Chuyện Tình (Love Story)

Phân tích bài dịch: Chuyện Tình (Love Story)

Lời Việt Phạm Duy


Với những người không biết tiếng Anh - như tôi hồi xưa khi học cấp 2 và 3 ban Pháp văn - thì những bài dịch là cánh cửa mở để có thể đi vào thế giới nội tâm của bài hát, thay vì chỉ nghe ù ù cạc cạc mà không hiểu người ta nói những gì. Qua những bài dịch hay, ta có thể cảm nhận bài nhạc sâu sắc hơn, đệm guitar theo thích thú hơn. Tôi chịu ơn rất nhiều từ các bậc "tiền bối" như các quý ông Trường Kỳ, Lê Hựu Hà, Nam Lộc, Kỳ Phát v.v. cũng như các nhạc sĩ như Bố Già Phạm Duy, chịu chơi với dân hippy thời 70 rồi cùng nhau dịch nhiều bài nhạc Pháp Mỹ và ca hát tại "trường nhà" Lasan Taberd - như đã được thuật lại cặn kẽ với giọng văn thật tếu của cố nghệ sĩ Trường Kỳ trong quyển "Một Thời Nhạc Trẻ". Tuy sanh sau đẻ muộn, nhưng dư âm của phong trào nhạc trẻ đó vẫn còn âm vang thật mạnh mẽ trong tôi khi cầm trong tay các nhạc bản của họ mà tôi đã sưu tầm, và sẽ tìm cách gửi đến bạn xem blog nay mai.

Trở lại với Chuyện Tình. Vì hai lời Anh và Pháp đề ngay dưới lời Việt, thật dễ cho tôi so sánh cách dịch của nhạc sĩ Phạm Duy (PD) và tìm ra các thích thú nho nhỏ. Tôi chia các thích thú đó thành các tiểu đoạn:


1. Ns theo sát lời Anh hơn. Và ông sửa câu văn từ rặt Anh ngữ thành rặt Việt ngữ thật tài tình. Ông nắm bắt tinh thần của câu nhạc tiếng Anh" bắt đầu từ đâu bây giờ, để nói về câu chuyện mà tình yêu có thể trở nên thật tuyệt vời", rồi sắp xếp gọn ghẽ lại thành "biết dùng lời rất khó, để mà nói rõ, ôi biết nói gì, cuộc tình lớn quá." Ngoài ra ông còn cho thấy sự lúng túng của người kể: "để mà nói rõ" ... rồi "ôi biết nói gì" thay vì chỉ đơn thuần kể lại như bản gốc.

2. "Câu chuyện tình ngọt ngào mà còn xưa hơn cả biển" đã được làm gọn lại "biển già", rồi còn thêm vào tính từ "trắng xóa" rất hình tượng và thân thuộc mỗi khi ta dạo theo bờ biển.

3. Câu "một sự thật đơn giản về tình yêu mà nàng đem lại cho ta" đã được gói thành "cuộc tình quý giá" và một so sánh "như những ngọc ngà". Chữ tiếng Anh "she brings to me" nghe đơn giản quá, mà ns PD "thăng hoa" nó lên thành "nàng dành cho ta" nghe nó "intimately" (thân mật), "exclusively" (độc quyền) hơn.

4. "Ôi biết nói gì?" thật Việt hóa thay vì dịch theo cách Mỹ "Bắt đầu từ đâu bây giờ?"

1. Ns theo sát lời Anh hơn. Và ông sửa câu văn từ rặt Anh ngữ thành rặt Việt ngữ thật tài tình. Ông nắm bắt tinh thần của câu nhạc tiếng Anh" bắt đầu từ đâu bây giờ, để nói về câu chuyện mà tình yêu có thể trở nên thật tuyệt vời", rồi sắp xếp gọn ghẽ lại thành "biết dùng lời rất khó, để mà nói rõ, ôi biết nói gì, cuộc tình lớn quá." Ngoài ra ông còn cho thấy sự lúng túng của người kể: "để mà nói rõ" ... rồi "ôi biết nói gì" thay vì chỉ đơn thuần kể lại như bản gốc.

2. "Câu chuyện tình ngọt ngào mà còn xưa hơn cả biển" đã được làm gọn lại "biển già", rồi còn thêm vào tính từ "trắng xóa" rất hình tượng và thân thuộc mỗi khi ta dạo theo bờ biển.

3. Câu "một sự thật đơn giản về tình yêu mà nàng đem lại cho ta" đã được gói thành "cuộc tình quý giá" và một so sánh "như những ngọc ngà". Chữ tiếng Anh "she brings to me" nghe đơn giản quá, mà ns PD "thăng hoa" nó lên thành "nàng dành cho ta" nghe nó "intimately" (thân mật), "exclusively" (độc quyền) hơn.

4. "Ôi biết nói gì?" thật Việt hóa thay vì dịch theo cách Mỹ "Bắt đầu từ đâu bây giờ?"

KIM KỲ sưu tầm

 

Chuyện tình _Ca sĩ Quang Dũng
Biết dùng lời rất khó 
Để mà nói rõ... 
Ôi biết nói gì
Cuộc tình lớn quá!
Chuyện tình đáng nhớ tuy cũ nhưng là biển già trắng xóa
Cuộc tình quý giá như những ngọc ngà nàng giành cho ta
Ôi biết nói gì?

Với một lời quý mến 
Mà nàng nói đến khi bước chân vào cuộc đời vắng ngắt... 
Cuôc tình thứ nhất, muôn kiếp muôn đời là tình vĩnh viễn...
Vì nàng đã hiến đôi cánh tay mềm nghìn đời quyến luyến... 
Lòng ta đầy kín!

Lòng ta đầy kín! Là muôn nghìn chuyện yêu đương!
Câu hát thần tiên là những mộng huyền mênh mang
Đầy kín hồn hoang , man mác tình duyên 
Thôi hết cuộc đời im tiếng 
Đời lẻ loi đã sang... 
Ta đã được nàng 
Làm gì còn tiếng yêu!
Nắm đôi tay thiên thần
Đi suốt muà xuân...

Sẽ còn được biết mấy
Một đời luyến ái!!
Yêu sẽ lâu dài hoặc là quá ngắn?
Thật là khó đoán nhưng vẫn cho rằng cuộc đời có hết
Loài người có chết Sao sáng trên trời ngày nào sẽ tắt... 
Em vẫn gần ta..

Chỉnh sửa lần cuối vào %PM, %17 %192 %2014 %22:%02
back to top