà, tròm trèm 6km, cũng mất độ gần hai tiếng. Về đến nhà còn phải nghĩ ra lý do để giải thích: Có việc đột xuất ở trường nên thầy giáo cho về trễ hoặc không hiểu sao xe đò lại nghỉ sớm, nhưng hoàn toàn không bao giờ có lý do… mê đá bóng.

Bây giờ tuổi đã già, niềm say mê bóng đá vẫn còn đó nhưng chỉ thể hiện qua việc xem bóng đá trên TV vào những ngày cuối tuần. Bóng đá Việt Nam vẫn chưa đi vào chuyên nghiệp, cầu thủ đa số là những người có chút ít kỹ thuật nhưng lại không được đào tạo về văn hóa còn khán giả phần đông là những người trẻ, họ đến sân với một tinh thần “cay cú, ăn thua”. Những khán giả chân chính chỉ còn biết ngồi nhà xem TV để không phải “tai nghe, mắt thấy” những hành động thiếu văn hóa diễn ra trên sân cỏ!

(Trích Nguyễn Ngọc Chính, Hồi Ức Một Đời Người)

(SGN)

Nam Mai sưu tầm

Túc cầu VNCH | Mai Tran

 

 

 

 

Xem thêm...

Hôm nay World Cup 2022 khai màn

Hôm nay World Cup 2022 khai màn

Ngày 20 tháng 11 năm 2022

World Cup là giải đấu bóng đá quốc tế lớn nhất thế giới và là sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên thế giới. Ba mươi hai đội cạnh tranh để giành chức vô địch World Cup bốn năm một lần.

Dĩ nhiên World Cup là dịp hội tụ những tài năng bóng đá hàng đầu thế giới, từ Lionel Messi, Neymar, Kylian Mbappe, Cristiano Ronaldo, Harry Kane, đến Kevin De Bruyne… Với Messi của Argentina (35 tuổi) và Ronaldo của Bồ Đào Nha (37 tuổi), đây có thể là kỳ World Cup cuối cùng của họ.

Một số hình ảnh trong lễ khai mạc World Cup 2022

(Photo by Evrim Aydin/Anadolu Agency via Getty Images)
(Photo by James Williamson – AMA/Getty Images)
(Photo by Robert Michael/picture alliance via Getty Images)
(Photo by Tom Weller/picture alliance via Getty Images)
(Photo by Elsa/Getty Images)
(Photo by Mohamed Farag/Getty Images)
(Photo by Michael Regan – FIFA/FIFA via Getty Images)
(Photo by Elsa/Getty Images)
(Photo by Michael Steele/Getty Images)
(Photo by Elsa/Getty Images)
(Photo by Hector Vivas – FIFA/FIFA via Getty Images)
(Photo by Hector Vivas – FIFA/FIFA via Getty Images

World Cup đầu tiên ở Trung Đông

Giải đấu sẽ được tổ chức tại Qatar, lần đầu tiên FIFA World Cup được tổ chức tại Trung Đông. Qatar đã đánh bại Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản và Úc để giành quyền đăng cai trong cuộc bầu chọn năm 2010. Sẽ có 64 trận đấu chính thức tại World Cup 2022.

World Cup mùa đông đầu tiên

Đây là kỳ World Cup đầu tiên được tổ chức trong những tháng mùa đông, nhằm tránh cái nóng khủng khiếp ở Qatar vào mùa hè. Mức cao trung bình vào Tháng Bảy tại Qatar là 106 độ F, trong khi nhiệt độ trung bình vào Tháng Mười Một là 84 độ F và 75 độ F vào Tháng Mười Hai. Toàn bộ sân vận động tại Giải vô địch bóng đá thế giới 2022 đều có hệ thống điều hòa nhiệt độ.

World Cup tốn kém nhất

Qatar thiếu cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất nên phải xây dựng nhiều thứ từ đầu. Người ta ước tính rằng cơ sở hạ tầng bao gồm sân vận động, khách sạn, đường xá đã tiêu tốn của Qatar hơn $220 tỷ.

