Không gian riêng

Không gian riêng (152)

Tản mạn quanh tô MÌ QUẢNG


Related image

Mì Quảng – một trong những món ẩm thực Quảng Nam ngon nhất

Ở Việt Nam có “ngũ Quảng” nhưng nhắc đến xứ Quảng, người ta biết ngay là Quảng Nam. Khi nhắc đến món mì, người ta lại nhớ đến món mì Quảng, đây là món mì dành riêng, ngon hảo hạng ở Quảng Nam. Món ăn dân dã này được xếp vào 12 món ăn Việt Nam được châu Á công nhận giá trị ẩm thực. 
Nếu đã từng đến Quảng Nam, các bạn chắc chắn sẽ không thể nào quên được món mì Quảng dân dã, bình dị. Được chế biến từ gạo nhưng sắc thái và hương vị của món mì lại mang đến những dấu ấn riêng biệt, khó phai. Mì được làm từ lá bánh tráng, thái thành sợi. Nhân mì rất ngon, thường được chế biến từ các nguyên liệu như cá, cua, bò, tôm, heo, gà,… 
Một trong những món ăn đi kèm với mì Quảng không thể thiếu đó chính là rau sống. Đặc biệt, món rau sống cũng được chuẩn bị cầu kỳ không kém món mì Quảng, gồm bắp chuối, giá, rau muống chẻ, cải cay, xà lách, bạc hà,… Chính vì thế, người ăn không bao giờ có cảm giác chán hay khô khan khi thưởng thức mì Quảng.
MÌ QUẢNG CỦA BÙI GIÁNG
MẶC THU
Lần đầu tôi gặp Bùi Giáng vào năm 1957, tại Sài Gòn. Khi ấy, mỗi chiều tối, gần như thường lệ, Đinh Hùng và tôi gặp nhau ở Câu Lạc Bộ Văn Hóa, đường Tự Do (Cati-nat cũ) để uống bia. Quán này của anh chị Phạm Xuân Thái, thường tụ họp khá đông giới văn nghệ sĩ của thủ đô miền Nam. Anh Phạm Xuân Thái lúc ấy đã rời chức Bộ Trưởng Bộ Thông Tin. Anh đại diện giáo phái Cao Đài trong chính phủ Ngô Đình Diệm.
Quán này có hai tầng tiếp khách. Tầng trên lầu và tầng dưới. Tôi và Đinh Hùng thường ngồi ở cái bàn nơi góc cửa ra vào, tầng dưới. Nhiều khi cùng ngồi với chúng tôi, có nàng thơ bé nhỏ (chừng 16, 17 tuổi) người miền Nam học trường Pháp, Marie Curie. Nàng tên diệu hiền (có lẽ chỉ là bút hiệu). Diệu Hiền có nét đẹp thánh thiện, luôn mặc quần áo trắng, tóc buông lơi ngang lưng, không chút phấn son. Diệu Hiền làm thơ, bằng tiếng Pháp nhiều hơn tiếng Việt. Trong thơ nàng thường tự xưng là “Người yêu của Chúa” và thường nói với chúng tôi “không thể yêu ai, ngoài Chúa”; gia đình Diệu Hiền theo đạo Công Giáo gốc đã từ mấy đời. Câu chuyện Diệu Hiền, tôi sẽ nói ở một đoạn sau trong hồi ký này.
Trở lại Câu Lạc Bộ Văn Hóa. Tuy làm chủ, nhưng anh chị Phạm Xuân Thái ít khi xuất hiện. Đôi lần, chị Thái từ nhà trong đi ra phố, ngang qua bàn chúng tôi, khẽ mỉm cười, nghiêng đầu chào. Chị có dáng lả lướt, thanh tao, mơ hồ một nét liêu trai. Nếu khách là kẻ đa tình, không thể không ngơ ngẩn nhìn theo. Cái dáng đẹp ấy có thể dìm chết khách vào trong mộng.
Một buổi, Đinh Hùng bảo tôi:
- Bùi Giáng mời tôi với anh trưa mai 12 giờ tới uống rượu ở nhà anh ta, đường Dis-mude (Cô Giang hay Cô Bắc, phường Cầu Muối: Douaumont gì đó).
Tôi đoán chừng: Bùi Giáng mà tôi thấy có thơ đăng lác đác trên vài tờ tạp chí văn học – hẳn là người đã ngưỡng mộ thơ Đinh Hùng nên đã mời Đinh Hùng, chứ không phải mời tôi. Nhưng Đinh Hùng muốn kéo tôi đi cùng cho có bạn, nên đã nói thác ra như vậy.
Tuy nhiên tôi không từ chối mà chỉ ngồi im, suy nghĩ. Ý hẳn Đinh Hùng hiểu tôi ngần ngại nên xác định thêm:
- Tôi có nói với họ Bùi là sẽ đi với Mặc Thu. Anh vui vẻ nói: Thế càng quí hóa. Vậy khoảng 11 giờ trưa mai tôi tới anh rồi ta cùng đi! (Hùng ngại đi một mình và không muốn tôi từ chối). Vả, chính tôi cũng muốn làm quen với nhà thơ họ Bùi.
Lúc đó, gia đình Đinh Hùng ở đường Đinh Công Tráng, Tân Định. Gia đình tôi ở đường Lý Trần Quán cũng Tân Định. Gần nhau có ba bước chân. Chúng tôi cũng thường đi bộ sang nhà nhau. Hồi đó chúng tôi cũng khá rảnh rỗi vì Đinh Hùng và tôi vừa bị loại ra khỏi tờ nhật báo Tự Do, cùng một lượt với các anh Tam Lang, Mặc Đỗ, Vũ Khắc Khoan.
Hôm sau, đúng hẹn, chúng tôi tới nhà Bùi Giáng. Họ Bùi ở một ngôi nhà mặt tiền, nhưng là một ngôi nhà cổ, cũ kỹ, rất nhỏ. Nền nhà, thấp dưới mặt đường chừng nửa thước, có bực để bước xuống. Bàn rượu đã thấy bày ở ngoài thềm, có ba ghế đẩu.
Chủ nhân nhanh nhẹn từ trong nhà bước ra tiếp khách. Phía trong nhà khá tối, thấp thoáng có bóng dáng một giai nhân, quần áo lụa là kiểu bà ba, hẳn đương lo việc bếp núc.
Đây là lần đầu tôi gặp Bùi Giáng. Đó là một thanh niên dáng vẻ rất thư sinh, đầu tóc rẻ đầu ngôi, gọn ghẽ, áo sơ mi trắng, quần màu rêu nhạt, mặt sáng sủa, thanh tú, mắt mang kính cận.
Đinh Hùng để cái cặp da xuống cạnh bàn. Ba chúng tôi cùng ngồi, nhắp từng hớp bia. Qua câu chuyện thăm hỏi giữa họ Đinh và họ Bùi, tôi được biết Bùi Giáng đương dạy học ở một trường tư thục nào gần đó. Còn người phụ nữ trẻ trong nhà, thỉnh thoảng bưng ra món này món nọ bày trên bàn, chúng tôi cùng giữ ý, không hỏi nàng là ai. Mà Giáng cũng không nói gì về nàng.
Tôi nhận thấy Giáng rất ít nói. Chỉ nói những khi cần thiết. Nói rất gọn, chỉ cần đủ ý ! Ví dụ:
- Mấy món quê mùa ! Các anh dùng tạm !
Đinh Hùng bỗng nhiên phải đảm nhận vai trò hoạt náo, phải nói nhiều hơn cả. Phần nhiều là nhận xét về thơ của họ Bùi. Tất nhiên, khen nhiều hơn chê. Tôi rất phục Đinh Hùng ở chỗ anh đọc ra trơn tru từng đoạn thơ của Giáng. Họ bùi cúi đầu nghe nhận xét với vẻ cảm động. Kẻ nói, người nghe đều rất thành thực. Câu chuyện ít tánh chất xã giao, gượng gạo, tự nhiên, thân tình.
Bữa ăn hôm ấy đãi chúng tôi gồm có hai phần. Phần đầu một món ăn chơi: bánh hỏi thịt quay. Phần sau, món mì Quảng được người đẹp bưng ra, còn bốc hơi nóng, thơm lừng. Tôi thầm nghĩ hẳn mặt hoa cũng thơm lừng mùi nước dùng.
Bùi Giáng khẽ cười lỏn lẻn, giới thiệu:
- Mì Quảng! Nhà Làm! Xin mời!
Họ Bùi có vẻ đắc ý về món ăn đặc biệt chất quê của anh. Vừa ăn anh vừa ngẩng nhìn bọn tôi, xem ý ra sao. Mặt anh tươi hẳn lên, có lẽ cũng ngang bằng khi anh làm được câu thơ thích thú. Thỉnh thoảng lại hỏi chúng tôi:
- Được chứ ? Rồi lại tự kết luận – Được đấy chứ !
Đây là lần đầu tôi được ăn món mì Quảng. Tôi thấy lạ miệng, và thấy thật ngon. Tô của tôi hết sạch trước hai bạn. Giáng gọi thêm cho tôi một tô “thiếm xực”. Khi ra lệnh, mặt anh càng tươi hơn. Người đẹp bưng ra một tô nữa cho tôi, mặt hoa cũng có chiều tươi tắn, hớn hở. Hớn hở vì món nàng làm được khách ân cần chiếu cố.
Mấy mảnh bánh đa điểm lác đác vừng đen, cõng theo vài hạt đậu phọng giã nhỏ, quyện với nước dùng nâu vàng, ngậy mà thanh, ngọt lịm sao mà ngon đến thế !
Cái món “quê mùa, nhà làm”, hôm ấy, làm tôi quyết đoán: cô gái xinh đẹp, quá trẻ nọ, phải là người cùng quê xứ Quảng với nhà thơ họ Bùi. Chỉ còn không biết người đó là vợ, là người yêu, hay chỉ là học trò cưng của thầy, nhưng thật không tiện hỏi. Mà Giáng cũng chẳng nói. Vừa ăn tôi cũng vừa nghĩ: mỗi đêm nàng Giáng Kiều kia, từ trong tranh bước ra, bưng cho chàng tú tài họ Bùi một tô mì Quảng bốc khói thơm phức trách gì chàng chẳng làm được Thơ đẹp cho đời.
Bữa ăn thanh đạm hôm ấy làm tôi nhớ mãi sau này. Và cũng mãi mấy chục năm sau, tôi mới được biết thêm cái món mì quảng mì Quảng ấy cũng là món ăn thích thú độc nhất của Bùi Giáng. Nó theo anh tới tận những ngày cuối cùng của đời anh.
Từ đấy, đường đời, mỗi người đi mỗi nẻo, tôi không còn có dịp ngồi đối diện đồng ẩm với họ Bùi nữa. Nhưng trong lòng vẫn giữ được hình ảnh đẹp về anh. Tuy nhiên, tôi vẫn theo rõi và thích thú được gặp anh trong thơ anh, những bài đăng trên báo này, báo nọ. Tôi thấy thơ anh cứ chuyển dịch lần, chuyển dịch từ Thực và Ảo. Rồi đất nước cũng chuyển dịch vào cuộc biến “tang điền”. Tôi đi tù (cải tạo) trở về vào năm 1986, lại được nghe tin về Bùi Giáng, qua các bạn trong làng, và qua người cháu của anh: Bùi Ngọc Thơ. Bùi Ngọc Thơ đã là cháu rễ của tôi, Ngọc Thơ kết bạn đời với cháu ngoại của tôi: Chử Mặc Anh Thư.
Nghe người ta nói: Bùi Giáng đã trở nên một cuồng nhân, một cuồng sĩ, suốt năm tháng đi lang thang, vô định, màn trời chiếu đất, với một bầu thơ, đựng toàn cuồng thi bên mình, với một sợi dây dong vài ba con cho lẽo đẽo theo sau...
Một buổi, vào đầu Xuân 1987, tôi đương ngồi uống trà, đọc sách trên căn lầu nhà tôi (94, Nguyễn Huỳnh Đức, Phú Nhuận) bỗng thấy một bóng người nhô lên đầu cầu thang. Người ấy, đầu tóc rối bù, đội chiếc nón rơm te tua, quần áo lụng thụng rách bươm. Nhìn khách thì thấy mặt mũi hốc hác, mồm miệng móm mém, râu ria lởm chởm, giống y như một Lý Thiết Quài. Tôi đương kinh ngạc chưa nhận ra ai thì kịp nhận ra người theo sau là cháu Bùi Ngọc Thơ. Cháu mủm mỉm cười hỏi:
- Ông ngoại không nhận ra ai sao ?
Tôi vội trả lời:
- Nhận ra chứ ! Bạn của ông mà ! Bùi thi sĩ đây chứ ai !
Thì ra đó là Bùi Giáng, bằng xương bằng thịt, người mà tôi vẫn mong được gặp, nhưng hạc nội, mây ngàn, biết đâu mà tìm. Thấy tôi còn nhận ra “người cũ” Bùi có vẻ khoái chí, chưa ngồi xuống ghế đã ghé tai hỏi:
- Đi lâu quá hỉ ? Sao, có khỏe không huynh ?
Cháu Ngọc Thơ nói với tôi:
- Bác Giáng đòi con đưa đi thăm ông ngoại khi biết tin ông ngoại đã được về. Con xin lỗi đã không báo tin trước cho ông ngoại biết vì bác con nói không cần báo trước.
Biết cháu thế nào cũng đã kể lể chuyện đi tù của tôi, nên tôi cũng không nhắc tới chuyện ấy nữa.
Bùi ngồi xuống đã sảng khoái hỏi ngay:
- Nhà có rượu không huynh? Đệ muốn uống một chén tẩy trần, mừng huynh đã về ! Mừng anh em mình hội ngộ.
Tôi thấy Bùi nói năng vẫn duyên dáng, hoàn toàn tỉnh táo, khác hẳn lối phục sức của anh. Bụng đã mừng thầm. May nhà sẵn có vò Mai Quế Lộ mà Đăng Văn Bé (LTS: chủ nhiệm báo Thách Đố)vừa gửi biếu, tôi bèn lấy ra đãi Bùi. Thấy vò rượu dán nhãn đỏ với hàng chữ Hán, anh xoay xoay cái vò nhìn đọc cái nhãn rồi “chậc miệng”:
- Hảo tửu đãi cố nhân... chà, chà, tuyệt hảo !
Anh tự tay mở nút, nghiêng vò rót ra hai chén, đưa mắt cười mỉm có ý mời tôi, rồi nâng chén tợp một hơi cạn. Lại rót thêm chén nữa. Cũng lại tợp một hơi cạn, mà không hề để ý rằng tôi đã có uống hay chưa.
Lấy tay áo quyệt miệng, Bùi lại hỏi:
- Nhà có giấy bút không huynh?
Biết nhà thơ đã nổi hứng, tôi vội đứng lên đi lấy nghiên mực Tàu, cây bút lông và tờ giấy màu vàng.
Bùi dầm ngọn bút lông vào chén rượu của tôi, chấm chấm vào nghiên, phóng tay viết hai câu thơ, chữ nghiêng, chữ ngả, chữ đủ mực, chữ không ra nét. Ý thơ bí hiểm, đượm màu kinh kệ... Rồi dừng bút ngẫm nghĩ, chừng muốn viết thêm. Bỗng ném bút xuống bàn, cười:
- Thôi, đủ ! Nhìn sang Ngọc Thơ ra lệnh: “Ta đi thôi” – ngảnh sang tôi, Bùi khẽ nghiêng đầu: “Đệ xin cáo biệt!
Tôi còn đương ngẩn ngơ, Bùi đã đứng phắt dậy, bước nhanh xuống cầu thang. Ào đến, ào đi, như trận gió thoảng. Phong khí thật... đạo sĩ. Thần thái thật phiêu hốt.
Từ đấy tôi không còn dịp nào gặp lại Bùi Giáng nữa. Ấn tượng lần gặp sau cùng đã in nét đậm trong tôi.
Trước đây, khi hỏi thăm về Bùi, cháu Bùi Ngọc Thơ có kể cho tôi biết nhà thơ họ Bùi vẫn nhận được tiền của thân nhân từ hải ngoại gởi về. Mỗi lần nhận được tiền, Bùi lại chỉ đi tìm ăn mì Quảng. Hoặc nhờ người quen nào đó nấu mì Quảng. Hoặc nhờ người quen nào đó nấu mì Quảng rồi mời cả đám những bọn giang hồ, kể cả đám bạn con nít, lôi thôi lếch thếch tới ăn kỳ đến hết đống tiền “tài trợ” mới thôi. Lại đi, không biết đi đâu, ăn ở đâu, ngủ ở đâu.
Tóm lại, những ngày tháng cuối đời, nhà thơ họ Bùi luôn sống giữa cơn say và cuộc tỉnh, giữa mộng và thực, chuệnh choạng bước giữa hai lằn đường, không biết khi nào tỉnh, khi nào say, khi nào giả, khi nào thực. Có người gặp, kể lại thì Bùi thường hay nói năng lung tung, nhiều khi chỉ nói cho mình nghe. Cũng nhiều khi nói lớn cho người khác nghe như muốn phân bua điều gì. Cũng lắm lúc Bùi “mạ lỵ, phỉ báng” xúc phạm đến nhiều người quyền thế.
Người nghe cảm thấy khó chịu, như chính mình bị xúc phạm thì cũng bỏ qua, cho là lời lẽ của kẻ điên. Người nghe cảm thấy vui thỏa như chính mình được chửi, thì cho rằng đó là lời của người thực tỉnh táo. Thử hỏi mấy ai đã được sống sướng thỏa như nhà thơ Bùi Giáng vào giữa lúc cuộc đời điên đảo như thuở này ?
Khi bác cháu họ Bùi đi khuất, tôi còn mãi ngẩn ngơ, ngồi lại một mình. Bây giờ mới nhớ ra mình chưa hề uống một giọt mai quế lộ. Thế là một mình tự rót, tự mời, độc ẩm, không biết bao nhiêu chén nữa. Rồi viết mấy câu thơ tặng Bùi Giáng. Nhưng thơ này không gửi.
TÁI NGỘ BÙI GIÁNG
(nhân chuyến thăm bất ngờ của nhà thơ họ Bùi 1987)
Đời bảo anh điên! Đâu có điên
Đường thơ anh tới cõi thần tiên
Nói cười dẫu khác người nhân thế
Bởi chẳng cùng chung một hướng duyên
Thôi, hãy cùng ta cạn chén này!
Chuyện đời đâu đáng nửa cơn say
“Trập trùng kim ốc, giai nhân mộng”*
Cũng chẳng hơn gì... hớp rượu cay.
(1987)
(trong hồi ký “Một Hạt Đời” sẽ xuất bản)
(*) Thơ Nguyễn Hoạt (1946)

◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣


Image result for Mì Quảng hd photos
MÌ QUẢNG KHÔNG BIẾT CÃI?
NGUYỄN VĂN HOÀNG
Loay hoay tính tiền tại quầy một tiệm ăn thuộc loại "tổng hợp ba miền" ở Sydney, tính cho cái tô sềnh sệch một nắm sợi phở trắng hếu chán phèo, bèo nhèo mấy khoanh thịt mỡ trắng hếu chán phèo,  lổn ngổn mấy cọng giá sống sượng, ngao ngán ngay từ lúc mới động mắt; tôi buột miệng hỏi:
-Đó là mì...gì chứ đâu phải mì Quảng?
Bà chủ ngửng mặt lên, hỏi lại, rất "chân tình":
-Vậy mì Quảng nấu như thế nào hở chú?
Mà đó không chỉ là kinh nghiệm của riêng tôi.  Một người bạn, tại một tiệm ăn ở Melbourne, cũng từng bị thắc mắc ngược như thế, cũng "Vậy mì Quảng nấu như thế nào hở chú".
Mì Quảng, như thế, đã không hế biết...cãi cho dù đất Quảng vẫn được xem là đất cãi.  Nó không "cãi" để khẳng định mình như phở Bắc hay bún bò Huế, những thứ mà, dù trôi giạt đến đâu, vẫn luôn khẳng định mình qua những hương vị riêng, những thể thức nấu nướng riêng, có thay đổi thì cùng lắm là chỉ trở mình theo những biến tấu thoang thoáng chứ chẳng thể nào tùy tiện phá ngang để rồi bẽn lẽn thiếu tự tin trước một câu hỏi ngược.  Không biết cãi, mì Quảng mới trắc trở lận đận ở dải đất hẹp bên này đèo Hải Vân: có gồng mình vào đất Sài Gòn, cùng lắm, cũng chỉ loay hoay trong mấy hẻm vắng Bảy Hiền với cộng đồng người Quảng chứ chẳng thể nào bành trướng ra xa, chẳng thể nào gắn bó như một cái hẹn sáng trưa chiều tối của những người không phát âm giọng Quảng.
Thì nói như Võ Phiến, có đi xa, những món ăn địa phương cũng chỉ đi xa theo những cái tang: hễ mỗi lần đất nước gặp một bất hạnh lớn là thêm một lần một món ăn địa phương tìm đường đến những quê hương mới. Phở: Nam tiến theo đoàn người di cư sau hiệp định Geneve. Bún bò Huế lục tục vào Nam sau một mùa xuân nhuộm máu và một mùa hè đỏ lửa.  Và rồi, sau một đợt trở mình kế tiếp, cả hai lại tiếp bước ra đi, thật xa, cách một hay cách mấy đại dương.  Nhưng trước những bất hạnh lớn ấy đất Quảng đâu có nhởn nhơ đứng một bên lề? Và, cho dù người Quảng không làm nên một cuộc đổi quê hương rầm rộ như đợt di cư 1954, ít ra họ cũng góp tay làm nên một Bảy Hiền bề thế ở Sài Gòn đó chứ? Vậy mà mì Quảng vẫn cứ là buồn thiu, lận đận.  Trôi giạt trong nước thì quanh quẩn trong mấy hẻm vắng Bảy Hiền.  Trôi giạt xa hơn thì cứ là thoạt hiện thoạt ẩn, cứ "mình không là mình" như một kẻ say.  Chỉ vì mì Quảng không hề biết cãi!
Cãi, trước hết, là một nỗ lực khẳng định mình.  Là minh định rõ ràng một thái độ, một thế đứng.  Là nhấn mạnh ở mình một bản sắc nhất quán, quyết không để nhập nhằng, lẫn lộn.  Người Nam có tiếp nhận bún bò hay phở, họ cũng tiếp nhận cái nguyên thể đến từ đất lạ, nếu có thể thì thêm thắt đôi điều nhì nhẳng nho nhỏ sao cho hợp với sắc thái địa phương, chẳng hạn giá sống thay vì giá chín để, có lẽ, tăng tác dụng giải nhiệt cho một miền Nam nóng đến ngốt người thế thôi.  Mì Quảng thì khác: ngay từ gốc gác, nó vẫn chưa khẳng định được mình.
Bản sắc của Mì Quảng là cái gì đó chông chênh, bất định.  Không nói gì đến vùng này và vùng kia, từ nhà này đến nhà kia, Mì Quảng đã có thể khang chút đỉnh hay khác nhau rất nhiều, khác từ màu của sợi mì, khác ở những cọng rau và khác cả ở phần hồn nằm trong màu nước sềnh sệch.  Cứ theo lời hướng dẫn "Cách làm Mì Quảng" đăng trên website xứ Quảng:
Mì Quảng cũng như phở, đều được chế tác từ gạo nhưng lại có sắc thái và hương vị riêng biệt.  Đúng như tên gọi, mì này nguyên có nguồn gốc xuất phát từ xứ Quảng Nam. Để làm mì, người ta dùng gạo tốt ngâm nước cho mềm, đem xay thành nước bột mịn, vừa trùng (không đặc không lỏng) cho thêm ít phèn sa để cho sợi mì giòn, cứng rồi đem tránh thành lá mì[...]. Nước nhưn(nhân) được làm bằng tôm, thịt heo, hoặc bằng thịt gà, có khi được làm bằng cá lóc, thịt bò..rất là đa dạng nhưng phổ biến hơn cả là nhưn tôm thịt hay thịt gà...thì "hương vị riêng biệt" kia lại là một cái riêng đầy biến dịch, tùy ý và tùy vị. Khi phải chan hòa với bao nhiêu thứ "rất là đa dạng", cái sự đa dạng thể hiện ở dấu chấm lửng nối dài như để hứa hẹn thêm bao nhiêu điều tùy nghi khác nữa, mì Quảng khó mà hình thành nên một bản sắc riêng.  Trong ngôn ngữ của các nhà kinh tế học, của khoa học về thị trường hay về nghệ thuật bán buôn, mì Quảng vẫn chưa đạt đến một trình độ "tiêu chuẩn hóa".
Đó là đặc tính của đời sống đô thị, của những hoạt động mang tính kỹ nghệ và là điều kiện cần và đủ để đưa một sản phẩm nào đó thâm nhập những thị trường mới.  Tên của một loại rượu vang, như Jacob chẳng hạn, gắn liền với một hương vị đặc trưng nào đó và, suy cho cùng, một quy trình chế biến đã nâng thành tiêu chuẩn nào đó.  Lung tung bản sắc và nhập nhằng tiêu chuẩn, sản phẩm sẽ khiến người tiêu thụ rối tung lên và sự hăm hở tiếp nhận ban đầu sẽ xìu đi, tắt ngấm.  Thay vì "cãi" cho mình một bản sắc nhất quán, mì Quảng lại đẩy những kẻ mới tập tễnh làm quen vào cái cảnh "cãi" nhau về tiêu chuẩn của mình.  "Cãi" như vừa mượn tên bày hàng, vừa thiếu tự tin "nấu như thế nào hở chú?".
Thì cũng dễ hiểu thôi: đất Quảng không  phải là mảnh đất dồi dào cái ăn nên khoa nấu nướng phải...nghiêng mình theo đất.  Nó gặp chăng hay chớ và nó tùy nghi tiện ích. Đại loại cũng là cái sự "có gà dùng gà, có tôm dùng tôm, có lợn dùng lợn" như thể lời hiệu triệu tiện tay súng, tay đao, tay gậy gộc trong thời kháng chiến khó khăn thế thôi.  Xa hơn, tô mì sềnh sệch ấy còn là một biểu tượng dở dang của nền văn minh ẩm thực trong những xã hội nông nghiệp trồng lúa nước, nền văn minh đầy những ám ảnh...thiếu ăn.  Phụ thuộc thiên nhiên, cái ăn ở đó cứ là bấp bênh và sự thiếu thốn triền miên đã đẩy con người đi đến chỗ phải đi đánh lừa cái bao tử của mình: thiếu chất "đặc" thì già tay hơn ở phần "lỏng" và, phần lớn, nghệ thuật ẩm thực ở đó cứ là chan hòa nước non. Không phải ngẫu nhiên mà, ngoài lời chào đầu môi "ăn cơm chưa", người Trung Hoa còn có tập quán hay ăn cháo.  Không phải ngẫu nhiên mà, ngoài lời hỏi thăm đại loại "Bấy lâu nay làm ăn ra sao?", thức ăn của người Việt cứ là lỏng bỏng canh, bún, phở, riêu,...Riêng mì Quảng thì như nấn ná giữa đường.  Nửa, như nó tiếc nuối nước non.  Nửa, như muốn vượt cạn, lên bờ.  Trông như một trò thỏa hiệp.
Kể ra, thì cũng...thỏa hiệp thật.  Có thỏa hiệp, có đầu hàng trước những ràng buộc trong môi trường sống của mình, mì Quảng mới tùy nghi tiện ích và chông chênh bản sắc để rồi chẳng thể nào "cãi" được cho mình một "tiêu chuẩn" phẩm lượng trên ý nghĩa ẩm thực và trên ý nghĩa kinh tế, thương mại.  Khác xa tô bún bò Huế láng giềng.  Cũng là sản phẩm của một vùng đất nghèo thiếu thốn cái ăn, thức ăn ấy vẫn không thỏa hiệp, vẫn cố "cãi" cho mình một hương vị riêng, một bản sắc và, hẳn nhiên, một "tiêu chuẩn" riêng.  Thật là khó để đi ngược ngọn ngành lịch sử của từng món ăn nhưng sự thể có lẽ đã nhen nhúm từ trong lịch sữ khai phá của miền đất ấy. Kể từ khi Chế Mân dâng đất làm đồ sính lễ trở về sau đất Quảng đã là một môi trường nhân văn và tự nhiên đầy sự đấu tranh.  Có thế, Chúa Nguyễn mới lập lệ đưa con trai băng đèo Hải Vân để học nghề cai trị: hễ cai trị vững vàng cái nơi mà giặc giã thì triền miên, con người thì...hay cãi và thiên nhiên thì khắc nghiệt, ắt sẽ vững vàng trong việc cai quản giang sơn.  Có thế, có ngược dòng lịch sử cách mạng, bao giờ chúng ta cũng nghe nhắc đến tên đất Quảng.  Có thế, có nghe tin thiên tai, hay nghe tin chiến sự một thời, chúng ta hiếm khi nào nghe sót tên xứ Quảng.  Khi phải ngày ngày chường mặt ra trước những thử thách, ngày ngày dùng đến sức vóc như thế, lẽ nào con người lại mượn đến nước đế đánh lừa bao tử của mình? Mì Quảng, như vậy, đã sềnh sệch cái sự ăn chắc mặc bền, và đất Quảng, như vậy, đã tỏ ra không hợp lắm với cái sự cầu kỳ, quy cách.  Ăn Bắc, mặc Kinh: người Bắc có thể cầu kỳ với cái ăn; người kinh kỳ, hay Huế, có thể trau chuốt về cái mặc, nhưng người Quảng thì khác.  Thử thách trước mặt gay gắt và dằng dai quá nên cái cầu kỳ khuôn sáo hiếm khi có chỗ đứng.  Bên kia đèo Hải Vân người ta ý tứ, nhỏ nhẻ.  Bên này đèo, người ta ồn ào, ngang xương.  Bên kia đèo người ta chăm chút, khuôn sáo.  Bên này đèo người ta tuềnh tuàng, chém to kho mặn.  Và như một dấu tích trong mối quan hệ giữa đất và người, tô mì Quảng tùy nghi thỏa hiệp và sềnh sệch thực dụng đã không thể hiện được những tính cách lễ nghi và hình thức.  Nó là món ăn của sự mộc mạc, xuề xòa.
Đó là món ăn để những bà con xa gần, những bằng hữu hay những láng giềng thân quen chan hòa xì xụp nhân ngày kỵ giỗ, ngày mừng lúc mới hay bất cứ dịp vui nào đó.  Đó là cái hồn của những quán lá liêu xiêu bên con đường đất hay sùm sụp một góc chợ quê, vỏn vẹn vài ba cái bàn gỗ chông chênh, có những ống đựng đũa bằng tre, có thêm chai rượu đóng nút bằng cùi bắp hay bằng nắm lá chuối khô cuộn tròn kề bên.  Đó là những cái tô tai bèo vàng rượm những sợi mì màu nghệ hay trắng tinh màu gạo, lác đác những khoanh ớt đỏ rói, những hạt đậu phộng rang chín vỡ tan màu nâu nhạt, thêm vào những mảnh bánh tráng khô nướng lấm tấm hạt mè.  Đó là món ăn mà, bên tiếng vỡ lắc cắc của những cái bánh tráng giòn tan, bên những tiếng "khà" bật ra sau một ngụm rượu đế, người ta rổn rảng kể chuyện mùa màng, chuyện chòm xóm, chuyện gia sự con cái và cả chuyện nước non chính sự nữa.  "Hương vị riêng" của mì Quảng, một phần, nằm ở sự chan hòa, sự mộc mạc và xuề xòa ấy.
