Âm nhạc

Âm nhạc (75)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed id auctor orci. Morbi gravida, nisl eu bibendum viverra, nunc lectus.

Âm nhạc trong điều trị trầm cảm và phát triển trí não

Âm nhạc trong điều trị trầm cảm

và phát triển trí não

 

 BM

Âm nhạc đóng một vai trò quan trọng trong nhiều nền văn hóa trải khắp thế giới. Âm nhạc dung chứa sức mạnh độc nhất khiến chúng ta cảm động và được khích lệ, nhưng theo các nhà nghiên cứu, liệu pháp âm nhạc có thể còn có nhiều khả năng hơn nữa.

 

BM

Âm nhạc, khi được sử dụng như một công cụ trị liệu, có thể giúp giải quyết nhiều vấn đề về sức khỏe và chăm sóc toàn diện. Dưới đây là 8 lý do đã được thử nghiệm chứng minh về khả năng chữa bệnh của âm nhạc.

 

Âm nhạc thúc đẩy sự phát triển trí não của trẻ thơ

 

BM

Nhà soạn nhạc cổ điển Marc Neikrug nói với trang HuffPost rằng: “Tôi nghĩ rằng điều thực sự quan trọng là để trẻ em hình thành một số khả năng tập trung ở độ tuổi sớm nhất và âm nhạc tuyệt vời có thể làm được điều đó. Bởi vì bạn sẽ bị cuốn hút vào những gì bạn đang nghe.” Khả năng tập trung này giúp những đứa trẻ đạt được thành tích xuất sắc trong những năm đầu tiên đi học.

 

Theo một nghiên cứu từ Đại học Liverpool, học chơi một nhạc cụ khi còn nhỏ sẽ làm tăng lưu lượng máu đến bán cầu não trái của não bộ. Điều này rất tốt cho trí não đang phát triển của trẻ.

 

Học nhạc giúp trẻ cải thiện kỹ năng đọc

 

BM

Âm nhạc đa dạng, giúp trẻ tiếp xúc với các kích thích về thính giác, cảm xúc, nhận thức và thị giác. Theo tạp chí Psychology of Music, những trẻ em được tiếp xúc với chương trình học nhạc kéo dài nhiều năm cho thấy hiệu quả nhận thức vượt trội về kỹ năng đọc so với các bạn không được đào tạo về âm nhạc.

 

Âm nhạc cũng nâng cao thành tích học tập ở trường trung học

 

BM

Giáo sư James S. Catterall của UCLA (Đại học California tại Los Angles) đã xem xét thành tích học tập của 6,500 sinh viên có thu nhập thấp. Khi bước vào lớp 10, 41.4% học sinh tham gia các khóa học nghệ thuật trong những năm đầu đi học đã đạt điểm cao nhất trong các bài kiểm tra tiêu chuẩn.


Trong số những người có trải nghiệm nghệ thuật rất ít, chỉ có 25% nằm trong số những người đạt điểm cao.

 

Âm nhạc có thể làm giảm chứng cao huyết áp và rối loạn tim

BM

Tất cả đều theo nhịp điệu. Lắng nghe âm nhạc có nhịp điệu lặp đi lặp lại có thể làm giảm và điều hòa nhịp tim. Một nghiên cứu năm 2015 của Đại học Oxford đã chia sẻ rằng nghe nhạc với nhịp điệu 10 giây lặp đi lặp lại khiến huyết áp giảm.

Do đó, âm nhạc có nhịp điệu phù hợp có thể được sử dụng như một phương pháp điều trị bổ trợ cho bệnh tăng huyết áp. 

 

Âm nhạc có thể giảm bớt căng thẳng và trầm cảm


BM

Đã từ rất lâu, âm nhạc được coi là thứ có thể làm thay đổi tâm trạng, một giai điệu có thể dễ dàng khiến cảm xúc của chúng ta thăng hoa cũng như giúp chúng ta bình tâm lại. Một nghiên cứu khoa học từ Đại học McGill ở Canada đã phát hiện ra rằng chất hóa học dẫn truyền thần kinh dopamin “tạo cảm giác dễ chịu” được giải phóng khi chúng ta nghe nhạc.