Sân vận động Ahmad Bin Ali (ảnh: Mohammed Dabbous/Anadolu Agency via Getty Images)
Sân vận động Al Thumama (ảnh: Hector Vivas – FIFA/FIFA via Getty Images)

Các địa điểm World Cup 2022

Có tám địa điểm khác nhau cho giải đấu ở năm thành phố đăng cai khác nhau. Chúng như sau:

-Sân vận động Lusail Iconic ở Lusail (sức chứa 80,000 chỗ ngồi)

-Sân vận động Al Bayt ở Al Khor (60,000)

-Sân vận động 974 ở Doha (40,000)

-Sân vận động Al Thumama ở Doha (40,000)

-Sân vận động quốc tế Khalifa ở Al Rayyan (45,416)

-Sân vận động Thành phố Giáo dục (Education City Stadium) ở Al Rayyan (45,350)

-Sân vận động Ahmad bin Ali ở Al Rayyan (44,740)

-Sân vận động Al Janoub ở Al Wakrah (40,000)

Rượu có được phục vụ tại World Cup Qatar?

Uống rượu nơi công cộng, cũng như say rượu nơi công cộng, là bất hợp pháp ở Qatar. Bạn có thể đối mặt với án tù sáu tháng hoặc bị phạt tới $850. Các sân vận động sẽ không bán rượu trong các trận đấu, tuy nhiên, có những khu vực chỉ định để người hâm mộ có thể uống rượu và “quậy”.

Quy định đội thay đổi

FIFA đã chuẩn thuận một đội hình gồm 26 người, tăng so với 23 bình thường. Các huấn luyện viên sẽ được phép thực hiện 5 quyền thay người tại World Cup 2022. Trong trường hợp trận đấu loại trực tiếp bước sang hiệp phụ, các đội sẽ được phép thay thêm một cầu thủ dự bị.

 
Tuyển Pháp – nhà đương kim vô địch (ảnh: Julien Mattia/NurPhoto via Getty Images)

World Cup đã diễn ra được bao lâu và đội nào vô địch nhiều nhất?

Đã có 21 kỳ World Cup nam, với Qatar là kỳ World Cup thứ 22. FIFA đã tổ chức các kỳ World Cup từ năm 1930. Đó là khi Uruguay tổ chức kỳ World Cup đầu tiên và đánh bại Argentina trong trận chung kết với tỷ số 4-2. Hoa Kỳ về thứ ba. World Cup diễn ra bốn năm một lần kể từ năm 1930 ngoại trừ năm 1942 và 1946, bị hủy bỏ do Thế chiến II. Brazil có năm lần vô địch (1958, 1962, 1970, 1994, 2002). Ý và Đức xếp sau, với bốn lần mỗi nước.

Dĩ nhiên không thể không kể đương kim vô địch Pháp. Les Bleus (tuyển áo xanh) đã giành vô địch World Cup 2018 ở Nga, đánh bại Croatia trong trận chung kết. Đó là danh hiệu World Cup thứ hai của họ. Nếu giành chiến thắng một lần nữa, họ sẽ là nhà vô địch hai mùa World Cup liên tiếp sau Brazil (1958, 1962).

Hoa Kỳ từng ôm cúp vô địch World Cup chưa?

Có, nhưng chỉ ở tuyển nữ. Đội tuyển quốc gia nam của Hoa Kỳ chưa bao giờ vô địch World Cup. Đội tuyển quốc gia nữ Hoa Kỳ đã vô địch bốn kỳ World Cup. Tuyển nam Hoa Kỳ chỉ lọt vào bán kết năm 1930 và tứ kết năm 2002.

Hoa Kỳ từng tổ chức World Cup nam lẫn nữ – Giải World Cup nam năm 1994; và Giải World Cup nữ vào năm 1999 và 2003. World Cup (nam) 2026 sẽ được tổ chức ở Mỹ, Mexico và Canada.