Mộc mạc và xuề xòa, lại không đạt đến một trình độ tiêu chuẩn hóa, mì Quảng trở nên lạc loài giữa môi trường đô thị.  Ngay tại bản quán của mình mì Quảng vẫn không chen chân nổi vào những nơi chốn khả dĩ gọi là...đô Hội.  Mì Quảng, trong trí nhớ của tôi, chưa bao giờ chiếm ngự nổi một ví trí bề thế nào đó trên những đường phố lớn, những trung tâm thương mại đất Quảng.  Đà Nẵng -- trên những con đường tấp nập hàng quán, từ Hùng Vương, Ông Ích Khiêm đến Lê Đình Dương v.v..--chỉ thấy rặt cơm Tàu, cơm Tây, phở Bắc hay bùn bò Huế; và muốn thưởng thức mì Quảng có lẽ khách lạ phải lặn lội về hướng ngoại ô, lên đâu Phước Tường, Hòa Cầm, Hòa Khánh hay qua tận An Hải ở bên kia sông Hàn.  Bề nổi của Hội An -- với những con đường mang tên Lê Lợi, Nguyễn Thái Học, Cường Để v.v..một thời hay phố chợ -- cũng nào đâu thấy Mì Quảng, chỉ thấy "xanh ngắt một màu" cơm Tây, cơm Tàu, rồi phở, như Phở Liến, hay bún, như Bún Bà Tỳ đâu đó thế thôi.  Đến đây, muốn thưởng thức món ăn "chính hiệu quê hương" này, có lẽ khách lạ phải loay hoay tìm kiếm một ngõ hẻm hiếm hoi nào đó hay phải lặn lội ra xa, như Cẩm Hà chẳng hạn, nơi có cái quán nhỏ bên bờ dương thấp thoáng mé nước, nước của sông Thu, cái con sông còn mang tên Nhớ để dạt dào mang nước đổ về cửa Đợi. Mì Quảng, như thế, không hợp lắm với những hơi thở thị thành và người Quảng, có thưởng thức, có lẽ họ cũng chẳng đi xa hơn cái phong thái sơ khai là mấy.  Khác với một bún bò Huế mà Võ Phiến vừa nhớ, vừa thăm dò suy đoán, vừa chặc lưỡi tiếc nuối:
Tôi có cảm tưởng bát bún bò ngày xưa bưng ăn ở Huế nó nhỏ hơn ngày nay nhiều. [...] Xưa kia, nó là cái bát tai bèo, vừa bé vừa cạn lại vừa dày cộm: dung lượng được mấy? vì thế thực khách có thể thanh toán bún bò tiền chiến thật nhanh chóng, thanh toán trong khi nó nóng hôi hổi, bốc hơi ngào ngạt. Bún bò mỗi ngày mỗi nở lớn thêm.  Bát lớn quá, ăn mãi một hồi lâu chưa chịu hết, tắt nguội lạnh, còn có mùi thơm nào bốc lên từ đống đồ ăn lạnh lẽo nữa?
[...]Ngày con trọ học ở Huế, mỗi khi ăn bún bò, cả bọn chúng tôi ở cùng một nhà trọ thường ăn cái bún bò gánh đi bán dạo.  BÀ hàng bùn làm xong bát bùn hình như chỉ đặt ngang một đôi đũa trên miệng bát trước khi trao cái bát tai bèo đang bốc hơi vào tay thực khách.  Tôi không nhớ có kèm theo muỗng. Chúng tôi vừa ăn vừa húp nước xùm xụp.
Trước kia, trên đường Nam Tiến món phở chưa vượt qua sông Gianh, tôi không biết lối ăn phở theo phép tắc ngày xưa như nó như thế nào.  Bây giờ thỉnh thoảng có bậc tuổi tác gốc miền Bắc nhắc rằng ăn phở trước kia cũng không hay dùng đến muỗng. Lý do là ăn muỗng nó hại mùi.[...] Vì thế cái muỗng phở trích tuyển đưa lên mồm nó cũng chịu ít nhiều thiệt thòi. Chịu khó bưng tô phở lên mà húp thì mồm chỉ húp một ngụm mà mũi hưởng được cái thơm của cả tô.  Nếu quả thật trước kia ăn phở không dùng muỗng thì, một lần nữa, các bậc tiền hiền đáng ca ngợi.
Dù đã cố "cãi" cho mình một bản sắc riêng, bún bò Huế vẫn không chịu "cãi" cho mình cái phong thái thưởng thức nguyên thủy.  Bởi, khi không chịu thỏa hiệp với những ràng buộc của môi trường sống, nó đã hướng đến một bản sắc và tiêu chuẩn riêng theo nề nếp quy củ đất kinh kỳ.  Bởi, khi không chịu thỏa hiệp với phong cách thưởng thức của bậc "tiền hiền", nó lại hướng đến một phong cách mang tính trưởng giả đô thị.  Mì Quảng thì khác.  Tùy nghi để thỏa hiệp với những ràng buộc của đất, nó trở nên phi tiêu chuẩn và chông chênh bản sắc.  Và, như một món ăn sềnh sệch  chắc bền nhưng phải "ăn nóng mới ngon", nó lại đâm ra lấn cấn giữa môi trường thị tứ: thỏa hiệp với cái phong thái thưởng thức chan hòa xì xụp sơ khai cũng bị lạc loài; mà "cãi lại để phù hợp với không khí đô thị hơn qua "cái muỗng hại mùi", cái "hương vị riêng" chông chênh kia lại càng thêm chông chênh và lạc loài hơn nữa.  Bởi, ngay từ bản chất, mì Quảng đã là một món ăn thỏa hiệp, một món ăn không hề biết cãi!
Mì Quảng có "không biết cãi", ấy là do những con người, như những kẻ nổi danh "hay cãi", đã không hề chụ cãi.  Thoải hiệp, không chịu cãi, nghệ thuật ẩm thực của họ trở nên lạc loài trong môi trường đô thị.  Thỏa hiệp, lấn cấn chuyện cãi hay không cãi, những nghệ thuật khác, với họ, cũng đâm ra dở dang và lạc loài như một tô mì Quảng "mình không là mình".
"Hay cãi" trong chuyện nước non thế sự, người Quảng thể hiện những thiên hướng chính trị và đất Quảng là đất của những người say mê chính trị.  Tuy vậy, hiếm có người Quảng nào thành công thật chói chang về chính trị.  Có thành công, cái sự thành công hiểu ở những dấu ấn hay di sản để lại trong lịch sử, họ cũng chỉ thành công như những nhà cách mạng, những chiến sĩ đấu tranh, những kẻ nhập cuộc chỉ để "thành nhân".  Trong vai trò của những nhà chính trị chuyên nghiệp, nếu không thất bại thì, thường, họ cũng lầm vào cái cảnh lấn cấn, dở dang.
Thực vậy.  Nếu cách mạng ngụ ý một vận động thay đổi tận gốc rễ thì chính trị lại ngụ ý một trò chơi thỏa hiệp.  Như những kẻ đi làm cách mạng, những người thẳng thắn đứng lên để chất vấn, để "cãi" cho đến rốt ráo tận cùng về những giá trị gốc rễ của nền tảng chính trị đương thời, ít ra họ cũng để lại những dấu ấn đậm nét nào đó trong lịch sử.  Như những thế hệ đã đấu tranh để "duy tân", "duy tân" từ đầu tóc, vạt áo cho đến những vần chữ mới, chẳng hạn. Như một PHan Chu Trinh với những ý tưởng về dân quyền, một ý niệm hoàn toàn mới trong một xã hội nửa phong kiến nửa thuộc địa, chẳng hạn. Nhưng khi băng mình vào một trò chơi chính trị thì kẻ nhập cuộc nào cũng đã ký một khế ước thỏa hiệp với những giá trị nền tảng của thể chế chính trị đương thời, có đấu tranh để thay đổi, họ chỉ hướng tới những thay đổi lông bông tiểu tiết ở cấu trúc thượng tầng thế thôi.  Tuy nhiên, trong cái môi trường đấu tranh rất cần đến nghệ thuật thỏa hiệp này, bản tính "hay cãi", cải đến rốt ráo tận cùng kia, lại là cái gì ngoại đạo.  Và họ đâm lấn cấn, dở dang.  Cái sự dở dang lận đận của những kẻ vừa cố đấu tranh hay cố chen lấn với đời nhưng lại lỡ nóng một dòng máu cách mạng, lỡ thở những hơi thở có chút gì đó lãng mạn.
Và khi mượn một thứ văn chương khuôn phép để gởi gắm cái tâm sự gọi là "lận đận" hay "lạc loài" như thế, sự thể trông cũng dở dang như một tô mì Quảng mình không là mình.  "Hay cãi", họ lại..thỏa hiệp với những khuôn phép văn chương, cái khuôn phép mà ở đó, thường, nếu không là "thục nữ lòng non", nhân vật giống cái cũng trở thành những "tà áo trắng cổng trường", ở đó, thường, nếu không là kẻ "ngã ngựa" hay kẻ "sinh bất phùng thời", nhân vật giống đực cũng là lãng tử bị đời hắt hủi, là kẻ đang ôm ấp nỗi sầu "cố xứ" và cuộc say nào cũng thấp thoáng hình ảnh của những "chén quỳnh tương" hay "chén ly bôi" v.v..Đất Quảng vẫn được xem là đất của văn chương của cái sự...hay cãi.  "Hay cãi" như một Phan Khôi: không chỉ "cãi" như một nhà lý luận đến độ Tản Đà phải kêu gọi "Bài Trừ nạn Phan Khôi", mà còn "cãi" như một nhà thơ: Tình Già không  phải là một bài thơ "cãi" hay sao? Hay "cãi" như một Bùi Giáng: đời nhà thơ cũng lắm nỗi "long đong" nhưng ông không làm thơ chỉ để than thở cái sự long đong lận đận đó trong khuôn phép mà là làm thơ như một người hay cãi, cãi vào những ước lệ, những hình tưỡng ngôn ngữ quen thuộc để biến thơ mình thành một thứ mật ngữ rất riêng.
"Quảng Nam hay cãi" nhưng mì Quảng thì quá thật thà, hoàn toàn không biết cãi.  Văn chương đất Quảng thì nửa cãi, nửa không.  Chỉ những nhà chính trị, những kẻ chen lấn với đời mới đúng là người hay cãi, nhưng lắm lúc họ lại cãi không đúng chỗ, cãi ở những nơi lẽ ra phải cần đến nghệ thuật thỏa hiệp. Chính vì thế mà sự thể mới đâm ra lấn cấn, dở dang; và khi sự thể hóa dở dang, họ lại quay sang vỗ về mình bằng một thứ văn chương hiền lành, thứ văn chương hoàn toàn không biết cãi...
-----------------------------------------------------------
Tất cả những tiệm này đều bày bán một thời gian ngắn rồi ngưng.
Lấy ý thơ Lê Thị Ý, được Phạm Duy phổ nhạc: "Ngày mai đi nhận xác chồng/ Say đi để thấy mình không là mình..."
Xem mục Món ăn đặc sản, tiểu mục "Cách làm Mì Quảng" trên website http://www.xuquang.com
Dĩ nhiên, địa bàn Quảng Nam rộng hay hẹp, di dịch theo từng thời kỳ chứ không hẳn cứng nhắc là địa phận tỉnh Quảng Nam của hôm nay.
Tôi có cảm tưởng rằng chủ nhân của những hàng quán hạng sang trên là người Tàu, người gốc Huế, gốc Bắc chứ ít ai là Quảng chính gốc.  Tuy nhiên, nếu đã có một nhu cầu...thị tứ về mì Quảng, tại sao họ không đáp ứng? Điều này còn nói lên tính cách phần nào phi thương mại của người Quảng hay chăng? Đi xa lập nghiệp, hình như đa số người Quảng chỉ lập nghiệp bằng con đường cử nghiệp, con đường chính trị hay một ngành nghề tiểu thủ công nghiệp nào đó (trường hợp tỳ phú Phạm Sanh lại là một ngoại lệ khổng lồ), và khi thiếu những con người có đầu óc thương mại để giới thiệu, hình ảnh của mì Quảng càng èo uột trên đất khách hay chăng?
Cũng xin nêu lên một điểm đáng chú ý khác về nhu cầu tiêu chuẩn hóa (hay kỹ nghệ hóa) của một món ăn và môi trường đô thị.  Món ăn bình dân phổ biến tại Đà Nẵng là bún chả cá, là thứ thức ăn mà cả nguyên liệu lẫn việc chế biến đều có thể thực hiện trên quy mô lớn. Cá (các loại cá tạp) đánh bắt từ biển và chả cá được chế biến từ các "lò" chả lớn.
Sông Thu Bồn còn được gọi là sông Hoài, chảy ra cửa Đại. Ý này viết theo Nguyễn Tuân.
Võ Phiến, "Văn phong, nhân cách", Văn Học 150 & 151, số đặc biệt về Võ Phiến, 10&11.1998, trang 179-180.
Tiểu mục "Mì Quảng" trong mục Món ăn đặc sản (xem chú thích số 3).
Thụy Khê (2002) "Tạ Trọng Hiệp": Phan Khôi, Người xa lạ", Nói chuyện với Hoàng Xuân Hãn và Tạ Trọng Hiệp, Văn nghệ, California, trang 279.

◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣

 

MÌ QUẢNG
TƯỞNG NĂNG TIẾN
Rồi ngày California ngắn lại. Nắng dịu vàng và sáng hẳn ra. Và vào lúc ngày đi dần vào tối, gió chiều đã bắt đầu có pha lẫn một chút hơi lạnh làm se se da thịt. Sáng có hôm dậy muộn vẫn chưa thấy nắng, bầu trời thoáng vẻ âm u và thành phố lãng đãng sương mù.
Thế là mùa thu đến. Mùa hè bỏ đi bất chợt vội vã như một người tình hối hả vượt biên. Mùa Thu xuất hiện bất ngờ như một mối tình muộn màng, vào lúc mà người ta đã tưởng chuyện tình là chuyện không còn... cách nào xảy ra được nữa.
Từ đó mặt trời bắt đầu dậy muộn. Chiều mỗi lúc một ngắn thêm. Lá phong vàng xanh – vàng nhạt, vàng thẫm, rồi hóa đỏ au – rơi bơ vơ trên những thảm cỏ nhạt xanh, chưa kịp đổi màu. Cảnh vật hóa hơi buồn nhưng đẹp.
Sáng trời mưa. Mưa mà loay hoay với món điểm tâm quen thuộc như mì gói hay bánh mì với trứng thì cuộc đời quả là không đáng sống. Sao bỗng dưng mà thấy nhớ một tô mì quảng đến muốn đến muốn rơi nước mắt. Mì quảng, Trời ơi, biết tìm nó ở đâu bây giờ?
Trưa, trời vẫn cứ mưa, vội vã, co ro chạy từ lớp học đến phòng ăn đứng xếp hàng để chờ mua một cái... “cheese sandwich”! Bất chợt bắt gặp một khuôn mặt quen quen, một “gã” đồng hương. Bèn gật đầu chào thật nhẹ với một nụ cười mím chi dè dặt.
- Chào cô.
- Dạ, chào anh.
- Năm nay mưa sớm.
- Dạ, hơi quá sớm.
- Trời như thế này được nằm nhà thì thích hơn.
- Dạ.
Lại “dạ” cho lịch sử chứ trời như thế nào thì nằm nhà cũng đều thích cả.
- Cô thích mưa?
- Cũng không thích lắm.
- Tôi cũng vậy. Đúng ra thì có thích nhưng hơi sợ. Mưa dịu dàng hơn là nắng nhưng sao thấy nhớ nhà...
“Ý trời, có nhớ nhà nữa sao. Tình cảm dữ há”? Sau một giây om lặng ngắn ngủi bỗng người ta cảm thấy bị thôi thúc bởi nhu cầu tâm sự. Cái tâm sự mãi từ sáng tới giờ chưa trút được cho ai vì chưa gặp ai cùng là người Việt.
- Vâng, vừa nhớ nhà vừa thèm ăn mì quảng.
- Cô nói Sao?
- Tôi nói mì quảng.
- Xin lỗi cô, tôi nghe chưa rõ.
- Mì quảng, loại mì sợi vàng...
Người đối thoại bỗng im lặng, đăm chiêu như thể vừa nghe đề cập đến một món ăn lạ lùng và đặc biệt của... thổ dân Samoa! Còn mình thì nín thở hồi hộp chờ đợi tha nhân lục lọi trí nhớ.
Ô, cô thích ăn mì hả? Mì thì người Tàu ở San Francisco nấu ăn cũng được. Cô có bao giờ thử mì ở tiệm Golden Restaurant chưa?
Cố lắm mới nén được một tiếng thở dài, với cái tâm cảm chua xót đắng cay của một thiếu nữ chợt biết mình đã... trao duyên lầm tướng cướp! Câu chuyện chấm dứt vĩnh viễn ở đó nhưng sự tấm tức, ấm ức thì kéo dài suốt cả ngày.
Mẹ ơi, sao lại có một người đàn ông Việt Nam không biết đến mì quảng, và còn lầm lẫn giữa mì quảng và mì hoành thánh nữa? Điều bất công khó chịu là từ lâu rồi mì quảng vẫn bị chịu thiệt thòi. Nó chưa bao giờ được chào đón nhìn nhận cho đúng với giá trị của mình.
Tệ hơn nữa là nơi nó xuất xứ – Quảng Nam, Việt Nam – người dân địa phương vốn được coi là thích chuyện tranh luận và họ có thể tranh cãi về hàng trăm thứ chuyện bà rằn không cần thiết nhưng riêng với sự bất công mà mì quảng phải chịu đựng thì dường như chưa thấy ai lên tiếng?
Phở, chẳng hạn, thì có gì là xuất sắc đâu mà luôn luôn được đề cập đến một cách ồn ào quá đáng. Sợi phở trắng nhách trông thấy ghê. Nước phở trong veo coi thấy chán. Thịt để ăn với phở thì đòi hỏi điệu hạnh đủ thứ như nạm, gân, sách...; mà chỉ cần vụng tay một chút là cả tô phở coi như là bỏ!
Bún bò Huế thì (chao ơi) cay quá. Nó cay như thể là trên đời này không còn có một thức ăn nào cay hơn được nữa. Mà đã là bún bò sao còn có giò heo. Bò và Heo không mấy khi đi chung với nhau một cách ổn thỏa. Đã thế, miếng giò heo vẫn thường làm cho tô bún bò bớt phần thanh nhã và khiến cho người đang nhồm nhoàm nó mất đi rất nhiều cái “phong thái tỵ nạn chính trị” của mình.
Tô bún riêu thì coi đỡ thấy ghét hơn một chút. Điều phiền là nó giản dị quá, giản dị tới mức... gần như là đạm bạc. Một chút cà chua và riêu cua thôi thì làm sao tô bún trông không lõng bõng cho được? Hơn nữa, ăn bún riêu vào một buổi sáng trời mưa thì đến trưa chắc chết (chết chắc) vì đói.
Hủ tíu, mì sợi hoành thánh, sủi cảo... thì kể như là hết thuốc! Vậy chứ những thứ thức ăn “ngoại nhập” và vô duyên đến như thế vẫn được chấp nhận dễ dàng và phổ biến ở khắp nơi. Chỉ có mì quảng là mãi mãi bị bỏ quên hoặc chưa bao giờ được đón chào đúng mức.
Mà mì quảng ngon tuyệt vời nha. Sợi mì làm bằng bột gạo rồi đem nhuộm vàng. Không phải cái màu vàng “đồng bóng” của nghệ, hay màu vàng thổ nhà quê đâu. Sợi mì quảng thường vàng tươi và chỉ đủ vàng để dung hợp với màu xanh của rau đi kèm với nó.
Rau sống ăn với mì quảng không bị đặt nằm một cách trơ vơ như một dĩa giá hay xa lách để chung với phở. Nó cũng không bị thu vén một cách bần tiện trong những cái đĩa con con như rau để ăn chung với bún riêu hoặc bún bò. Tất cả những loại rau thơm để ăn chung với mì quảng, kể cả rau xà lách, đều được thái nhỏ mịn và bỏ chung gọn gàng trong tô mì.
Nước mì quảng không lênh láng như nước phở, không thừa thãi như nước bún bò, không nhạt nhẽo như nước mì hay hủ tíu. Nó hơi sền sệt với thịt heo sắt vụn, với tôm khô giã nhuyễn nấu nhừ, và luôn luôn chỉ được chan vào tô ở mức hơi săm sắp.
Mà đừng tưởng như vậy sẽ khiến cho tô mì không đủ nóng nha. Nghĩ như vậy là lầm à. Độ nóng của tô mì quảng không hoàn toàn do nước mà còn tùy thuộc phần nào vào số lượng ớt bằm mà thực khách múc bỏ vào tô. Nhiều ớt quá tô mì hóa cay chát. Hỏng. Mà ít ớt thì nó sẽ thiếu cái độ nóng và độ cay cần thiết. Hư. Mà nhớ là ớt bằm à nha. Mì quảng dứt khoát và quyết liệt không dung thứ những loại ớt khác như ớt xanh, ớt sắt, ớt khô, ớt ngâm dấm... hay bất cứ một loại ớt nào khác trên cuộc đời này.
Mô tả như vậy ngộ nhận rằng mì quảng là một món ăn cầu kỳ, trưởng giả. Nghĩ như vậy là kể như trật thêm một lần nữa. Ráng chịu. Mì quảng không kiểu cách, lộn xộn rườm rà như bún mọc. Mì quảng giản dị mà đậm đà và vô cùng đằm thắm.
Và mì quảng cứ ở miệt Quảng Nam. Nó không di cư ồ ạt rộn ràng như phở, không chen chân nơi những đô thị xa lạ như bún bò, không tỏ thái độ vô tình bạc bẽo theo kiểu “một đi không trở lại” như mì sợi hay hủ tíu.
Thản hoặc, người ta mới bắt gặp một tô mì quảng mom men đến một vài thành phố phụ cận nhu Đà Nẵng, Quảng Nam, Quảng Tín, Quảng Bình, Quảng Bình... nơi xa xôi nhất mà mì quảng trôi dạt đến những vẫn còn nguyên được bản sắc của mình có lẽ là Đà Lạt. Nơi đây mì quảng vẫn còn nguyên cái dáng vẻ trầm lặng và khép kín của mình. Mì quảng không trưng bảng hiệu, không ưa phố xá ồn ào. Nó thích hợp với không khí gia đình hơn bất cứ một thức ăn nào khác. Có quá lắm thì mì quảng cũng chỉ hiện diện (với đôi chút ngỡ ngàng tội nghiệp) nơi một quán ăn nhỏ hẹp, nghèo nàn.
Nơi bán mì quảng ở Đà Lạt không nhiều và thường nằm ẩn trong một con hẻm nhỏ. Thực khách, nếu không phải là khách quen, còn lâu mới tìm ra nhà. Cái nhà không phải là cái quán. Chủ nhà không phải là chủ quán. Đó thường là một bà mẹ Quảng Nam hay Đà Nẵng. Chủ khách chào nhau tương kính trang trọng.
Không ai đề giá hay hỏi một tô mì quảng. Nó vô giá mà. Cũng không ai phân chia mì quảng thành tô lớn, tô nhỏ, tô đặc biệt... Mọi tô mì quảng đều đặc biệt. Cũng rất ít người chỉ ăn một tô mì quảng. Thường người ta gọi một “tô ăn thêm”. Phải ăn thêm, dù no, cho khỏi phụ lòng người nấu và cho bõ công mình lặn lội đi ăn vào một buổi chiều Đà Lạt mưa dầm.
Nhân loại có thể đổ đi ba tỉ tô phở, hai tỉ tô bún, và một trăm tỉ tô mì hay hủ tíu nhưng không ai có thể bỏ dở một “tô mì quảng ăn thêm.” Mì quảng không làm ai ngán. Ăn nhiều thì nó bớt ngon chút xíu thôi hà.
Ăn xong người ta tráng miệng bằng nước trà. Trong lúc khách nhỏ nhẹ kín đáo xỉa răng thì chủ thế nào cũng tìm dịp thỏ thẻ:
- Mì bữa nay nấu được không cô?
- Dạ... ngon.
Trả lời như vậy là không được. “Ngon” là một hình dung từ mơ hồ, nếu không muốn nói là hàm hồ, không thể nào diễn tả được cái đặc sắc tuyệt vời của một tô mì quảng. Có vụng về lắm thì người ta cũng phải đưa ra được vài ba nhận xét “buâng quơ” như sau:
- Dạ thưa bác mì ngon lắm. Tôm giã vừa nhỏ và nấu vừa nhừ. Rau chuối tươi mà không chát. Nước đậm đà vừa miệng.
Sau đó mới đến màn cảm ơn và từ tạ...
Coi, một thứ thức ăn nặng tình gia đình và văn hóa dân tộc như mì quảng mà bị bỏ vô “cửa hàng ăn uống quốc doanh” thì chịu đời sao thấu. Cỡ khoai mì, khoai lang mà đụng chuyện với người Cộng Sản còn bị te tua bầm dập nữa mà.
Càng khó chịu hơn nữa khi người ta gặp lại mì quảng trên bước đường lưu lạc. “Tha hương ngộ cố tri” không thiếu cảnh bẽ bàng. Nhưng đụng đầu mì quảng trong tiệm ăn ở thành phố San Francisco, Hoa Kỳ thì quả là một chuyện bẽ bàng chết được.
Dù biết rằng tô mì quảng không thể nào được đặt trên bàn ăn trải khăn trắng, dưới ánh đèn màu, và bên cạnh một bình hoa daisy; mì quảng lại càng trông khổ sở ngượng nghịu trên tay người bồi bàn mặc áo “chemise” trắng, cổ thắt nơ đen... nhưng vẫn phải thử chứ, vẫn náo nức trông đợi coi sao chứ?
Đến khi nhìn thấy mì quảng được đặt trong tô sứ, đĩa hoa, và đi chung với đũa ngà thì người ta lại bắt gặp nơi mình một cảm giác đau đớn và chua xót khác – cái tâm cảm của một người bất chợt nhìn thấy “cố nhân” lái Mercsdes với một vợ và tám đứa con trên xe.
Người ta xêu nhẹ vài sợi mì vào muỗng, gắp thêm một chút rau, ấn nhẹ muỗng xuống tô để lấy thêm chút nước... rồi e ngại, rụt rè đưa vào mồm. Và rồi sẽ hiểu thế nào là nỗi thất vọng đắng cay của kẻ “yêu lại một người yêu thất tiết”.
Mì quảng ơi, thôi vĩnh biệt!
 

◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣

 