 

Các nhà nghiên cứu đã quét não của 8 người tham gia khi họ nghe nhạc trong suốt 3 phiên. Nghiên cứu này được cho là lần đầu tiên chỉ ra rằng một phần thưởng trừu tượng (nghe nhạc) cũng kích thích giải phóng dopamine giống như một phần thưởng hữu hình (ăn hoặc ngủ) đã làm.

Theo WebMD, việc chơi một nhạc cụ thậm chí có thể “làm giảm phản ứng căng thẳng” và ngăn ngừa lo âu và trầm cảm trở thành các vấn đề mãn tính.

 

Chơi một nhạc cụ có thể giúp điều trị PTSD

BM

Chơi nhạc để chữa lành chứng rối loạn căng thẳng sau sang chấn (PTSD) là một khái niệm đầy sức hút kể từ khi Bộ Cựu chiến binh Hoa Kỳ chia sẻ một nghiên cứu mang tính gợi mở. Các cựu chiến binh trải qua PTSD cho biết họ đã cảm thấy nhẹ nhõm khi học chơi guitar, nhưng theo kết luận của nghiên cứu, bất kỳ nhạc cụ nào cũng có khả năng đạt được hiệu quả tương tự.

 

Các tác giả nghiên cứu chia sẻ: “Các cựu chiến binh nhận được một giờ đào tạo học guitar cá nhân mỗi tuần, và một buổi hướng dẫn nhóm hàng tuần. Các cựu chiến binh cũng nhận được một cây đàn guitar, cùng với bản nhạc và các vật dụng khác mà họ được phép giữ lại sau khi nghiên cứu kết thúc”.

 

Âm nhạc có ích với người bị bệnh Alzheimer

BM

Bệnh nhân mắc bệnh Alzheimer thường bị giảm trí nhớ và lú lẫn. Việc mất khả năng duy trì tương tác chặt chẽ với những người xung quanh có thể dẫn đến nhiều khổ đau cho cả bệnh nhân và người thân của họ.

Tuy nhiên, trang web hỗ trợ bệnh Alzheimer Being Patient đã trích dẫn nghiên cứu từ Đại học Lille ở Paris với tuyên bố rằng âm nhạc có thể giúp bệnh nhân kiểm soát bệnh và thậm chí có thể khôi phục những ký ức đã mất. Họ lưu ý rằng nghe nhạc cũng có tác dụng trị liệu cho cả người chăm sóc.

 

Nghe nhạc giúp cải thiện chất lượng giấc ngủ

BM

Đối với bất kỳ ai phải trải qua chứng rối loạn giấc ngủ mãn tính do lo lắng hoặc mất ngủ gây ra, việc “thư giãn với sự hỗ trợ của âm nhạc” có thể là chìa khóa để có một giấc ngủ ngon hơn. Theo Trung tâm Bệnh tim mạch ở Trung Quốc, nghe nhạc trước và trong khi ngủ có thể tạo ra sự khác biệt có thể đo lường được đối với chất lượng nghỉ ngơi vào ban đêm.

 

Tờ Los Angeles Times cho biết danh sách các biện pháp hỗ trợ giấc ngủ và các ứng dụng chăm sóc sức khỏe đã trở thành một phần của ngành công nghiệp hỗ trợ giấc ngủ đang bùng nổ. Những người khó ngủ ở nhiều nơi đang tìm thấy sự thoải mái trong những âm thanh dễ chịu của âm nhạc để giúp họ được nghỉ ngơi.

 

BM

 

Đối với vô số căn bệnh, khoa học cho rằng liệu pháp âm nhạc rất có thể là câu trả lời.

Louise Bevan là một nhà văn sinh ra và lớn lên ở London, Anh. Cô đưa những tin tức đầy cảm hứng và những câu chuyện thú vị của con người.

 

 

Louise Bevan  _  Tú Liên

 

Âm nhạc _ Thanh âm của sự chữa lành

 

 BM

Liệu pháp âm nhạc cung cấp [cho chúng ta] một phương cách chữa bệnh êm dịu mà hiệu quả và được hỗ trợ nghiên cứu.