USMNT trở lại

Đây là lần đầu tiên đội tuyển quốc gia nam của Hoa Kỳ (USMNT) dự World Cup kể từ World Cup 2014, sau khi không đủ điều kiện dự World Cup 2018. Hoa Kỳ kết thúc vòng loại ở vị trí thứ ba với thành tích 7–4–3, kém hơn Canada và Mexico ba điểm. Lịch thi đấu vòng bảng của tuyển Mỹ tại World Cup 2022: Gặp Wales, 2 giờ chiều ngày 21 Tháng Mười Một (ET); Anh – 2 giờ chiều ngày 25 Tháng Mười Một (ET); Iran – 2 giờ chiều ngày 29 Tháng Mười Một (ET).

al-Rihla – quả bóng Adidas chính thức được dùng tại World Cup 2022
(ảnh: Alexander Hassenstein – FIFA/FIFA via Getty Images)

Những đội nào đến từ Châu Phi?

Cameroon, Ghana, Morocco, Senegal và Tunisia.

Những đội nào từ Châu Á?

Úc, Iran, Nhật Bản, Qatar, Saudi Arabia và Hàn Quốc.

Nga bị cấm

Bốn năm sau khi đăng cai một kỳ World Cup, đội tuyển Nga bị cấm tham dự World Cup 2022, sau khi Vladimir Putin thực hiện cuộc xâm lược Ukraine.

Quả bóng

Quả bóng được sử dụng tại World Cup 2022 là sản phẩm của Adidas. Nó có tên Al Rihla Pro.

Mascot (linh vật) La’eeb của World Cup 2022
(ảnh: Federico Gambarini/picture alliance via Getty Images)

Linh vật

Linh vật của World Cup 2022 là La’eeb.

Bài hát chính thức

Bài hát chính thức World Cup 2022 là “Hayya Hayya”, có nghĩa “Better Together” do Trinidad Cardona, Davido và Aisha thể hiện.

VAR (Video Assistant Referee)

“Trợ lý trọng tài video” sẽ được sử dụng tại World Cup 2022 sau khi được sử dụng vào năm 2018. VAR được dùng để quyết định phạt các pha bóng nguy hiểm cũng như phạt đền và việt vị. Ngoài ra, còn có hệ thống việt vị bán tự động (semi-auto offside system) – công cụ hỗ trợ mới sử dụng 12 camera bên dưới mái sân vận động.

Trọng tài

Stephanie Frappart từ Pháp, Salima Mukansanga từ Rwanda và Yoshimi Yamashita từ Nhật Bản là những nữ trọng tài đầu tiên tại một kỳ World Cup nam.

Yoshimi Yamashita, một trong những nữ trọng tài lần đầu tiên
có mặt tại một kỳ World Cup nam (ảnh: Masashi Hara/Getty Images)

Đội nào “mất tích”?

World Cup 2022 sẽ vắng mặt Ý. Họ đã thất bại thảm hại trong hai kỳ World Cup gần nhất. Họ lại thảm bại trước North Macedonia trên sân nhà vào Tháng Ba khi giành vé đến Qatar.

Tỷ lệ cá cược dành cho đội nào?

Theo Caesars Sportsbook, Brazil có tỷ lệ cược tốt nhất để vô địch World Cup, với +450, trong khi Pháp đứng thứ hai với +550. Anh đang ở mức +700, trong khi Argentina cũng ở mức +700. Có lý do để hy vọng cho Argentina. Tuyển Argentina giờ đây có nhiều gương mặt trẻ. Họ không thua trận nào kể từ trận chung kết Copa America 2019 (33 trận bất bại!). Gương mặt đáng sợ nữa là Bồ Đào Nha. Tuyển nước này đã được nạp đạn. Sáu năm kể từ khi vô địch Euro 2016, tuyển Bồ Đào Nha không chỉ có Cristiano Ronaldo. Với Joao Cancelo, Bernardo Silva, Rafael Leao, Diogo Jota, v.v., họ có nhiều hỏa lực có thể oanh tạc khốc liệt khung thành đối phương.

Đội tuyển Brazil là quốc gia duy nhất đủ điều kiện tham dự mọi kỳ World Cup. Brazil, Argentina, Anh, Bỉ, Pháp, Thụy Sĩ, Serbia và Maroc đều kết thúc vòng loại World Cup với thành tích bất bại.