MÌ QUẢNG
PHẠM PHÚ MINH
Xét về nguồn gốc của các món ăn Việt Nam chỉ có hai món mang tên của địa phương mà nó phát sinh, là bún bò Huế và mì Quảng. Nhưng bún bò Huế không đặc thù bằng mì Quảng, vì bún vốn là một hình thức chế biến lương thực rất phổ biến của người Việt Nam, và các món như bún riêu, bún ốc, búng bung... của vùng châu thổ sông Hồng Hà hẳn là phải có trước bún bò Huế. Bún bò Huế cũng theo nguyên tắc dùng sợi bún và nước lèo, chỉ có nguyên liệu, gia vị và cách nấu là khác thôi. Đó chỉ là một sự phát triển và biến hóa dựa trên một cái nền cũ. Nhưng mì Quảng thì có vẻ là một sáng tạo riêng biệt của vùng Quảng Nam không dựa trên một truyền thống có sẵn nào.Trước hết về tên gọi, chữ “mì” không ổn nhưng rất độc đáo. Mì vốn là sản phẩm của người Tàu, chế tạo bằng bột mì, các món ăn xưa của Việt Nam không có món nào gọi là mì cả (dĩ nhiên trừ mì Quảng). Mì Quảng là món mì duy nhất của Việt Nam, nhưng có điều buồn cười đó chỉ là mượn tên gọi thôi, chứ thực chất món sợi ấy làm bằng bột gạo chứ không có tí bột mì nào trong đó cá. Không ổn là ở chỗ ấy, mà độc đáo cũng là ở chỗ ấy. Đã không dựa trên một truyền thống nào mà cả lối đặt tên cũng mới lạ, món mì Quảng xứng đáng làm một đề tài nghiên cứu về văn hóa trong lịch sử của xứ Đàng Trong.Sợi mì Quảng làm bằng bột gạo, xắt ra từ một loại bánh tráng dày còn tươi (không phơi khô). Về phương diện này sợi mì Quảng và sợi phở giống nhau, nhưng chưa chắc bên nào mô phỏng bên nào. Tuy phát sinh từ miền Bắc, món phở không cho chúng ta cảm tưởng là một món ăn xưa trong truyền thống ăn uống Việt Nam như là các món miến và bún. Cổ bàn xưa không bao giờ nghe nói đến phở, các truyện xưa tích cũ và cả tài liệu sách vở xưa không bao giờ nhắc đến phở, và phở cũng không bao giờ là một món ăn truyền thống được nấu trong gia đình ngày trước. Cách khai thác thịt của con bò trong cách nấu phở có vẻ gì tân tiến qui mô hơn hẳn các món cổ truyền, cả cái tên gọi “phở” nghe cũng mới mới. Nhiều người cho rằng phở chỉ mới có sau khi người Pháp qua xâm chiếm Việt Nam, từ cách nấu đến tên gọi đều mang ảnh hưởng Pháp. Tại vùng nông thôn nước Pháp ngày xưa vào những ngày đông tháng giá trong mỗi nhà nông dân người ta thường nấu một nồi súp lớn thường trực. Khi đi làm về chỉ việc múc súp ra ăn với bánh mì khỏi mất thì giờ nấu nướng lỉnh kỉnh. Vì nồi súp ấy lúc nào cũng được đặt trên bếp lửa cháy (có lẽ để cho ấm nhà trong mùa đông luôn) nên được gọi là Pot-au-feu. Cách nấu súp truyền thống ấy được áp dụng trong quân đội Pháp, và theo đám quân viễn chinh Pháp vào Việt Nam. Những người Việt Nam được tuyển vào làm bếp cho quân đội Pháp đã được dạy nấu món ấy và có thể là ông tổ của món phở khi đem biến cái món pot-au-feu ấy cho hợp với khẩu vị và cách ăn của Việt Nam, và gọi tắt luôn cái âm pô-tô-phơ ấy thành phở cho tiện. Đó là một giả thuyết rất thuyết phục về nguồn gốc của phở, và theo đó thì món này chỉ xuất hiện sớm nhất vào cuối thế kỷ 19 là cùng. Và như thế thì tuổi của nó trẻ hơn món mì Quảng nhiều. Vào thế kỷ thứ 16 dưới triều các Chúa Nguyễn đất Quảng Nam đã ổn định từ lâu và thành phố Hội An đã thành một hải cảng quốc tế buôn bán phồn thịnh. Ngoài người Tàu đến lập nghiệp ở đây rất đông lập hẳn một cái làng Minh Hương đến nay vẫn còn, còn có các thương nhân Nhật Bản, Hòa Lan, Tây Ban Nha... đến mở cửa hiệu hoặc lui lới làm ăn. Trong một thành phố như thế thì dĩ nhiên việc ăn uống phát triển cửa hàng ăn phải nhiều, và người Tàu, với truyền thống nấu nướng phong phú nổi tiếng của họ, chắc chắn là nhiều ưu thế. Những món ăn nổi tiếng của Hội An về sau nầy như hoành thánh, cao lầu cũng vẫn là món ăn của người Tàu. Và vào thời xa xưa ấy dĩ nhiên người Tàu đã đem món mì của họ vào Hội An, cái món mì sợi trứ danh mà người Ý đã học được từ nhiều thế kỷ trước để biến hóa thành món spaghetti cũng nổi tiếng không kém. Nếu gọi “thức ăn là văn hóa” thì dân Quảng Nam vào thời ấy đã ở trong một luồng giao lưu văn hóa rất sớm, ít ra chỉ mới trong việc nếm thức ngon vật lạ của bốn phương. Những nhà cách mạng của Quảng Nam sau ngày dễ nhạy cảm với phong trào Duy Tân, đi tiền phong trong nhiều công cuộc đổi mới có lẽ một phần cũng nhờ là hậu duệ của một lớp người đã có dịp mở rộng tầm mắt từ ba bốn thế kỷ trước, trong đó có cả việc tiếp xúc với những khẩu vị mới lạ của thế giới.Món mì của người Tàu tất nhiên rất gần với khẩu vị của dân nước ta, và theo đúng truyền thống dung hóa của dân tộc Việt Nam, ta lại dung nạp và biến hóa món mì ấy để phù hợp với sản vật và cái “gu” ăn uống của ta. Và thế là dù không có bột mì, người Quảng Nam vẫn có món mì của mình, chẳng khác nào sau này món pot-au-feu biến thành món phở ở miền Bắc vậy. Quảng Nam là địa phương duy nhất trong cả nước có món mì như thế, và khi xét về các đặc tính của nó ta sẽ hiểu sự hình thành và vai trò của nó trong đời sống của người dân Quảng Nam.Ai cũng biết nước ta có rất nhiều tỉnh bắt đầu bằng tên Quảng, nhưng khi nói đến mì Quảng thì ai cũng hiểu đó là món mì của đất Quảng Nam. Nhưng ngay tại Quảng Nam thì người ta không gọi là mì Quảng, chỉ gọi là mì, mà không sợ lẫn lộn với mì của bất cứ một ông Tàu nào. Món mì tàu chỉ có tại các cửa hiệu ở Hội An và Đà Nẵng, trong khi mì của dân Quảng Nam là một món ăn rất dân dã, phổ biến đến từng làng mạc xa xôi nhất, có mặt ở tất cả mọi gia đình Quảng Nam giàu nhất hoặc nghèo nhất. Bạn có tìm thể tìm thấy mì Quảng từ chân đèo Hải Vân phía nam đến vùng An Tân, Bến Ván mà sau này gọi là Chu Lai, từ vùng cao Dùi Chiêng, Tí, Sé, Tiên Phước cho đến các làng ven biển đông. Ở đâu cũng có thể làm lấy sợi mì được, chỉ cần một cái cối đá xay bột, khi gạo đã được xay ra thành bột nước, người ta “tráng mì” trên một nồi nước sôi bịt vải theo kiểu như làm bánh tráng, nhưng lá mì dày hơn bánh tráng, sau đó dùng dao xắt lá mì thành sợi, thế là xong. Người ta ít khi nói nấu nước lèo cho mì, món mì Quảng không có nước lèo, mà chỉ có làm nhưn. Đây thật ra cũng là một loại nước lèo, nhưng rất cô đặc, ít nước, làm cho tô mì Quảng thường rất khô. Vì thế, tại các quán mì ở thôn quê người ta thường thấy thực khách vừa ăn mì vừa nhâm nhi một cút rượu trắng, một điều ta ít khi thấy ở những người ăn phở hay ăn bún riêu, bún bò. Nghĩa là khi cần thì mì Quảng tạm dùng làm món nhậu cũng được.Nhưn mì Quảng làm bằng gì? Hình như không bao giờ có thể khẳng định bằng một tiếng như phở , miến , hoặc bún giò heo. Chỉ một tiếng “Quảng” đi theo với tiếng mì thôi. Nhưng một tiếng ấy bao gồm không biết bao nhiêu là loại nguyên liệu có thể dùng để nấu thành nhưn mì Quảng. Có thể nói với bất cứ thứ thịt cá tôm cua gì người ta cũng có thể xào nấu thành nhưn mì. Vùng nhiều tôm cua thì làm mì tôm cua. Dễ tìm như thịt heo thịt bò thì ta có mì thịt heo thịt bò. Ở thôn quê xa chợ búa câu được mấy con cá tràu thì cứ làm mì cá tràu. Hoặc gà, vịt tùy thích. Đầu mùa mưa bắt được nhiều ếch thì người ta lại được thưởng thức món mì ếch, loại đặc sản lâu lâu mới có một lần. Với một nguyên tắc chung là sợi mì bằng bột gạo - gạo trong cho sợi mì màu trắng, gạo đỏ cho sợi mì màu nâu, có khi cho tí nghệ để có loại mì vàng, cùng được chấp nhận hết - và một loại nhưn nhị cô đặc làm bằng bất cứ thực phẩm nào cũng được, ta thấy rằng mì Quảng là một món biến hóa khôn lường, và đó chính là điều làm nổi bật tính cách dân gian của nó, dễ dãi tùy theo sản phẩm mà địa phương hoặc gia đình có được mà tô mì sẽ có một hương vị như thế nào. So với những thứ khác cùng loại, mì Quảng (loại truyền thống) có vẻ quê mùa. Các cọng mì xắt to hơi thô và cứng, rau sống ghém thường có bắp chuối hoặc chuối cây, món nhưn ít nước rải lên trên thêm đậu phộng giã và bánh tráng nướng bẻ vụn, khi trộn lên trông tô mì lổn nhổn, không có được sự mềm mại của bánh phở trắng tinh, uyển chuyển trong làn nước dùng trong veo, hoặc quyến rũ với miếng giò heo và màu đỏ cay của tô bún bò. Nhưng phở hay bún bò có cái hấp dẫn của sự tinh tế, còn mì Quảng có cái ngon lành của sự mộc mạc. Sợi mì to, chất nhưn rất đậm và ngậy béo cho ta một cảm giác ngon hơi phàm nhưng mạnh mẽ, kích thích. Người ta không ăn mì Quảng một cách nhỏ nhẻ mà phải “lua ào ào” mới ngon. Nếu ăn trong khung cảnh đơn sơ của thôn quê thì càng hay. Vì nếu xét theo sự hiện diện và tính chất của nó thì có thể kết luận chắc chắn mì Quảng phát nguyên trước hết ở nông thôn mà kẻ thưởng thức là những người làm lụng cực nhọc trên đồng ruộng. Với câu “hãy nói cho tôi biết anh ăn cái gì và ăn như thế nào, tôi sẽ nói anh là người ra sao” thì món mì Quảng cũng nói lên được bản chất của người Quảng Nam nhiều lắm. Không màu mè kiểu cách, hơi thô thiển nhưng chân thật, rất vững vàng trong nguyên tắc nhưng cũng biết uyển chuyển trong ứng xử, mặc dầu uyển chuyển một cách hơi cứng nhắc. Rõ ràng mì làm sao thì người làm vậy.Tại các làng quê xa của nước ta khách lỡ độ đường thường khó kiếm được quán ăn, nhưng nếu là ở Quảng Nam thì khỏi lo điều ấy, vì làng nào hầu như cũng có ít nhất là một quán mì, và mì Quảng luôn luôn là loại thức ăn rẻ tiền và chắc bụng. Quán mì là một điểm rất đặc biệt của thôn quê Quảng Nam. Tất cả dân làng đều có dịp ghé ăn ở đó, không có tiền mặt trả ngay thì tới mùa đong lúa trả cũng được. Nhà có khách bất ngờ không nấu nướng kịp thì chạy ra quán mì mua một vài tô đặc biệt về đãi khách. Ngày mùa nhà nào có kêu thợ gặt có thể đặt làm một gánh mì gánh ra đồng đãi thợ “ăn uống nước nửa buổi.” Món mì gắn chặt với đời sống hằng ngày của mọi người, và hai tiếng “ăn mì” rất phổ biến đối với người dân quê Quảng Nam, nói lên một sinh hoạt ăn uống không xa xỉ hoang phí lắm nhưng cũng vượt một tí khỏi mức bình thường.Nếu tại các làng Bắc Việt đi xa người ta nhớ cây đa và quán nước đầu làng thì ở Quảng Nam cái người ta nhớ chắc chắn là quán mì. Có một vị đi xa quê xứ Quảng, thành đạt trong đời, hưởng nhiều của ngon vật lạ của tứ xứ, nhưng vẫn cứ khăng khăng không món nào ngon hơn tô mì Quảng ở quán đầu làng ông ta thời ông ta còn đi học. Thế đấy, cái ngon một khi đã đồng hóa với lòng thương nhớ quê hương xứ sở, với kỷ niệm và nhất là với tuổi trẻ nữa thì dễ trở thành vô địch, không có món sơn hào hải vị nào sánh nổi.Có một điều đặc biệt là tại đất Quảng Nam xưa quán mì chỉ có ở thôn quê chứ không bao giờ có ở thành phố. Tại Đà Nẵng hay Hội An không thể tìm một hiệu nào mở ra chuyên bán mì Quảng. Hình như người ta biết rõ đó là một món đơn sơ mộc mạc không thể chen chân nơi thị tứ vốn là môi trường của thưởng ngoạn ăn chơi. Ở thành phố mì Quảng chỉ được bán ở chợ và gánh đi bán rao, giới bình dân gọi là “mì gỗ” có lẽ vì cái mình hơi cứng và sự thô thiển của nó và có lẽ cũng để phân biệt với món mì Tàu mềm mại. Rõ ràng gốc gác của mì Quảng chính là thôn quê chứ không phải thành phố, nguyên thủy nó là một sáng chế của dân quê để thỏa mãn nhu cầu ăn uống của chính mình chứ không hề là một nghiên cứu tinh tế để cạnh tranh trên thị trường khẩu vị. Như bao thứ dân dã khác trong các thức ăn dân tộc, chẳng hạn như bún ốc, bún riêu, tại thành phố luôn luôn vẫn được bán ở vỉa hè, trong chợ hoặc gánh đi bán rao, mì Quảng cũng giữ vai trò rất khiêm tốn tại đô thị, nhưng tại khắp các vùng nông thôn Quảng Nam, nó hiện diện phổ biến một cách độc quyền tuyệt đối. Nhân đây ta mới thấy rõ hơn vai trò không phải truyền thống của món phở. Ngày xưa các món bún của miền Bắc hay mì Quảng gánh đi bán rao được nấu trong những cái nồi đất lớn, nhưng phở thì không bao giờ. Cái gánh phở mang một dáng dấp tân tiến rõ ràng, nước lèo cũng được nấu không phải trong nồi đất mà trong một cái thùng kim loại, trên một bếp lửa luôn luôn cháy - hình ảnh pot-au-feu đó chăng? - đầu gánh bên kia là một cái thùng gỗ có ngăn để đựng bát, đũa, thịt thà, gia vị, cách tổ chức trong một gánh phở không hề lôi thôi luộm thuộm như các gánh quà rong cổ truyền khác, mà có một vẻ gì tân tiến, hợp lý, có vẻ “tây.” Và từ gánh, phở bước một bước vào cửa hiệu một cách dễ dàng như một kẻ biết theo thời thế văn minh, trong khi các món quà cổ truyền vẫn cứ phải lang thang hết phố nọ sang phố kia hoặc trú chân trong những cái lòng chợ chật hẹp. Gia đình nào của Quảng Nam cũng biết làm mì Quảng, đó là một điều chắc chắn. Ít ai dám chắc rằng tất cả dân Thừa Thiên, hoặc có thể hẹp hơn, thành phố Huế, đều biết nấu bún bò Huế, nhưng món mì Quảng đối với người dân Quảng Nam thì khỏi phải bàn cãi. Trong phạm vi gia đình, thỉnh thoảng gặp buổi rãnh rỗi, và muốn thoát ra khỏi cái nhàm chán của những bữa cơm rau mắm bất tận của thôn quê, người ta lại tổ chức ăn mì. Ngâm gạo, xay bột, đốt lò để tráng mì, làm gà hoặc mua thịt cá tôm cua để làm nhưn, xắt rau sống ghém, sinh hoạt trong nhà rộn rịp hẳn lên với một bữa ăn ngon truyền thống. Dù chính nó có gốc gác rất dân dã, mì Quảng đã được nhiều gia đình làm rất ngon, mì ngon chính là mì gia đình chứ không phải bán ở quán. Dĩ nhiên đây là những gia đình khá giả, sành ăn và có truyền thống nấu nướng, chính tại những nơi này mì Quảng đã được nâng cao về phẩm chất để có thể so sánh với bất cứ món gì cùng loại với nó tại các miền khác trong nước. Được chuộng nhất, và được coi là “chính thống,” vẫn là mì tôm cua. Quảng Nam có hai vùng tôm cua ngon nhất là Hội An và Cây Trâm (phía nam thị xã Tam Kỳ độ 15 km). Cả hai nơi đều nổi tiếng vì những tô mì tôm cua đặc sắc.
Như mọi thức khác, muốn tồn tại và phát triển, một món ăn cũng phải có sức sống của nó. Mì Quảng, tuy đơn sơ và quê mùa là thế, vẫn có sức sống mạnh, từ lâu đã vượt khỏi biên giới tỉnh nhà. Hồi đầu cuộc kháng chiến Pháp khoảng năm 1947, có một người Quảng Nam đi tản cư vào Quảng Ngãi, bước vào một quán ven đường và hỏi có mì không. Chủ quán đáp có và mang ra một dĩa khoai mì luộc (thứ củ mà từ Quảng Nam trở ra gọi là củ sắn, từ Quảng Ngãi trở vô thì gọi là khoai mì). Ngày nay chắc chắn không thể có ngộ nhận như thế nữa. Hai tiếng mì Quảng từ những năm 60 đã bắt đầu quen thuộc tại Sài Gòn và các tỉnh phía nam, nhất là những nơi có đông người Quảng Nam đến làm ăn sinh sống. Sau 1975, mì Quảng lại theo chân người Việt di tản đi đến nhiều nơi trên thế giới, và riêng tại Little Saigon, California, mì Quảng đã xuất hiện tại nhiều tiệm ăn qui mô sang trọng. Ngày xưa khi còn ẩn mình trong các vùng nông thôn Quảng Nam chắc nó không bao giờ nghĩ mình có ngày đi xa và được nhiều người biết đến như thế.Khi người dân Quảng Nam rời xứ đi tìm được quê hương mới thì món mì của họ cũng có quê hương mới. Trên đường lưu lạc, mì Quảng có thay đổi chút ít về hình thức và nội dung so với quê cũ, nhưng khi kẻ xa xứ còn nói: “Tôi là người Quảng Nam,” thì món mì cũng thế, nó vẫn có tên là Mì Quảng.
 

◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣◢◤◥◣


Đà Nẵng là một thành phố tuyệt đẹp, hấp dẫn với con người thân thiện, những điểm du lịch đã mắt cùng những món ăn khiến chúng ta chỉ cần ăn một lần mà không bao giờ có thể quên được. Ở Đà Nẵng có rất nhiều địa điểm và các món ăn ngon nức lòng như Bánh xèo, bánh tráng thịt heo, Gỏi cá…Hải sản và đặc biệt là Mì Quảng Đà Nẵng.
Nếu bạn đi du lịch Đà Nẵng thì đừng bỏ qua món mì Quảng ở mảnh đất này.
Ở Đà Nẵng có khá nhiều địa điểm quán ăn Mì Quảng ngon. Nếu bạn vẫn chưa lựa chọn được địa điểm nào, hãy để chúng tôi giúp nhé.

  Mì Quảng Đà Nẵng nổi tiếng thơm nức mũi du khách  

Mì Quảng là đặc sản tại nơi đây. Được nấu từ nhiều hương vị khác nhau. Thường thì người ta sử dụng nước hầm xương để làm nước ăn kèm với mì sợi. Đặc sản mì Quảng có hương vị thơm nhẹ nhàng, mùi thanh ngọt. Và được ăn kèm cùng với một số các loại rau sống như rau xà lách, rau húng quế, giá trắng non, rau răm, hành hoa thái nhỏ trọn với chuối bắp xắt nhỏ hạt lựu. Chỉ nhìn thấy thôi đã thấy thèm lắm rồi.
Khi ăn mì Quảng không thể thiếu đậu phộng rang thơm bùi và bánh tránh nướng giòn rụm có mùi thơm đặc trưng. Mùi thơm bùi của bánh nướng giòn kết hợp với vị thơm thanh đạm của mì Quảng tạo nên hương vị hấp dẫn khó quên. Đây chính là bí quyết tăng thêm vị ngon của món ăn này.