 

Tôi yêu âm nhạc, đặc biệt là một số bản nhạc jazz êm tai xưa cũ. Ví dụ như những bản nhạc do nhạc sĩ Herbie Hancock hay tay trống Harvey Mason biểu diễn. Thực tế là, hai nhân vật đó đã giúp tôi kiên trì trải qua những khoảng thời gian học hành suốt đêm để chuẩn bị cho các kỳ thi trong trường y khoa. Tôi thậm chí còn có thể trực tiếp gặp mặt để cảm ơn họ nhiều năm sau đó.

 

Âm nhạc có một sức ảnh hưởng mạnh mẽ lên chúng ta mà hầu hết mọi người không nhận ra.

 

BM

Nhà triết học Aristotle cho rằng âm nhạc thực sự có thể bắt chước cảm xúc và tính cách của con người. Ông đã lấy ví dụ như sự hòa nhã, hạnh phúc, tức giận, buồn bã và can đảm. Thần Apollo là vị thần âm nhạc của người Hy Lạp, cũng là vị thần của ánh sáng mặt trời và sự chữa lành. Ở Hy Lạp cổ đại, âm nhạc được cho là có khả năng tác động đến suy nghĩ và hành động của con người. Ngày nay [chúng ta] cũng có thể nói như vậy.

 

Bệnh nhân G.T. đến gặp tôi với tiền sử bị bệnh trầm cảm mãn tính. Cô ấy 41 tuổi, đã dùng rất nhiều loại thuốc chống trầm cảm, và đã đến gặp một số bác sĩ trị liệu. Cô muốn biết liệu việc tiếp tục sử dụng nội tiết tố (hormone) có giúp ích được gì không. Đừng nghĩ rằng cô ấy vẫn còn khoảng 10 năm nữa mới mãn kinh. Nội tiết tố không phải là vấn đề của cô ấy – hay giải pháp cho vấn đề đó.

 

Tình cờ, tôi đọc được thông tin về việc sử dụng liệu pháp âm nhạc để điều trị bệnh trầm cảm, cũng như nhiều bệnh khác. G.T. đã rất mong đợi được thử nghiệm [liệu pháp này]. Đợt trị liệu mất vài tháng, nhưng cô ấy đã tìm lại được sự thanh thản và cải thiện đáng kể chứng trầm cảm của mình từ liệu pháp âm nhạc. Đợt trị liệu đó đã thay đổi cuộc đời cô.

 

BM

Nhà triết học Plato đã nhận xét rằng các nhạc cụ khác nhau có các tác động khác nhau lên cảm xúc. Ngày nay, điều này vẫn giữ nguyên ý nghĩa như thời đó. 

 

Liệu pháp âm nhạc đã trải qua một chặng đường dài, và vẫn còn ẩn chứa nhiều điều mà chúng ta cần khám phá. Viện Y tế Quốc gia (NIH) đã mở một cuộc hội thảo được gọi là sáng kiến “Sức khỏe Âm thanh” vào tháng 01/2017 để tìm hiểu thêm [về phương pháp trị liệu này].

 

“Các kết quả nghiên cứu hiện tại cho thấy rằng vỏ não vùng thính giác là khu vực quan trọng giúp tiếp thụ nhiều đặc điểm âm thanh độc đáo của âm nhạc, chẳng hạn như cao độ, nhịp điệu, và cấu trúc hài hòa, mặc dù vẫn còn nhiều điều cần được nghiên cứu để [chúng ta có thể] hiểu được đầy đủ về những tương quan thần kinh của việc nghe nhạc và tiếp thụ âm nhạc,” các nhà nghiên cứu đã viết.

 

BM

Điều này có nghĩa là âm nhạc có khả năng giúp con người điều chỉnh những trải nghiệm và đối diện [với những trải nghiệm đó] theo cách hiệu quả hơn nhiều. Liệu pháp âm nhạc hiện được sử dụng để giúp điều trị chứng đau mãn tính, rối loạn căng thẳng sau chấn thương, bệnh Parkinson, đột quỵ, nghiện ngập, tự kỷ, sa sút trí tuệ, cùng nhiều chứng bệnh và tình trạng khác.