Harry Kane (trái), cầu thủ đang được kỳ vọng có thể giành Chiếc giày vàng
World Cup 2022 (ảnh: Tottenham Hotspur FC/Tottenham Hotspur FC via Getty Images)
Heung-Min Son (Hàn Quốc) – một trong những cầu thủ trẻ được đánh giá cao
trong làng bóng đá thế giới hiện nay (ảnh: Jon Super – Pool/Getty Images)

Tỷ lệ cược tốt nhất giành Chiếc giày vàng

Theo Caesars Sportsbook, Harry Kane của Anh là một trong những cầu thủ được yêu thích nhất và có thể giành Chiếc giày vàng với điểm số +800. Kylian Mbappe của Pháp đứng thứ hai với +900, đồng đội của anh là Karim Benzema với +1000. Cả Messi và Ronaldo đều ở mức +1400. Tuy nhiên, cần nói thêm, Heung-Min Son của Hàn Quốc cũng là cầu thủ đáng xem. Không chỉ là cầu thủ xuất sắc nhất châu Á, Heung-Min Son là một trong những cầu thủ xuất sắc nhất thế giới hiện nay. Tiền đạo Heung-Min Son (đá cho CLB Tottenham của Anh) hiện sung mãn và được đánh giá đang trên đường trở thành một huyền thoại.

Ca khúc chính thức của World Cup 2022

 

Việt Bình(sgn)

Kim Quy sưu tầm

Xem thêm...

Lễ Tạ Ơn chuyện ít ai biết

Lễ Tạ Ơn chuyện ít ai biết 

“Tự điển về ngày lễ, hội hè, đón mừng của thế giới và các tôn giáo” xác định, những ngày nghỉ thường bắt nguồn từ các vụ mùa, họ chào đón, dâng cây trái đầu mùa cho tổ tiên ông bà.

Ở Châu Phi, Kwanzaa, từ Swahili “matunda ya kwanza” được coi là những ngày lễ về tôn giáo. Một lễ khác là “Lễ trung thu” tại Trung Quốc, người ta tạ ơn trời đất đã cho cuộc sống đầy đủ và những vụ mùa sung túc.

Tại Mỹ, trong bữa tiệc Tạ ơn, nhiều người cầu nguyện tạ ơn Chúa về những thành tựu trước mắt của mình. Lễ Tạ ơn có nhiều huyền thoại, đa số tập trung ở tôn giáo, như Thiên Chúa, Cơ Đốc. Nhưng cũng có những chuyện hoàn toàn ngoài phạm vi tôn giáo, từ những mùa Tạ ơn đầu tiên, xa xưa trên đất Mỹ này.

Jean Leon Gerome Ferris: The First Thanksgiving- Britannica 

Lễ Tạ ơn đầu tiên ở Mỹ là của những người thám hiểm Tây Ban Nha

Để biết lễ Tạ Ơn như thế nào, bạn phải tới Texas. Dân Texas cho biết, lễ Tạ Ơn đầu tiên trên đất Mỹ đã diễn ra ở thị trấn San Elizario, một cộng đồng nhỏ gần El Paso vào năm 1598, là lễ Tạ Ơn của những người tìm đất sống (những người trốn khỏi khủng hoảng tôn giáo ở Anh, đi tìm đất sống). Khi nhà thám hiểm Juan de Onate của Tây Ban Nha tới bờ sông Rio de Grande, ông đã tổ chức một lễ hội Tạ Ơn rất lớn sau khi đã hướng dẫn cả trăm người dân định cư vượt con đường băng qua sa mạc Mễ Tây Cơ dài cả 350 dặm.