 Những địa điểm mì Quảng ngon và nổi tiếng nhất Đà Nẵng 

mi-quang-da-nang

Mì Quảng Bà Mua

Nhắc đến mì Quảng ngon và nổi tiếng ở Đà Nẵng, đầu tiên phải nhắc tới mì Quảng bà Mua ở số 19 – 21 đường Trần Bình Trọng, quận Hải Châu.
Mì Quảng Bà Mua là quán mì ngon nhất tại Đà Nẵng, từ sáng đến 10h tối quán lúc nào cũng tấp nập, đón không biết bao nhiều lượt khách. Dù là khách trong nước hay khách nước ngoài, thì cũng đều hết lời khen ngợi mì Quảng bà Mua.
Chỉ với 30 nghìn đến 40 nghìn. Bạn có thể thưởng thức mì Quảng ở đây, gồm tôm, gà, thịt bò, chả. Mỗi thứ 1 miếng. Điểm cộng là rau khá đa dạng, đầy đủ, có nhiều loại rau. Sợi mì trắng ngà, dai giống phở, nhưng lại có mùi thơm rất khác lạ.
Nhân viên ở đây phục vụ chu đáo và rất nhiệt tình. Quán ăn sạch sẽ, vệ sinh tốt. Bạn không cần phải mất nhiều thời gian chờ đợi đồ ăn.
Related image

Mì Quảng Thi

Mì Quảng Thi nổi tiếng với mì ếch siêu ngon. Nếu bạn là một tín đồ của các món ăn chế biến từ ếch, hãy đến đây ăn thử, chắc chắn sẽ là sự lựa chọn tuyệt vời đấy.
Ếch ở đây được làm khá cẩn thận sạch sẽ, ướp đậm vị, nấu kĩ và lại rất mềm. Đặc biệt là nước sốt của ếch rất ngon. Nước mì ngọt hòa quyện vào nhau tạo nên một hương vị khó diễn tả. Một đặc biệt khác so với mì Quảng ở các quán ăn khác, mì ở đây ăn kèm 1 số món độc đáo như phá lấu, bánh mì hay ram…
Quán mì Quảng Thi nằm trên đường Hoàng Diệu, khá dễ tìm, không gian rộng rãi, vệ sinh sạch sẽ. Ngoài mì ếch nổi tiếng thì ở đây có cả mì cá lóc, mì sườn… cũng mang một hương vị riêng. Và nằm trong danh sách món ăn đặc trưng của quán.

Mì Quảng Bà Lữ

Tôi khá ấn tượng với quán bà Lữ, bởi ngay khi bước chân vào quán, đã thấy hấp dẫn bởi mùi vị thơm nồng của xương hầm. Thêm vào đó, nghía qua các bàn ăn, tôi thấy bắt mắt bởi những quả trứng cút sẫm màu, nhìn như vậy nhưng ăn lại rất ngon. Ở đây sử dụng nước mì là nước hầm xương, được hòa quyện với một chút vị chua của chanh.
Thịt được thái mỏng, sắt thành từng miếng bản to, được hầm hơi tái và ăn rất mềm. Quán mì bà Lữ nằm trên đường Nguyễn Văn Linh, Đà Nẵng. Chủ quán và nhân viên rất vui tính. Quán không gian tuy hơi nhỏ  nhưng không hề bí bách mà rất thoải mái.
Image result for Mì Quảng hd photos

Mì quảng 1A

Mì quảng 1A nằm trên 1 trong số các trục đường chính ở Đà Nẵng, vì thế nên thu hút khá nhiều khách du lịch. Tuy quán khá nhỏ nhưng lượng khách thì đông lắm, các bạn mất khoảng 10 đến 15 phút để chờ có chỗ đấy.
Mì quảng 1A có mì thịt gà, mì thập cẩm, mì đặc biệt…là những món mì được nhiều người ăn nhất. Ở đây nước lèo đậm đà hơn các quán khác.

Mì Quảng Bích

Mì Quảng Bích có mặt ở Đà Nẵng cách đây 15 năm, trước kia quán nhỏ và nhìn như những quán ăn dân dã bình thường. Nhưng bây giờ bạn có thể tới ăn với không gian rộng rãi, sạch sẽ. Chất lượng của quán từ xưa tới nay vẫn không hề thay đổi.
Mì Quảng Bích dùng trứng vịt, bạn có thể cho thêm ram. Trong các quán mì, mỗi ở đây mới ăn theo cách này. Vị của quán này cũng không giống bất kì quán nào. Rau sống nhiều loại, tươi và ngon. Sợi mì được làm từ bột gạo, tuy hơi ngả màu, nhưng lại rất dẻo. Món mì ở đây khá hợp với khẩu vị của mọi người.
Image result for Mì Quảng hd photos
Mì Quảng Đà Nẵng là món ăn nổi tiếng mà ai tới đây cũng thưởng thức. Nếu có cơ hội quay lại lần thứ 2 thứ 3 thì mì Quảng vẫn được các du khách yêu thích và lựa chọn.
Hầu hết mì Quảng Đà Nẵng rất hạn chế cho gia vị, sử dụng chủ yếu nước hầm xương. Không những tạo được hương vị hấp dẫn mà còn khá hợp với khẩu vị của những người ở vùng miền khác.
    Tê Hát sưu tầm tổng hợp   
Xem thêm...

10 xe SUV đắt nhất thế giới

Image result for most expensive suv in the world 2019

  10 xe SUV đắt nhất thế giới  

 Chiếc SUV đắt nhất thế giới có giá bán lên tới 325.000+ USD, trong khi đó, chiếc đứng vị trí thứ 10 trong bảng xếp hạng này có mức giá 113.995 USD.
 
  10. Mercedes-AMG GLE63 S Coupe - 113.995 USD  
 
Image result for Mercedes-AMG GLE63 S  hd photos
Image result for Mercedes-AMG GLE63 S  interior hd photos
Image result for Mercedes-AMG GLE63 S  hd photos
Image result for Mercedes-AMG GLE63 S  interior hd photos

Sinh ra để cạnh tranh với chiếc BMW X6M, GLE63 S Coupe có kiểu dáng như một chiếc SUV Coupe. Xe sử dụng động cơ V8 5.5L Bi-Turbo do AMG phát triển, cho công suất tối đa 585 mã lực và mô-men xoắn cực đại 760Nm. Kết hợp với hộp số tự động 7 cấp, xe có khả năng tăng tốc 0-100 km/h trong 4,1 giây.
 
  9. Porsche Cayenne Turbo - 125.850 USD  
 
Related image
Image result for Porsche Cayenne Turbo  hd photos
Image result for Porsche Cayenne Turbo interior hd photos
Đứng thứ 9 trong bảng xếp hạng này là chiếc Porsche Cayenne Turbo. Xe sử dụng động cơ V8 4.0L twin-turbo cho công suất 570 mã lực. Cayenne Turbo tăng tốc 0-100 km/h trong 3,9 giây, tốc độ tối đa đạt 285 km/h. Mức giá này dành cho chiếc Cayenne Turbo chưa bao gồm các tùy chọn khác.
 
Image result for Porsche Cayenne Turbo  hd photos
  8. Mercedes-AMG GLS63 - 127.145 USD  
 
Image result for Mercedes-AMG GLS63 hd photos
Image result for Mercedes-AMG GLS63  interior hd photos
Related image
Đây là mẫu SUV fullsize duy nhất xuất hiện trong danh sách này. Chiếc SUV cỡ lớn đến từ Mercedes-AMG sử dụng chung động cơ V8 5.5L với chiếc GLE63. Tuy nhiên, chiếc GLS63 tăng tốc chậm hơn một chút, 0-100 km/h trong 4,5 giây. Giá bán của GLS63 là 127.145 USD.
 
 7. Tesla Model X Performance Ludicrous Mode - 137.000 USD 

Image result for Tesla Model X Performance Ludicrous Mode interior hd photos
Image result for Tesla Model X Performance với chế độ Ludicrous Mode hd photos
Related image
 Related image
Bỏ ra thêm 20.000 USD so với nguyên bản, khách hàng có thể sở hữu phiên bản hiệu suất cao của chiếc SUV chạy điện Tesla Model X Performance. Với chế độ Ludicrous Mode, xe có thể tăng tốc 0-100 km/h trong 2,8 giây, nhanh hơn cả những siêu xe tốt nhất hiện nay, tốc độ tối đa 250 km/h. Theo nhà sản xuất, một lần sạc pin đầy xe có thể đi được quãng đường lên tới hơn 466 km/h.
 
  6. Mercedes-AMG G63 - 148.495 USD  
 
Related image
Image result for Mercedes-AMG G63 interior hd photos
Related image
Image result for Mercedes-AMG G63 interior hd photos 
Chiếc xe tiếp theo đến từ Mercedes-AMG là G63. Đây là chiếc SUV nổi tiếng nhất của hãng xe nước Đức với lịch sử vốn sinh ra dành cho quân đội. Trải qua 4 thập kỷ kể từ lần xuất hiện đầu tiên, kiểu dáng của xe vẫn được giữ nguyên cho đến ngày nay và trở thành biểu tượng cho SUV.
 
  5. Maserati Levante Trofeo - 170.000 USD  
 
Related image
Image result for Maserati Levante Trofeo interior  hd photos
Related image
Levante là mẫu SUV đầu tiên do Maserati sản xuất. Phiên bản hiệu suất cao Trofeo sử dụng động cơ V8 3.8L twin-turbo do Ferrari phát triển. Sức mạnh của xe đạt 590 mã lực, giúp tăng tốc 0-100 km/h trong 3,7 giây, tốc độ tối đa đạt 300 km/h. Xe có giá bán 170.000 USD.
 
  4. Lamborghini Urus - 200.000 USD  
 
Image result for Lamborghini Urus hd photos
Related image
Image result for Lamborghini Urus hd photos
Là một mẫu SUV khác đến từ Italy, Urus sử dụng động cơ V8 4.0L turbo cho công suất 650 mã lực. Urus có thể tăng tốc 0-100 km/h trong 3,6 giây, tốc độ tối đa 305 km/h. Đây từng là chiếc SUV có tốc độ nhanh nhất thế giới.
 
  3. Range Rover SVAutobiography LWB - 209.495 USD  
 
Image result for Range Rover SVAutobiography LWB hd photos
 
Image result for Range Rover SVAutobiography LWB hd photos
Related image
Image result for Range Rover SVAutobiography LWB hd photos
Range Rover SVAutobiography từng là chiếc SUV đắt nhất thế giới trong nhiều năm. Xe sử dụng động cơ V8 5.0L cho công suất 557 mã lực và mô-men xoắn cực đại 700Nm. Trước khi xuất hiện hai đối thủ đồng hương là Bentley Bentayga và Rolls-Royce Cullinan, đây là sự lựa chọn đầu tiên của những tỷ phú giàu có khi nghĩ đến một chiếc SUV sang trọng nhất.
 
  2. Bentley Bentayga Speed - 250.000 USD  
 
Bentley Bentayga
Related image
Image result for Bentley Bentayga Speed  hd photos
Related image
Related image
Phiên bản nâng cấp, Bentayga Speed hiện đang giữ vị trí chiếc SUV nhanh nhất thế giới với tốc độ tối đa đạt 306 km/h. Sức mạnh này đến từ khối động cơ W12 6.0L cho công suất 626 mã lực. Bentayga Speed có thể tăng tốc 0-100km/h trong 3,8 giây.
 
  1. Rolls-Royce Cullinan - 325.000 USD  
 
Image result for The Rolls-Royce Cullinan is Among the World’s Most Expensive SUVs
Image result for Rolls-Royce Cullinan hd photos
Related image
Image result for Rolls-Royce Cullinan hd photos
Image result for Rolls-Royce Cullinan hd photos
Image result for Rolls-Royce Cullinan hd photos
Image result for Rolls-Royce Cullinan hd photos
Related image
Danh hiệu chiếc SUV đắt nhất thế giới thuộc về cái tên siêu sang Rolls-Royce Cullinan. Xe có giá bán khởi điểm 325.000 USD, chưa bao gồm các tùy chọn khác. Với khả năng cá nhân hóa của Rolls-Royce, mỗi chiếc Cullinan ra đời thường đi kèm mức giá cao ngất ngưởng, khoảng từ 500.000 USD đến cả triệu USD mỗi chiếc.

    Trịnh Minh Quốc    

(tổng hợp) - Hình minh họa
Xem thêm...

CEO - Cà Phê Starbucks xuất thân nghèo khó

Nien Bieu Lich Su Viet Nam
 
Image result for Howard Schultz  photos"

Vị CEO có xuất thân nghèo khó của chuỗi cửa hàng cà phê lớn nhất thế giới Starbucks

Image result for starbucks coffee shanghai china photos"
30 năm trước khi Howard Schultz bước vào giới cà phê, ông chỉ có một mục tiêu đó là nâng cao mối quan hệ chặt chẽ giữa cà phê và con người.
 
Cà phê Starbucks mà ông Schultz lãnh đạo chính là chuỗi cửa hàng cà phê lớn nhất thế giới và là một trong những thương hiệu cà phê được ưa chuộng nhất, tới nay đã đạt đến mức vốn hóa thị trường là 82 tỷ USD. Năm vừa rồi, Starbucks thu về lợi nhuận là 2,8 tỷ USD trên tổng doanh thu là 19 tỷ USD, thiết lập mức kỉ lục mới trong lịch sử.
 
Không lâu trước đây, ông Schultz tuyên bố từ ngày 3/10/2017 trở đi sẽ nâng mức lương của các nhân viên Starbucks ở Mỹ trong khoảng từ 5-15%. Việc nâng lương này không chỉ là lời cam kết lâu dài của ông Schultz trong việc đầu tư mạnh tay cho phúc lợi của nhân viên mà còn khẳng định vai trò quan trọng của Starbucks trong nền kinh tế Mỹ hiện nay.
Howard Schultz xuất thân từ một gia đình lao động có thu nhập ở mức nghèo tại Mỹ, làm thế nào ông lại có thể trở thành CEO của chuỗi cửa hàng cà phê lớn nhất toàn cầu như vậy?

(Ảnh: Internet)

(Ảnh qua Celebritynetworth)

Xuất thân nghèo khó

Ông Schultz sinh ra tại Brooklyn, New York vào ngày 19/7/1953. Khi còn nhỏ, ông từng phải trải qua quãng thời gian nghèo khó. Năm 7 tuổi, cha ông bị ngã gãy chân trong khi làm việc, do cha ông không có bất cứ bảo hiểm hay trợ cấp lao động nào nên khi đó gia đình ông mất đi nguồn thu nhập.
Sau khi lên trung học, ông Schultz giành được học bổng thể thao của trường đại học Bắc Michigan khi thắng giải bóng bầu dục. Thế nhưng sau khi vào đại học, ông Schultz đã quyết định không tiếp tục chơi bóng bầu dục nữa.
Để trả tiền học phí, ông Schultz lúc này đã phải làm nhiều công việc khác nhau để kiếm tiền, ông đã làm các công việc như bartender…, thậm chí đôi khi cả bán máu.

Sự nghiệp thăng tiến

Sau khi tốt nghiệp vào năm 1975, ông Schultsz làm việc một năm ở khu trượt tuyết bang Michigan để chờ đợi nguồn cảm hứng. Sau đó ông tham gia vào kế hoạch bồi dưỡng kinh doanh của công ty Xerox và đã được trải nghiệm việc trực tổng đài điện thoại và làm công việc nhập tài liệu bán hàng ở New York.
Ba năm sau, ông Schultz rời khỏi Xerox để đến làm việc cho Perstorp, công ty kinh doanh đồ gia dụng của Thụy Điển ở Hammarplast. Tại đó, ông Schultz đã được thăng lên chức Phó chủ tịch kiêm Tổng giám đốc, chịu trách nhiệm lãnh đạo đội ngũ bán hàng ở New York.

(Ảnh: Stephen Brashear/Getty Images)

(Ảnh: Stephen Brashear/Getty Images)

Trong thời gian ở Hammarplast, ông biết đến Starbucks lần đầu tiên, thời điểm đó Starbucks có một vài cửa hàng ở thành phố Seattle. Khi Starbucks đặt hàng với công ty ông một số lượng lớn bất thường các máy pha cà phê nhỏ giọt, điều này khiến ông Schultz chú ý.
Vì tò mò nên ông Schultz đã đến Seattle để gặp chủ sở hữu của Starbucks là Gerald Baldwin và Gordon Bowker. Khi đó Starbucks chỉ bán cà phê sạch đã thu hút những người yêu thích cà phê, sự dũng cảm và nhiệt tình này đã khiến ông Schultz bất ngờ và ấn tượng.
Một năm sau, ông Schultz lúc này 29 tuổi đã thuyết phục được Baldwin tuyển ông vào làm giám đốc kinh doanh bán lẻ và tiếp thị. Khi đó Starbucks có 3 cửa hàng chủ yếu chỉ bán cà phê cân ký để uống ở nhà.