 

Nhạc sĩ Ray Charles từng nói: “Âm nhạc mang đầy quyền năng. Khi mọi người nghe nhạc, họ có thể bị tác động. Họ phản hồi [lại với những thanh âm đó].”

 

Âm nhạc có thể giúp chúng ta tăng cường trí nhớ hoặc “lấy lại tâm trạng.” Chúng ta nhảy theo điệu nhạc có tông cao vút, âm vang sâu, nhịp độ nhanh tại hộp đêm, nhưng lại nghe những bản nhạc nhẹ nhàng, bình yên khi ở trong một cửa tiệm tạp hóa là có lý do [của nó]. 

 

Âm nhạc là cách sử dụng sóng âm thanh để mang lại [cho chúng ta] trải nghiệm thú vị (tôi mong là vậy). Sóng âm thanh cũng được sử dụng trong y học, chẳng hạn như sóng siêu âm hoặc sóng âm tần số cao trong trị liệu để điều trị một số khối u nhất định.

 

BM

Yehudah Menuhim, một nghệ sĩ vĩ cầm cổ điển và nhạc trưởng huyền thoại, đã mô tả âm nhạc là “một phương tiện giao tiếp quyền năng hơn nhiều so với lời nói, tức thì hơn, [và] hiệu quả hơn rất nhiều”.

 

Liệu pháp âm nhạc cũng có thể rất hữu ích với trẻ tự kỷ. Các nhà trị liệu phải tìm ra một trải nghiệm âm nhạc đánh đúng vào tâm lý của trẻ. Có một sự đối xứng giữa sóng não của chúng ta và sóng âm của âm nhạc. Liệu pháp âm nhạc dành cho trẻ tự kỷ [được coi là] thành công khi có bao gồm [những hiệu quả như] cải thiện hành vi xã hội, tăng khả năng chú ý, cải thiện giọng nói và kỹ năng giao tiếp, cũng như giảm lo lắng. Điều này được ghi trong một bản đánh giá có hệ thống, nghiên cứu về liệu pháp âm nhạc, “Âm nhạc – một giải pháp trị liệu cho bệnh tự kỷ,” được xuất bản trong tạp chí Therapeutic Recreation năm 2015.

 

Liệu pháp âm nhạc cũng đã được sử dụng như một phần của phương pháp tiếp cận tổng hợp trong việc điều trị chứng nghiện. Loại âm nhạc phù hợp có thể kích hoạt dopamine theo cách tương tự như một số loại ma túy bất hợp pháp [gây nên cho con người]. Điều này có thể làm giảm cảm giác thèm ăn và cải thiện tâm trạng của một cá nhân. 

 

BM

Âm nhạc như một làn sóng âm thanh có thể giúp hệ thống thần kinh đối giao cảm trầm tĩnh, tăng thư giãn và giảm lo lắng. Một lưu ý thú vị là [bạn] cần phải ghi lại một “lịch sử âm nhạc” đầy đủ, vì một số bản nhạc có thể kích hoạt sự phản hồi của bộ nhớ. Điều đó gây phản tác dụng.

 

Một điều thú vị nữa của liệu pháp âm nhạc là phương pháp này được sử dụng trong phòng chăm sóc đặc biệt dành cho trẻ sơ sinh nhằm giảm thiểu những trải nghiệm đau đớn của [các] em bé sinh non, cũng như của cha mẹ và những người chăm sóc. Đây không phải là cách tiếp cận âm nhạc đơn giản, mà là liệu pháp âm nhạc được hiệu chỉnh và cá nhân hóa bằng cách sử dụng các mẫu âm thanh, cùng với các phản ứng sinh lý và thần kinh đã biết.