Sau đó, bạn tới tiếp Virginia. Tại đồn điền Berkeley trên bờ sông James, những người sống tại đây cũng nhận là đã tổ chức lễ Tạ Ơn đầu tiên của Mỹ vào ngày 4-12- 1619, trước lễ Tạ Ơn của những người Anh tổ chức hai năm. Và mỗi năm, kể từ 1598, họ đều tổ chức ăn mừng lễ hội này. Với quan điểm của họ, lễ Tạ Ơn không dính tới chuyện của tàu “Mayflower”. Đó là chiếc tàu nhỏ Margaret, đã đưa 38 người dân định cư Anh tới đồn điền vào năm 1619. Những người định cư được lệnh của công ty Luân Đôn, nơi đã bảo trợ họ để chuyến tàu cập bến đúng vào lễ Tạ Ơn của năm. Hầu như ít người ở ngoài Virginia biết về vụ này, nhưng vào năm 1963, Tổng thống Kennedy đã công nhận điều này.

Lễ Tạ Ơn những người tìm đất sống

Lễ Tạ Ơn là lễ của một cộng đồng đa văn hóa của những người tìm đất sống. Vì nếu đây là lễ của gia đình thì những người tìm đất sống đã không mời bộ lạc người da đỏ bản địa cùng tham dự.

Lễ Tạ Ơn cho những người tìm đất sống

Lễ Tạ Ơn không thuộc về tôn giáo

Người ta thường nghĩ lễ Tạ Ơn thuộc về tôn giáo. Không phải vậy, vì nếu lễ Tạ Ơn thuộc về tôn giáo, thì những người tìm đất sống đã không bao giờ mời dân da đỏ đến tham gia với họ. Ngoài ra, những người tìm đất sống nghĩ, lễ Tạ Ơn là lễ hội được mùa. Mọi người tìm đất sống dành trọn ngày để cầu nguyện và thưởng thức bữa ăn sung túc sau vụ mùa thành công.

First Thanksgiving - Lễ Tạ Ơn đầu tiên

Lễ Tạ Ơn là ngày mọi người đến với nhau

Đây là chuyện lớn nhất. Theo báo Business Insider, cả nước nhớ lễ Tạ Ơn như một ngày lễ chào đón mùa màng sung túc, hòa bình đã kết nối dân da đỏ Wampanoag  và những người tìm đất sống. Tuy nhiên, thực tế quan hệ của hai bên rất mong manh, họ cùng ăn tiệc Tạ Ơn với nhau, nhưng trong lòng vẫn không vừa ý nhau. Cho nên sau bữa tiệc đó là vài trăm năm bạo động, đàn áp đã làm khủng hoảng người dân bản địa Mỹ, cho đến bây giờ hậu quả vẫn còn thấy được.

Dân tìm đất sống có ăn gà tây trong bữa tiệc?

Những di dân tìm đất sống ăn món gì trong tiệc Tạ Ơn? Không ai biết là họ có ăn gà tây hay không, nhưng một loại thực phẩm chắc chắn có trong bữa tiệc Tạ Ơn là thịt nai, Họ không ăn thịt nai với nĩa, vì hồi đó họ chưa có nĩa. Vậy, tại sao chúng ta có tục ăn gà tây và dâu chua trong tiệc Tạ Ơn? Đó là bởi dân Victorian đã ăn mừng lễ Tạ Ơn như vậy từ thời xa xưa. Và chính họ là những người đã biến lễ Tạ Ơn thành ngày lễ quốc gia, từ năm 1836, khi Abe Lincoln tuyên bố, lễ Tạ Ơn của Tổng Thống, gồm 2 ngày: Một ngày vào tháng 8, một ngày vào tháng 11. Trước thời Lincoln, dân Mỹ ngoài vùng New England không thường xuyên mừng lễ Tạ Ơn.

Dân tìm đất sống không ăn gà tây trong tiệc Tạ Ơn.

Dân tìm đất sống có đổ bộ lên vùng Plymouth Rock?

Theo sử gia George Willison, người đã dành cả cuộc đời mình nghiên cứu về đề tài này, cho biết: Những gì Willison đã tìm thấy về huyền thoại phiến đá Plymouth Rock là hoàn toàn dựa vào lời khai đáng nghi ngờ của Thomas Faunce, một ông lão 95 tuổi, người đã kể câu chuyện hơn cả thế kỷ sau khi con tàu Mayflower cập bờ.