Nắm bắt cơ hội, trở thành CEO của Starbucks

Sự nghiệp của Schultz và số phận của Starbucks đã thay đổi từ khi công ty cử ông đến buổi triển lãm đồ gia dụng quốc tế ở Milan, Ý.
Khi ở Milan, ông Schultz đã tham quan vài tiệm cà phê và nhận ra việc khách hàng và chủ của những tiệm cà phê này có mối quan hệ rất thân thiết, họ biết cả tên của khách, họ bán cho khách những loại thức uống như cappuccino và latte. Trong khoảnh khắc đó ông Schultz đã hiểu ra giữa người với người có thể xây dựng mối quan hệ với nhau thông qua cà phê.
Năm 1985, ông Schultz đã đề nghị với Starbucks được tổ chức những buổi trải nghiệm cà phê Ý nhắm vào những người yêu thích cà phê nhưng bị người sáng lập từ chối. Sau đó, ông đã rời khỏi Starbucks và xây dựng công ty cà phê của riêng mình có tên Il Giornale (có nghĩa là “Mỗi ngày” trong tiếng Ý). Để công ty cà phê này “cất cánh”, ông Schultz đã đầu tư hơn 1,6 triệu USD.

In 1985, Schultz left Starbucks after his ideas to cultivate an Italian-like experience for coffee lovers was rejected by the founders. He soon started his own coffee company: Il Giornale (Italian for "the daily"). (Ảnh: Mario Tama/Getty Images)

Ông Schultz viết trong quyển sách “Dốc hết trái tim” (Pour Your Heart Into It) của ông rằng:
“Để gom góp vốn, trong vòng một năm, tôi đã nói chuyện với 242 người nhưng bị 217 người từ chối. Hãy thử tưởng tượng sẽ nhụt chí như thế nào khi liên tục phải nghe rất nhiều người nói vì sao ý tưởng của bạn không đáng để đầu tư. Đó là khoảng thời gian mà lòng tự tôn của tôi chịu tổn thương nhiều nhất”.
Sau khi rời khỏi Starbucks, ông Schultz đã mất 2 năm nỗ lực hết sức để vận dụng văn hóa cà phê mà ông được nhìn thấy ở Ý vào Il Giornale.
Tháng 8/1987, Il Giornale đã mua lại Starbucks với giá 3,8 triệu USD và ông trở thành CEO của Starbucks sở hữu 6 cửa hàng lúc bấy giờ.
Starbucks phát triển nhanh chóng ở Mỹ. Năm 1992, Starbucks chính thức lên sàn chứng khoán Nasdaq, năm đó doanh thu của 165 cửa hàng là 93 triệu USD. Đến năm 2000, Starbucks là doanh nghiệp đa quốc gia sở hữu 3.500 cửa hàng với doanh thu năm lên đến 2,2 tỷ USD.

Howard Schultz Starbucks (Ảnh: Stephen Brashear/Getty Images)

Sự thành công của Starbucks khiến ông Schultz trở nên giàu có. Năm 2001, ông Schultz đã mua lại đội bóng rổ Super Sonics của NBA với giá 200 triệu USD.
Việc đầu tư cho đội bóng rổ Super Sonics NBA đã thất bại sau những tranh đấu trong nội bộ và sự bất hòa giữa các thành viên đội bóng với ông Schultz. Năm 2006, ông đã bán Super Sonics cho một nhóm các nhà đầu tư. Nhà đầu tư mới đã chuyển Super Sonics đến thành phố Oklahoma, điều này đã gây tổn hại rất lớn đối với sự ảnh hưởng của ông Schultz ở thành phố Seattle, sau này ông phát biểu rằng việc sở hữu Super Sonics là “một cơn ác mộng”.
 
Việc kinh doanh của Starbucks cũng gặp bất lợi. Năm 2008, ông Schultz trở lại Starbucks với tư cách là CEO (sau 8 năm lui về làm Chủ tịch của Starbucks), ông đã mất vài năm để cải tổ Starbucks với quy mô lớn. Tới năm 2010, lợi nhuận của Starbucks tăng từ 315 triệu USD lên 945 triệu USD.
Sự thay đổi quy mô lớn của ông Schultz bao gồm việc tạm thời đóng cửa 7.100 cửa hàng ở Mỹ, huấn luyện lại các barista cách để pha một ly cà phê expresso hoàn hảo.

(Ảnh: YouTube/AARP)

(Ảnh: YouTube/AARP)

Trong thời gian này, Starbucks tăng gấp đôi lượng cà phê thương mại công bằng lên đến khoảng hơn 18 triệu tấn (chiếm khoảng 65% tổng sản phẩm) như một lời hứa sẽ tiếp tục phát triển vững mạnh. Năm 2015, 99% cà phê của Starbucks đều có nguồn gốc rõ ràng.

Quan tâm tới nhân viên

Trong sự nghiệp kinh doanh Starbucks, ông Schultz luôn ưu tiên quan tâm đến nhân viên, ông gọi các nhân viên là “đối tác”. Năm vừa rồi, Starbucks tuyên bố sẽ trả tiền học phí 4 năm cho các nhân viên học trực tuyến ở Đại học Arizona.
Nguyên nhân chủ yếu cho việc ông Schultz cố gắng cung cấp phúc lợi cho nhân viên là từ kinh nghiệm xương máu năm đó cha ông bị thương trong lúc làm việc. Starbucks trở thành một trong những doanh nghiệp bán lẻ đầu tiên cung cấp toàn bộ bảo hiểm y tế và quyền lựa chọn cổ phiếu cho tất cả các nhân viên (bao gồm cả các nhân viên bán thời gian).

(Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images)

(Ảnh: Chip Somodevilla/Getty Images)

Tháng 7/2016, ông Schultz đã tăng ít nhất 5% lương cho 150.000 nhân viên và tăng phúc lợi cho nhân viên. Điều này một lần nữa khẳng định vị thế dẫn đầu của Starbucks trong số các doanh nghiệp hàng đầu, đặc biệt là trong ngành kinh tế dịch vụ, nơi mà sự cạnh tranh sức lao động càng lúc càng kịch liệt.

Hướng tới mục tiêu lớn

Starbucks đã hoàn thành được hơn một nửa chặng đường hướng tới mục tiêu tuyển dụng 10.000 cựu chiến binh cùng người phối ngẫu của họ vào năm 2018. Là một phần trong “Sáng kiến 100.000 cơ hội” (100.000 Opportunities Initiative) – liên minh sử dụng lao động triển khai giúp đỡ sự nghiệp cho thanh niên nghèo, trong vòng 3 năm tiếp theo, Starbucks sẽ tuyển dụng 10.000 thanh niên ở độ tuổi từ 16-24.
Mục tiêu cuối cùng của ông Schultz là muốn dùng thị trường toàn cầu của Starbucks để khiến thế giới trở nên tốt đẹp hơn.
Ông Schultz đã bắt đầu phát huy tầm ảnh hưởng của ông trong việc lên án “luật cho sử dụng súng rộng rãi”, nói lên tầm quan trọng của một xã hội đa dạng và đa chủng tộc, cùng với việc bắt đầu thảo luận về các vấn đề chủng tộc trong nước.
 
Mới đây, Starbucks đã triển khai kế hoạch FoodShare (“Chia sẻ thức ăn”), quyên tặng những món ăn còn thừa của cửa hàng cho ngân hàng thực phẩm trên toàn nước Mỹ. Chuỗi cửa hàng cà phê này có kế hoạch đến năm 2021 sẽ quyên tặng khoảng 50 triệu phần ăn.
Trong 28 năm qua, ông Schultz đã đưa Starbucks trở thành một công ty khổng lồ có hơn 22.500 cửa hàng trên 70 quốc gia với doanh thu hằng năm hơn 19,2 tỷ USD.

In the last 28 years, Schultz has grown the company to include more than 22,500 stores in 70 countries bringing in an annual revenue of .2 billion.

(Ảnh: Stephen Brashear/Getty Images)

Ông Schultz viết trong quyển sách “Dốc hết trái tim” rằng: “Tôi luôn chủ động tích cực và khao khát học hỏi”, “Trong khi những người khác đều đã nghỉ ngơi hoặc trong trạng thái hồi phục thì tôi vẫn luôn cố gắng theo đuổi những thứ mà người khác không nhìn thấy”.
Tài sản của Starbucks và Howard Schultz luôn tăng lên. Trang đánh giá tài sản Weath-X ước tính tài sản ròng của ông Schultz ít nhất là 2,6 tỷ USD.
Ông Schultz tiết lộ trong cuốn “Dốc hết trái tim” rằng, ông dành sự thành công to lớn này cho người cha quá cố của mình – người chưa từng có được cảm giác thành tựu và danh dự trong công việc.
Trong lá thư gửi đến các cổ đông vào năm 2015, ông Schultz cho biết, ông hy vọng Starbucks sẽ “thể hiện với thế giới mình là một công ty lấy mục tiêu là lợi nhuận được công khai trên sàn chứng khoán, làm được những việc đúng đắn mà công chúng muốn và thậm chí là vượt xa khỏi những gì họ kỳ vọng”.

    Theo Business Insider   

(From left) Alibaba co-founder Jack Ma with Starbucks executive chairman Howard Schultz at the launch of Starbucks Reserve Roastery in Shanghai.

r(From left) Alibaba co-founder Jack Ma with Starbucks executive chairman Howard Schultz at the launch of Starbucks Reserve Roastery in Shanghai.

   “Ngược dòng thời gian”

      35 stores franchise-holders for Starbucks         

Image result for starbucks coffee shanghai china photos"
 
A large number of those global units are in Asia, where Starbucks has been making a massive expansion push.
Image result for starbucks coffee shanghai china photos"
 
China is the chain’s fastest-growing market, and Starbucks has more than 3,500 units in 148 cities there. In fact, Starbucks opens a new store in China every 15 hours, according to China CEO Belinda Wong.  

The company is rolling out innovation in Asia, often at a faster pace than in the U.S. All units in Beijing and Shanghai and 11 cities in China, for example, offer delivery. Starbucks announced it would expand delivery to more than 2,000 U.S. units by spring.

China and the Asia-Pacific market will drive roughly half of all global new store growth in fiscal 2019, according to Starbucks executives.

 

 
Related image
 
Image result for Starbucks china photos
 
 
 
 
 
 
 
 
Image result for Starbucks china photos
Related image



   Jap

an  
Related image
Image result for Starbucks china photos
 
  Bangkok Thai Land  

Related image
 
 
 
 
Image result for starbucks coffee shanghai china photos"
Image result for starbucks coffee shanghai china photos"

Ông Chủ Starbucks Và Hành Trình Tay Trắng Trở Thành Tỷ Phú Cà Phê

   YOUTUBE: LINK BELOW   

 
Image result for starbucks coffee shanghai china photos"
 
 
 
 
Image result for Howard Schultz starbucks in china photos"
 
     Sưu tầm & tổng hợp by Nguyễn Ngọc Quang   
 
Xem thêm...

Tám nhảm về ‘Tứ Khoái’ của người Việt


Hình ảnh có liên quan
Nói về tứ khoái thì có nhiều giai thoại, cái Tứ Khoái thông thường nhất được cụ Phan Văn Trị, một danh sĩ của miền Nam đã nhả ngọc phun châu hai thơ theo đúng thứ tự, toàn điển tích hay ho mới thật là đáng nể.

Cơm Phiếu Mẫu, gối Trần Đoàn
Ngả nghiêng loan phụng, nhẹ nhàng nương long.

“Tứ khoái”, một trong những nhân sinh quan dân gian cổ truyền, lâu đời nhất, đặc sắc nhất, độc đáo cũng vào loại nhất của người Việt.”
Phiếm đàm về Tứ khoái – Đường Văn, Hoàng Dân
Dạo này người ta nói nhiều về ước mơ, hoài bão, hạnh phúc, về cách làm sao phát triển bản thân và có đời sống tinh thần phong phú. Nay tôi xin mạn phép tám nhảm về “Tứ Khoái” của người Việt. Đó là 4 nhu cầu tạo nên khoái cảm cơ bản nhất trong cuộc đời con người. Chúng tầm thường, dung tục mà cũng rất thanh cao và vô cùng ý nghĩa:
 
 “Tứ Khoái” bao gồm: Ăn, Ngủ, Làm tình và Bài tiết.
 
Bàn về “Tứ Khoái”, có rất nhiều câu chuyện, giai thoại; trong kho tàng ca dao, tục ngữ, văn thơ của người Việt cũng nói nhiều về đề tài này một cách hóm hỉnh, phong thú nhằm thể hiện ước muốn của các cụ ngày xưa về một cuộc sống khỏe mạnh, sung sướng và đủ đầy. 
Bài viết dưới đây là một vài cảm nhận, quan điểm và trải nghiệm của bản thân liên quan đến “Tứ Khoái”. Vì vậy sẽ không tránh khỏi những suy nghĩ còn hời hợt, nông cạn và phiến diện.
 
Hình ảnh có liên quan
    Nhất khoái: Ăn    
“Ăn” là nhu cầu được xếp đầu tiên trong “Tứ Khoái”, cho thấy mức độ quan trọng của nhu cầu này đối với đời sống con người. Đó là hành động đưa thức ăn vào bên trong cơ thể, chuyển hóa chất dinh dưỡng thành năng lượng để nuôi sống, giúp cơ thể hoạt động và phát triển.
Phàm làm bất cứ chuyện gì lớn trong đời, trước tiên phải có thứ bỏ bụng đã rồi tính tiếp. Vì có thực mới vực được đạo. Nhưng cũng chính vì vậy mà nó bị gán làm nguyên nhân của mọi sự thất bại, hèn nhát của con người ở xã hội cũ. Như nhà văn Nam Cao từng đau đớn thốt “Miếng ăn là miếng nhục”, nhà thơ Xuân Diệu cũng đồng cảm “Cơm áo không đùa với khách thơ”, dân gian thì truyền miệng câu: Miếng ăn là miếng tồi tàn/Mất ăn một miếng lộn gan trên đầu. Và hai câu thơ mà tôi nhớ nhất của cụ Chế Lan Viên:
 
“Lũ chúng ta ngủ trong giường chiếu hẹp
Giấc mơ con đè nát cuộc đời con”
(Người đi tìm hình của nước)
 
Nỗi lo về miếng ăn, sao cho có thứ lấp đầy cái bụng rỗng mỗi ngày, đã giết chết không biết bao nhiêu ước mơ, lý tưởng của nhiều người. Không chỉ ở xã hội cũ mà còn cả trong hiện tại.
 
 
Nhưng theo tôi, đó chính là lý do mà các cụ xếp “Ăn” vào cái khoái lạc đầu tiên của con người. Một cuộc sống không phải lo nghĩ về cái ăn. Một cuộc sống không phải chỉ là ăn để sống, mà còn ăn để thưởng thức, để ăn ngon; hành động ăn được nâng tầm lên thành một giá trị tinh thần, văn hóa. Đó là một những khoái lạc của cuộc đời người.
Lại nói tiếp về cái sự “ăn ngon”. Thế nào là ăn ngon một cách khoái lạc nhất? Là ăn đúng cái món khoái khẩu của mình? Là cảm giác mà vị của món ăn tràn ngập cả khoang miệng, rần rần nơi đầu lưỡi, mắt tít lại với cái vẻ đầy thỏa mãn? Ăn ngon hiển nhiên phải trải qua những cảm giác đó. Nhưng chưa đủ.
 
Giả sử trước mặt bạn là món ăn rất yêu thích. Nhưng người ăn cùng bạn là đối tác/khách hàng và đang trong giai đoạn thuyết phục để ký hợp đồng. Vậy liệu bạn có thể “ăn ngon” hay trong đầu chỉ quẩn quanh cái tờ hợp đồng quan trọng ấy? Hay bạn phải ngồi ăn trong một căn phòng chật hẹp, bốc lên mùi ẩm mốc, rác thải; bên ngoài thì chọi vào tiếng hát ư ử của hàng xóm với lời ca “Anh chàng đẹp trai ngồi trong quán uống ly cà phê, thấy một cô bé xinh thật xinh bước qua thật nhanh”, thì liệu bạn có thể “ăn ngon” được không?
 
Hình ảnh có liên quan
 
Nếu trong tình huống ấy mà bạn vẫn có thể điềm nhiên thưởng thức thì xin chúc mừng, bạn đã đạt đến cảnh giới “Tâm bất biến giữa dòng đời vạn biến”!
Như vậy, “ăn ngon” không chỉ gói gọn trong việc thưởng thức món ăn mà còn bao gồm việc ăn với ai, ăn ở đâu, vào thời điểm nào. Và đối với tôi, “ăn ngon” không bao giờ là ăn một mình.
 