 

image

 

Một nghiên cứu năm 2018 được công bố trên tạp chí Developmental Medicine and Child Neurology cho biết: “Liệu pháp âm nhạc có thể là một sự bổ sung hoặc một biện pháp thay thế đáng chú ý cho các phương pháp điều trị y tế khi xem xét những ảnh hưởng lâu dài của căng thẳng và đau đớn lặp đi lặp lại lên bộ não đang phát triển.”

 

Ngày nay, với vô số công nghệ có sẵn trong tầm tay, chúng ta có nhiều phương cách mới và hiệu quả để hưởng lợi từ liệu pháp âm nhạc. GOMO Music là một dịch vụ trực tuyến có khẩu hiệu hoàn chỉnh chính xác: “Cải thiện sức khỏe, tâm trạng, nỗi đau, và trí óc của bạn bằng âm thanh.” GOMO Music và các dịch vụ tương tự giúp mọi người ở khắp nơi có cơ hội tiếp cận với những lợi ích của liệu pháp âm nhạc một cách dễ dàng chỉ qua một ứng dụng.

 

image

Chúng ta có những sở thích âm nhạc khác nhau. Phần lớn những sở thích đó liên quan đến quá trình trưởng thành của chúng ta.

 

Tôi yêu nhạc jazz cổ điển và nhạc Klezmer (loại nhạc jazz dân gian của Đông Âu cũ). Các loại nhạc đó đã gắn bó với tôi trong quãng thời gian tôi lớn lên. Nhạc jazz khơi dậy trong tôi những ký ức từ thời thơ ấu.

 

Đừng cười. Tôi cũng thích Tom Jones, Muse, The Killers, Mumford & Sons, và Dean Martin khi tôi ở trong phòng phẫu thuật. Các loại nhạc này đặt tâm trí tôi vào trạng thái thích hợp và giữ cho sự căng thẳng trong phòng phẫu thuật ở mức tối thiểu. Âm nhạc đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và sức khỏe của chúng ta.

 

http://baomai.blogspot.com/
 

Như một câu hát nổi tiếng của nhạc sĩ Bob Marley: “Một điều tốt của âm nhạc là khi âm nhạc đánh vào bạn, bạn không cảm thấy đau đớn.”

 

 

Tiến sĩ Peter Weiss  _  Nhã Liên
 
Nam Mai sưu tầm
 
BM
Xem thêm...

Ca sĩ Mỹ gốc Việt đầu tiên thắng giải Grammy:

Ca sĩ Mỹ gốc Việt đầu tiên thắng giải Grammy:

'Sứ mệnh của cuộc đời tôi là tạo ra và chia sẻ âm nhạc'

 ********
May be an image of 1 person and text that says 'LLUMINANCE'

Sangeeta Kaur, tên Việt là Mai Xuân Loan (Teresa Mai) - nữ ca sĩ Mỹ gốc Việt đầu tiên nhận giải thưởng danh giá “Album giọng ca độc tấu cổ điển xuất sắc nhất" (Best Classical Solo Vocal Album).

Vào sáng nay (4.4) theo giờ Việt Nam, tại lễ trao giải Grammy lần thứ 64 ở Las Vegas (Mỹ), nữ ca sĩ Sangeeta Kaur đã nhận giải thưởng của Viện hàn lâm Khoa học và Nghệ thuật Thu âm Mỹ ở hạng mục "Album giọng ca độc tấu cổ điển xuất sắc nhất".

Hạng mục "Album giọng ca độc tấu cổ điển" chỉ có 5 album được bình chọn cho mỗi hạng mục. Đây là lần đầu tiên một giọng hát nữ của Á Đông, hay giọng hát người Mỹ gốc Việt, được đề cử tham gia trong lịch sử của Grammy từ 1959 đến nay. 

2519_a1-5642.jpg
Sangeeta Kaur, nữ ca sĩ gốc Việt đầu tiên nhận giải thưởng âm nhạc danh giá ở hạng mục "Best Classical Solo Vocal Album"

Trong album Mythologies, nhà soạn nhạc Danea Xantha Vlasse đã sáng tác những tác phẩm dựa trên thần thoại Hy Lạp cho 2 giọng ca nữ là chính là Sangeeta Kaur - nghệ danh của Mai Xuân Loan và Hilla Plitmann.