Sách của Willison ra đời vào cuối Thế chiến thứ 2, và dân Mỹ quan tâm tới nhiều hơn là những người đi tìm đất sống. Vì vậy, chúng ta cứ vui vẻ kể tới kể lui chuyện phiến đá Plymouth Rock khiến ai cũng nghĩ đó là chuyện thật. Đúng ra, những người đi tìm đất sống không đổ bộ vô Plymouth trước. Họ tới Provincetown đầu tiên. Tất nhiên, dân của Plymouth cứ gắn bó với huyền thoại xa xưa, Plymouth Rock, chỉ là phiến đá bình thường.

Một mảnh của Plymouth rock. masslive.com

Lễ Tạ Ơn là sự kiện lịch sử quan trọng

Các sử gia tin rằng, lễ Tạ Ơn đầu tiên là vào năm 1621, là lễ đón mừng mùa màng thành công bình thường của người Anh và bộ lạc da đỏ Wampanoag. Sau đó, năm 1637, dân định cư tấn công bộ lạc Wampanoag để trả thù cho vụ giết chết những người định cư khác, họ đốt trụi một làng gần đó của dân Wampanoag và hạ sát cỡ 500 mạng. Từ đó, Thống đốc Plymouth viết rằng: “Mỗi ngày lễ Tạ Ơn được dành để tôn vinh chiến thắng đẫm máu đó”, báo Fortune tường trình.

John Eliot praying with the Wampanoag Indians- New England Historical Society

Dân tìm đất sống chưa hề ngủ trong chòi gỗ

Thời đó chòi gỗ chưa có ở Mỹ. Cho đến cuối thế kỷ 17, nó được di dân Đức và Thụy Điển xây dựng. Từ “chòi gỗ” không tìm thấy trên sách, tài liệu cho đến năm 1770. Chòi gỗ cũng không thấy có bên Anh, lúc mà những người dân đi tìm đất sống đã tới nước Mỹ.

Vậy thì dân đi tìm đất sống đã ở trong những ngôi nhà như thế nào? Nếu bạn tới thăm Plimoth Plantation ở Massachusetts, sẽ thấy rằng những người đi tìm đất sống đã ở trong các ngôi nhà lợp ván được cưa thành từng miếng từ cây gỗ.

Nhà của dân tìm đất sống.Valley Forge cabin

Dân tìm đất sống không mặc đồ đen trong lễ Tạ Ơn

Trong ngày lễ Tạ Ơn, dân tìm đất sống không bao giờ mặc y phục đen, cũng không đeo khóa thắt lưng, giày da mũi nhọn, hoặc nón đen cao nhọn đầu giống như hình ảnh của các đạo sĩ xa xưa bên Anh, lúc họ bị đàn áp, và cũng là lý do họ phải ra đi tìm đất sống.

------------

HĐV- (Báo Trẻ)

(Nguồn: by Rick Shenkman/ historynewsnetwork.org)

-Hình internet

Kim Quy st

 

Xem thêm...

Thiên Tài Và Thằng Khùng

Thiên Tài Và Thằng Khùng

▃ ▅ ▆ █☆★█ ▆ ▅ ▃

Cháu Elon luôn mừng mỗi khi được thưởng vì có phiếu bé ngoan. (Ảnh trên mạng)

Tôi vẫn còn nhớ một câu nói của bác Bửu Tiến, bạn ba tôi: Người ta khó tách một thằng khùng ra khỏi một thiên tài. Giữa hai nhân cách đó chỉ là một sợi tóc.

Một nửa nhân loại đang nói về Elon Musk, người giàu nhất hành tinh, chủ nhân của ba công ty khổng lồ: SpaceX, Tesla và Twitter.

Chưa có tỷ phú công nghệ nào từng làm thế giới nghẹt thở như gã. Khi Nga xâm lược Ukraine, Elon cung cấp cho quân Ukraine hệ thống internet Starlink, giúp họ cặp mắt thần để chống lại tên khổng lồ. Gấu Nga bị chặn đứng cũng nhờ một phần công sức của Elon Musk.