Rượu ngon, không có bạn hiền
Không mua, không phải không tiền không mua
(Khóc bạn – Nguyễn Khuyến)

Có món ăn ngon, ngồi trong không gian lý tưởng sông nước hữu tình nhưng chỉ “mình ên” thì thật, tôi cũng chẳng buồn động đũa. Cái sự khoái lạc cũng chỉ còn một nửa. Trong tiếng Trung và tiếng Nhật, chữ “Nhân” (人) nhìn tựa như hai con người dựa vào nhau. Tôi là một mảnh ghép không hoàn hảo. Bạn cũng là một mảnh ghép không hoàn hảo. Tôi và bạn dựa vào nhau, chúng ta cùng làm người.
 
Thật ra nếu tìm hiểu kỹ thì chữ “Nhân” này mang nhiều ý nghĩa hay ho hơn. Nhưng tôi thích ý này nhất. Cuộc đời không có tri kỷ thì mọi khoái lạc cũng trở nên vô nghĩa.
 
Hình ảnh có liên quan
 
    Nhị Khoái: Ngủ   
Ăn ngon xong rồi thì làm gì?
Đi ngủ chứ gì! “Căng da bụng, chùng da mắt” mà. :D
“Ngủ” là cái khoái lạc xếp sau “Ăn”. Một giấc ngủ ngon, sâu sẽ khiến tinh thần trở nên khoan khoái, dễ chịu, hồi phục năng lượng sau một ngày dài làm việc mệt mỏi. Ngược lại, ngủ không đủ, khó ngủ hoặc mất ngủ sẽ khiến cơ thể vật vờ như xác sống trỗi dậy, người trở nên bẩn tính đi.
Tôi nhớ những lúc trái gió trở trời, căn bệnh của tôi tái phát. Mỗi lần vậy là tôi được một đêm không ngủ. Mũi khò khè thở, hai mắt nặng trĩu mà không sao ngủ được. Tôi vật vã, cứ trở mình liên tục như thế suốt đêm. Thỉnh thoảng quay sang nhìn con bạn ngủ say như chết trong cái tướng chẳng thể nào đẹp hơn, trong tôi bỗng trào dâng một ham muốn mãnh liệt là nhéo má nó thật mạnh, cho nó tỉnh ngủ chơi. Cơ mà tôi không muốn con cháu mình khát nước, nên đành dằn ham muốn xuống và cố chờ đến lúc hơi thở ổn định trở lại để được ngủ.
Đấy, cái sự mất ngủ dễ làm con người ta trở nên bẩn tính. Chỉ khi mất ngủ mới thấy quý những ngày đặt lưng nằm xuống là thẳng một giấc đến sáng; tỉnh dậy thấy người khoan khoái, tràn đầy sinh lực. Những ai đang trong độ tuổi làm việc, được người thương mang tên deadline giày vò mỗi ngày, hay phải chạy dự án thức đêm mấy ngày liền, thì hẳn điều hạnh phúc nhất với họ là được nghỉ bù và ngủ bù.
Ăn được, ngủ được là tiên
Không ăn, không ngủ, mất tiền thêm lo
(Ca dao)

Một giấc ngủ sâu không mộng mị, không nghĩ ngợi, không lo lắng. Nếu được mơ thấy crush, làm chuyện abcxyz thì thật khoái lạc không gì bằng. Mà để được một giấc ngủ ngon thì phải làm gì? (Không tính những người thức đêm làm việc, chăm con, bị chứng mất ngủ...)
Đơn giản lắm. Dồn hết năng lượng làm việc như điên vào ban ngày, không làm gì trái với lương tâm thì tự nhiên đến đêm, đặt lưng xuống là vào giấc ngủ ngon ngay.
Hình ảnh có liên quan

Dân gian đã tổng kết con người có 4 thuộc tính sinh học cơ bản rất quan trọng, quyết định đến sự tồn vong, đó là Ăn – Ngủ – Làm tình – Bài tiết. Nói về những vấn đề ăn ngủ thì chúng ta bàn mạnh mẽ lắm, nhưng nhắc tới tình dục thì vẫn còn nhiều người coi đó như là một điều gì đó đáng xấu hổ.

Chúng ta cần tin tưởng rằng tình dục là một vấn đề lành mạnh, một nhu cầu tự nhiên của con người. Sự tin tưởng này sẽ giúp chúng ta cởi mở, linh hoạt và sáng tạo trong việc khám phá các suy nghĩ và cảm xúc tình dục. Điều này giúp chúng ta nhận thấy sự thích thú và đam mê trong quan hệ tình dục và thấy rằng quan hệ tình dục cũng là một cách để thể hiện và thoả mãn nhu cầu tình cảm của chúng ta. Chúng ta cần làm giàu kiến thức về tình dục của mình để tạo nên một cuộc sống có trách nhiệm, lành mạnh và có chất lượng.

 Ban AVT - Em Tập Vespa- Lữ Liên - Ban AVT – Nhạc Trữ Tình Thu Âm Trước 1975


    Tam khoái: Làm tình    
 
Trong “Tứ Khoái” thì có lẽ cái khoái thứ 3, làm tình này, là chịu nhiều thiệt thòi nhất. Nó đem lại khoái cảm, thăng hoa cho con người cả về mặt cảm xúc lẫn xác thịt:
 
Dao đâm vào thịt thì đau,
Thịt đâm vào thịt, nhớ nhau suốt đời
(Ca dao)
 
Không chỉ vậy, tình dục hòa hợp còn là chất xúc tác cho tình cảm thêm khăng khít, thắm thiết; là dầu đổ vào lửa tình thêm nồng cháy. Nhiều cặp vợ chồng ban ngày hục hặc, cãi nhau chí chóe như chó với mèo; về đêm làm một trận thỏa mãn là lại gọi nhau “chồng yêu”, “vợ yêu” đầy tình cảm ngay. Nên ông bà ta nói cấm có sai: “Vợ chồng cãi nhau đầu giường, làm lành cuối giường”.
 
Ấy vậy mà người ta thường tránh nói về tình dục, vì sợ bị xem là không đứng đắn hay có lòng tà dâm. Các tác phẩm văn chương có yếu tố sex thì thường được đánh giá là xôi thịt, phồn thực, khiêu dâm. Tất nhiên, vẫn có những tác phẩm đồi trụy thật sự. Nhưng không nên đánh đồng tất cả. Có ai cho rằng thơ của “thi quỷ” Hồ Xuân Hương là đồi trụy không?
 
Mùa hè hây hẩy gió nồm đông,
Thiếu nữ nằm chơi quá giấc nồng.
Lược trúc chải cài trên mái tóc,
Yếm đào trễ xuống dưới nương long.
Đôi gò Bồng đảo sương còn ngậm,
Một lạch Đào nguyên nước chửa thông.
Quân tử dùng dằng đi chẳng dứt,
Đi thì cũng dở, ở không xong
(Thiếu nữ ngủ ngày)

Kết quả hình ảnh cho Làm tình photos
Chàng với thiếp đêm khuya trằn trọc,
Đốt đèn lên đánh cuộc cờ người.
Hẹn rằng đấu trí mà chơi,
Cấm ngoại thuỷ không ai được biết.
Nào tướng sĩ dàn ra cho hết,
Để đôi ta quyết liệt một phen.
Quân thiếp trắng, quân chàng đen,
Hai quân ấy chơi nhau đà đã lửa.
Thọat mới vào chàng liền nhảy ngựa,
Thiếp vội vàng vén phứa tịnh lên.
Hai xe hà, chàng gác hai bên,
Thiếp thấy bí, thiếp liền ghểnh sĩ.
Chàng lừa thiếp đương khi bất ý,
Đem tốt đầu dú dí vô cung,
Thiếp đang mắc nước xe lồng,
Nước pháo đã nổ đùng ra chiếu.
Chàng bảo chịu, thiếp rằng chẳng chịu
Thua thì thua quyết níu lấy con.
Khi vui nước nước non non,
Khi buồn lại giở bàn son quân ngà.
(Đánh cờ người)
 
Ối giời, “Đánh cờ người” chẳng phải là một bài thơ tả không thể nào chân thật hơn về một cuộc mây mưa mãnh liệt của “chàng” và “thiếp” hay sao? Nhưng cũng không ai phủ nhận đây là bài thơ tả về một trận đánh cờ đích thực của hai kỳ phùng địch thủ, tuy rằng có hơi kỳ lạ là lại lôi nhau đi đánh cờ vào “đêm khuya trằn trọc”.
 
Thơ của thi sĩ Hồ Xuân Hương nói về tam khoái của con người một cách tục tục mà lại thanh thanh: đem một trò chơi trí tuệ rất tao nhã làm ẩn dụ cho cái chuyện giao hợp vốn được cho là dung tục của con người.
Vì vậy, không phải cứ viết về sex thì quy cho là đồi trụy, khiêu dâm, mà còn phải đặt nó vào bối cảnh chung của toàn truyện và dụng ý của tác giả. Không chỉ trong tác phẩm văn chương mà ngoài đời cũng vậy. Tôi nghĩ cũng đến lúc người ta cũng nên cởi mở và nghiêm túc hơn khi nói về sex, để “vẽ đường cho hươu chạy đúng”.
 
     Canh cua rốc - Ban AVT    
 
Vì khác với xã hội xưa, giới trẻ bây giờ cũng đã có cái nhìn thoáng hơn về tình dục. Phụ nữ không còn ám ảnh chuyện trinh tiết và đàn ông thì không còn khắt khe hay đánh giá nhân phẩm phụ nữ chỉ qua cái màng thịt mỏng ấy. (Ông nào mà còn khắt khe thì sẽ bị hội Eva ném đá là nhỏ nhen, cổ hủ, ích kỷ ngay. Và tôi cũng vậy he he)
Nhưng chính vì giới trẻ đã có cái nhìn thoáng hơn nhưng lại không được hướng dẫn một cách đúng đắn (bởi gia đình, trường học, xã hội) nên cũng đã xảy ra không ít hệ lụy. Một trong số đó là nạn phá thai ở Việt Nam được tổ chức Y tế (WHO) đưa vào danh sách một trong 5 nước có tỷ lệ cao nhất thế giới nói chung và là nước đứng đầu châu Á nói riêng.
 
Vì vậy, việc giáo dục giới tính và văn hóa tình dục là một việc hết sức cần thiết trong xã hội hiện nay. Các bạn trẻ cũng không nên thụ động mà cần chủ động tìm hiểu kỹ càng trước khi quyết định tiến tới một bước xa hơn trong tình cảm. Hãy yêu văn minh và làm tình có văn hóa. Hãy yêu nghiêm túc và làm tình có trách nhiệm. Vậy thôi.

     Tứ khoái: Bài tiết   

Trước khi đọc tiếp thì xin lưu ý, phần này chống chỉ định cho người đang ăn, bà mẹ có thai hoặc đang cho con bú. 
Có người nói, toilet là phát minh vĩ đại nhất của loài người. Ngẫm lại thì quả không sai.
Lúc tôi còn nhỏ, đó là cái thời mà chưa du nhập kiểu toilet phương Tây như hiện nay. Hoặc nếu có thì chỉ ở những hộ gia đình trên thành phố. Còn nhà vệ sinh nơi quê nghèo thì thường là những chuồng xí hay cầu tõm, hoặc nếu nhà gần cánh đồng thì, ôi trời cao lồng lộng, đồng không mông quạnh, không gian thoáng mát, ta vô tư *a rồi lại vô tư ngửi sh*t của mình.
 
Nhà tôi thì đối diện một con sông. Hễ nhà bị cúp nước, mỗi lần muốn đi tiểu hay đại tiện, tôi phải chạy ra cái cầu tõm ở giữa sông. Đại để là toàn bộ sản phẩm của tôi sẽ trực tiếp rơi tõm xuống sông, không phải mất công xối nước.
Nơi tôi ở cũng gần biển nên mỗi cuối tuần, ba tôi thường đưa tôi và em trai đi tắm biển. Có lần đang tắm, tôi thấy thứ gì đó đang trôi dạt vào theo con sóng, cách tôi một khoảng không xa. Nhìn kỹ thì hóa ra là một cục sh*t khá to. Tôi khá xúc động và nghĩ, lẽ nào đây là một trong những “quả” mà tôi đã gieo trước đó? Nhân quả là có thật, chỉ là nó đến sớm hay muộn thôi các bác ạ. Nhưng mà quả này thì tôi có thể từ chối không nhận. Nghĩ vậy, tôi lập tức vào bờ và từ đó không bao giờ đến vùng biển này tắm nữa.
 
Những cái chuồng xí, cầu tõm hay nơi để xả nỗi buồn mang tên “cánh đồng” quá sức tổn hại đến môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe con người. Mỗi năm có gần 1,5 triệu trẻ em chết vì tiêu chảy – một cái chết vô lý nếu có nhà vệ sinh đúng cách và được cung cấp nước sạch. Nên khi nghe người ta bảo “Phát minh ra WC là một cuộc cách mạng. Không phát minh nào cứu được nhiều mạng sống hơn và cải thiện sức khỏe con người như thế”, tôi phải vỗ đùi đen đét để bày tỏ một sự đồng tình mãnh liệt.
 
Quay trở lại về ý nghĩa “tứ khoái” của cái sự bài tiết. Khi đang buồn *a mà được đi giải quyết thì còn gì hạnh phúc hơn, khoan khoái hơn. Ngược lại, đang buồn mà phải nhịn thì còn nỗi đau nào thống khổ hơn?
 
Đau khổ chi bằng mất tự do
Đến buồn đi ỉa cũng không cho
Cửa tù khi mở, không đau bụng
Đau bụng thì không mở cửa tù!?

Và có một đất nước đã áp dụng công nghệ để biến nhu cầu này trở nên thống khoái một cách thật sự. Đó là Nhật Bản với cái toilet “made in Japan” siêu hiện đại, siêu thông minh. Nó tự động từ A đến Z, làm mọi việc cho con người từ việc phun rửa, xối nước làm khô, sưởi ấm khi trời lạnh. Có cả loại tự động đóng mở nắp toilet khi có người vào. Đặc biệt, cái tôi thích nhất là nó có tính năng phát nhạc hoặc phát tiếng nước chảy để người bên ngoài không nghe thấy được cái âm thanh thiếu tế nhị khi mình đang hành sự. Người Nhật ở mấy khoản này thì rất là tinh tế. :D
Kết quả hình ảnh cho khi làm tình photos
                 Kết                   
Chung quy thì “Tứ Khoái” chỉ là bốn nhu cầu cơ bản cần có trong cuộc đời một con người. Tùy vào mỗi người mà sẽ xuất hiện nhiều cái khoái khác nhau. Có người khoái lấy ráy tai, người thì khoái tắm, người thích được vỗ mông đen đét khi làm tình. Tôi thì, một trong những cái mà tôi khoái chính là “những khi được đọc một đoạn văn như đoạn này, mà lại hiểu được tất cả cái hay, thì dẫu ăn một món ăn ngon đến đâu cũng không thích bằng. Sướng lắm!” (Đời Thừa – Nam Cao).
Nhưng khoái nào rồi cũng sẽ thay đổi theo độ tuổi, trải nghiệm, môi trường, chỉ có “Tứ Khoái” là mãi trường tồn với con người. Xin được phép kết thúc bài viết dài này bằng bài thơ “Tứ khoái” của nhà thơ Bùi Chí Vinh:
 
Ăn, ăn cho đã lúc thèm
Ngủ, ngủ cho sướng những đêm thức ròng
Yêu, cho đã lúc nằm không
Thải ra cho đã những lần bón, kiêng

Vài lời nhắn lão Tề Thiên
Tội chi không liệng vòng kiền Kim Cô?

 

* Các boác noái rất hey và còn quả quyết rằng nếu con người mà trục trặc 1 trong 4 thứ ấy thì "thà chết còn sướng hơn"

 ảnh minh họa 
 
    Sưu tầm & tổng hợp by Nguyễn Ngọc Quang  
Xem thêm...
Theo dõi RSS này