“Album này thực hiện trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Đây là chương trình được tạo nên qua tình bạn gắn kết lâu năm giữa hai người bạn thân của tôi, tác giả Danae và ca sĩ Hila”, Sangeeta Kaur chia sẻ trên một tạp chí cho người Việt ở Mỹ.

Mai Xuân Loan, sinh ra ở bang California của Mỹ trong một gia đình gốc Việt. Teresa là tên Thánh và cũng là tên gắn liền với thời thanh xuân cho đến khi cô đổi nghệ danh thành “Sangeeta Kaur”.

Cô đã lấy bằng Cử nhân âm nhạc về biểu diễn Opera tại nhạc viện Bob Cole của Đại học California, Mỹ. Cô còn có bằng Thạc sĩ âm nhạc về biểu diễn thanh nhạc của nhạc viện Boston ở Mỹ.

Với tông giọng soprano đầy nội lực nhưng không kém phần da diết, trong trẻo, pha chút thanh cao, nữ ca sĩ lay động đông đảo khán giả khi trình diễn opera khắp Mỹ và châu Âu. Cô từng nói: "Sứ mệnh của cuộc đời tôi là tạo ra và chia sẻ âm nhạc, mang lại niềm vui và sự thay đổi tích cực cho người nghe".

Nữ nghệ sĩ đã dành nhiều năm sống và làm việc ở châu Âu để tham gia vào các chương trình nghiên cứu Opera chuyên sâu với viện nghiên cứu thanh nhạc ở Graz, Áo, viện nghệ thuật thanh nhạc quốc tế ở Chiari, Ý.

Nữ nghệ sĩ xinh đẹp đã phát hành 6 album gây tiếng vang đó là Niguma, Ascension, Mirrors, Compassion, Illuminance và Mythologies.

Ngoài sáng tác, làm ca sĩ, Teresa Mai còn là nhà sản xuất vở nhạc kịch Niguma, The Mantra Project từng được công chiếu tại sân khấu kịch The Broad ở Santa Monica, Mỹ vào cuối năm 2016. Bên cạnh đó cô cũng là người sáng lập Empower With Art Productions, một tổ chức phi lợi nhuận và công ty sản xuất chuyên mang đến sân khấu những tác phẩm âm nhạc mới mẻ và có tác động tích cực với khán giả.

Teresa Mai cũng từng hợp tác nhiều nghệ sĩ lớn như Jon Anderson, nhà sản xuất nhạc Pop nổi tiếng Narada Michael Walden, nhà soạn nhạc đoạt giải Grammy Peter Kater hay nữ ca sĩ Hila Plitmann... 

Trong suốt sự nghiệp âm nhạc và nghệ thuật, cô nhận được khoảng 30 giải thưởng lớn nhỏ.

Cùng lắng nghe 1 bài hát của Teresa Mai

Hiện tại, Teresa Mai là bà chủ một phòng thu âm nổi tiếng ở Austin, Texas, Mỹ. Ngoài âm nhạc, Teresa Mai còn đam mê nghiên cứu Phật giáo Tây Tạng và yoga. Cô mở một trung tâm dạy yoga và thiền ở quận Cam, California. Ngoài ra, cô còn tham gia nhiều buổi hòa nhạc phúc lợi, từ thiện và các sự kiện trong cộng đồng người Việt tại Mỹ.

 

*******

Teresa Mai, Nữ Ca Sĩ Gốc Việt Đầu Tiên Được Đề Cử Giải Thưởng Grammy Danh Giá

Ca sĩ Teresa Mai là giọng hát nữ gốc Việt đầu tiên được đề cử giải Grammy danh giá của Hoa Kỳ. (Hình: scfta.org)

LOS ANGELES, California (NV) – Lần đầu tiên giải âm nhạc Grammy danh giá của Mỹ đề cử một nữ ca sĩ gốc Việt, tạo nên một cột mốc lịch sử cho nghệ sĩ gốc Á.

Đó là ca sĩ opera Teresa Mai (Sangeeta Kaur).