Nhưng 7 tháng sau, chính Musk lại đưa cho Kyiv kế hoạch hòa bình mà trong đó coi bán đảo Crimea thuộc về Nga, yêu cầu Ukraine phải đảm bảo cung cấp nước cho Crimea, phải trung lập, không vào NATO v.v… Tất nhiên phần lớn cộng đồng mạng xúm vào chửi Musk. Có chính khách Ukraine còn chửi “F’k you”, trong khi Nga khen Musk mút mùa. Không biết có phải cậu ta tự ái hay không mà đầu tháng 10, một loạt sự cố Starlink xảy ra khiến Kyiv khốn đốn. Sau khi ngỏ ý đòi bộ quốc phòng Mỹ chi tiền để quân đội Ukraine xài Starlink không thành, nay mọi việc lại OK.

Elon Musk đã trở thành thiên tài công nghệ theo cách không ai có thể tưởng  tượng | Báo Dân trí

Đúng là thằng khùng.

Chuyện mua Twitter của Musk cũng như trò chợ trời. Mua, ứ mua, tố nhau, rồi lại mua. Giá 44 tỷ USD bằng 100 triệu người Việt Nam cày trong sáu tuần mà hắn quyết định qua một đêm. Nhiều người thấy Musk đánh vật để “tân trang” lại cái tổ chim “Twitter” nên phán: “Sớm muộn gì hắn sẽ ôm đầu máu mà chạy. Từ ô tô điện, siêu chíp, động cơ tên lửa đến tự do ngôn luận là hai thế giới khác nhau“. Tôi không dám phán gì vì không chắc đây là cơn điên hay một viễn kiến thiên tài mới của Musk.

Gã Nam Phi này quả là một thần đồng. Năm 12 tuổi (1983) cậu Elon đã tự lập trình ra một trò chơi trên máy tính cá nhân. Đọc tiểu sử cá nhân thì thấy y có một cuộc đời rất chìm nổi, nhất là đường vợ con. Xứ Nam Phi tư bản hơn cả tư bản, nhưng vướng tệ nạn phân biệt chủng tộc nên quá chật hẹp với y vào tuổi 16. May mắn là Musk chọn nước Mỹ làm quê hương mới.

Bà Maye Musk, mẹ của Elon Musk đưa ảnh lên Twitter chúc mừng sinh nhật con trai 50 tuổi (2021).

Ở Mỹ không cần có card visit ghi đầy học hàm, học vị vẫn có thể thành “Ông nọ Bà kia”. Từ Bill Gates, Mark Zuckerberg đến Elon Musk đều bỏ dở đại học để theo đuổi giấc mơ, cứ như là người ta khuyến khích sinh viên bỏ học để thành tài. Nhưng tài như Musk thì quả là hiếm. Y có thế chế tạo ra tên lửa mang phi thuyền lên không gian rồi lại quay về trái đất, lùi đít đỗ vào bệ phóng. Y có thể nghĩ ra nhà bank Paypal nhanh nhất thế giới mà không cần trụ sở có ghế bank cho khách [1].

Khi Musk sa thải một nửa bộ sậu Twitter, rất nhiều nhân viên chửi rủa y. Jim Cantrell, một cựu cộng sự thân tín của Musk đã viết một bài khuyên các nhân viên Twitter: Nếu muốn làm ở Twitter thì phải chấp nhận sống với một Elon tốt và một Elon xấu (Twitter execs need to be ready to work with 2 different people — good Elon and bad Elon.)

Té ra, bên cạnh hai trí tuệ của thiên tài và thằng điên, còn có lương tâm của một người tốt và kẻ nhẫn tâm trong Musk.

Năm 2001 Musk gọi điện cho Jim Cantrell, khi đó là chuyên gia hàng đầu về hàng không của trường đại học Utah, nói rằng Jim là kẻ mà Musk đang cần để chung tay xây dựng SpaceX, nhằm thực hiện giấc mơ biến con người thành một thực thể sống giữa các hành tinh. Chuyên gia công nghệ này bị chinh phục bởi gã trai gần 30 tuổi và họ sang Nga tìm mua tên lửa. Musk chê tên lửa Mỹ đắt quá. Trên đường từ Nga trở về. Musk đổi ý, quyết tự chế ra tên lửa khiến Jim phục lăn thằng chọi con.

Trong một năm làm phó giám đốc phát triển cho Musk, Jim học được khá nhiều điều nhưng hai người luôn xung khắc với nhau nên cuối năm 2002 ông bỏ Space X. Theo Jim, con người tốt trong Musk là khi y hòa nhã, lôi cuốn và tìm cách biến anh thành một phần hài hòa trong sự nghiệp chung mà y đặt ra. Nhưng Musk có thể trở thành một người rất hung bạo, khi y quát nhân viên và y thẳng tay đuổi không thương tiếc bất cứ ai, nếu không thực hiện được những ý tưởng của y. Đối với Musk, không có cái gì và không có ai là đủ tốt cả. Đã có lần Musk gọi cho Jim lúc 3 giờ sáng, hỏi sao giờ này đã đi ngủ và bắt phải đến ngay labor. Đối với Musk, ai cũng phải làm việc với năng lực phi thường như y.

Jim Cantrell biết rằng, muốn tồn tại ở Space-X, ông phải thay đổi mình theo Musk và điều đó khiến ông sợ, phải xin thôi việc. Ông khuyên các nhân viên Twitter: nếu muốn làm cho Musk thì phải chấp nhận điều đó, không thì nên đi cho sớm. Bài viết đó có thể đọc ở đây: [2]

Tôi cho là Twitter dưới tay của Musk sẽ thay đổi một cách cực đoan (radical). Nó có thể tan tành, có thể bị phỉ nhổ vì Musk không phải là người bảo vệ nhân quyền, người bảo vệ kẻ yếu. Y là một kẻ luôn nghĩ đến lợi nhuận. Vụ Ukraine đã hé lộ phần nào điều đó.

Nhưng cũng có thể Twitter sẽ thành một cái gì đó rất mới mà chúng ta chưa biết đến. Một phát minh mới có thể đang hình thành trong cái đầu vừa điên, vừa thiên tài của gã Nam Phi nọ, như Internet, như Paypal, như Facebook… từng thay đổi thế giới.

Một kẻ như Musk sẽ không có đất sống ở Trung Quốc. Ở Mỹ Musk có thể thách thức cả NASA khi chế ra tên lửa Falcon, rồi bắt NASA phải thuê. Musk dám thách thức cả nhà nước Mỹ khi dám ngang nhiên đưa Starlink vào cuộc chiến Ukraine mà không cần tham vấn chính quyền. Thậm chí Musk có thể đưa Trump trở lại Twitter trước các cuộc bầu cử mà đảng Dân chủ đang lo sốt vó. Ở Trung Quốc, ma mãnh như Jack Ma mà phái cúi mọp dâng hàng chục tỷ USD cho anh Tập chỉ sau vài nụ cười lạnh tanh.

Nếu Musk sinh ra ở Việt Nam thì chắc y sẽ chỉ là một gã tốt bụng. Mọi nhân cách xấu trong y đã bị thui chột ngay từ trong các buổi sinh hoạt nhi đồng hay đội thiếu niên. Cháu Elon luôn được phiếu bé ngoan hàng tuần. Lớn lên có thành đạt gì nữa thì Elon sẽ không nhẫn tâm đuổi nhân viên khi họ không làm ra sản phẩm hoàn hảo. Người Việt vốn không ưa sự hoàn hảo và coi cái gì đó là tốt khi nó thỏa mãn ham muốn của mình.

Ngày nay đi xe ô-tô tuy hay bị kẹt xe, đường phố hay bị lụt khi trời mưa, nhưng so với hồi phải bốc thăm để được mua cái xe đạp Thống Nhất hay chia nhau mấy bìa đậu phụ thì là thiên đường rồi, còn đòi gì nữa!

Người Việt là thiên tài về sự hài lòng và quyết không chấp nhận những thằng điên.

Nguyễn Thọ

 

Nam Mai sưu tầm

13 Surprising Things You Didn't Know About Elon Musk | by Esh | The  Collector | Medium

Xem thêm...
Theo dõi RSS này