“Khi nghe Grammy thông báo album của mình được đề cử ngày 23 Tháng Mười Một, tôi vui mừng không tả nổi,” cô bày tỏ với nhật báo Người Việt. “Tôi rất hãnh diện vì đây là một thành tựu cho bản thân.”

Album “Mythologies” của cô hát cùng nữ ca sĩ Hila Plitmann được đề cử trong hạng mục “Album Thanh Nhạc Cổ Điển Xuất Sắc Nhất” cho giải Grammy lần thứ 64.

Giải thưởng Grammy được trao lần đầu tiên vào năm 1959, để công nhận thành tựu mà các nghệ sĩ đạt được trong năm.

Những ca sĩ tên tuổi thế giới từng thắng giải Grammy có thể kể đến là Beyonce, Taylor Swift, Lady Gaga, Bruce Springsteen, Stevie Wonder, Adele…

Lễ trao giải Grammy lần này sẽ được tổ chức ngày 31 Tháng Giêng, 2022.

Cái duyên với âm nhạc

Ca sĩ Teresa Mai, tên khai sinh là Mai Xuân Loan, sinh ra ở Montclair, California.

Teresa là tên Thánh và cũng là tên gắn liền với thời thanh xuân cho đến khi cô đổi nghệ danh thành “Sangeeta Kaur.”

Cô lớn lên ở Manhattan Beach và vùng Little Saigon. Cô cũng là cựu học sinh trường La Quinta High School, Westminster, và trường Los Amigos High School, Fountain Valley.

 Poster album “Mythologies” của ca sĩ Teresa Mai và đây cũng là lần đầu tiên giọng hát nữ opera này được đề cử thể loại “Album Thanh Nhạc Cổ Điển Xuất Sắc Nhất.” (Hình: Teresa Mai cung cấp)

Cô Teresa bén duyên với âm nhạc từ rất sớm nhưng chỉ dừng ở mức đam mê. Cô cũng chơi violine và hát trong ban hợp xướng của trường học.

Cô cho biết rất thích nhạc cổ điển và cơ duyên đến với thể loại này cũng là một kỷ niệm đẹp.

“Tôi nhớ hồi nhỏ cha tặng tôi băng VHS ‘The Sound of Music,’ hay ‘Giai Điệu Hạnh Phúc,’ một phim nhạc kịch nổi tiếng của Mỹ. Ôi, tôi thích lắm và cứ nghêu ngao các bài hát suốt,” cô cười kể.

Cô hào hứng tiếp: “Tôi ‘copy’ mọi thứ từ giai điệu cho đến cách diễn… Tôi nghĩ mình xem bản nhạc kịch này cũng khoảng 70 lần.”

Và từ đó “Giai Điệu Hạnh Phúc” đã đánh thức đam mê nghệ thuật của cô bé 4 tuổi.

Tuy nhiên, như bao gia đình gốc Á khác, cô nghe lời cha mẹ chọn ngành Sinh Học ở đại học Santa Ana College.

“Tuy tôi nghĩ mình sẽ trở thành bác sĩ nhi khoa nhưng không vì thế mà tôi ‘bỏ quên’ âm nhạc. Tôi luôn năng nổ tham gia các ban nhạc hợp xướng, và học thêm thanh nhạc cùng luyện giọng song song với việc học ở trường,” cô nhớ lại.

“Tôi khám phá đủ các thể loại nhạc như pop, rock, cổ điển… Khi tôi trưởng thành thì giọng cũng dần thay đổi. Tôi nhớ lần đầu tiên hát bài opera mà giáo viên thanh nhạc đề nghị, tôi đã rất bất ngờ vì không nghĩ mình lại có tiếng hát ngân như thế,” cô hào hứng kể.

Cô tâm sự rằng chưa bao giờ nghĩ mình trở thành ca sĩ hát opera.

“Đến trong mơ tôi cũng không ngờ tới vì tôi nghĩ mình không có khả năng luyện opera,” cô nói.

Giáo sư thanh nhạc nhận ra tố chất của cô sinh viên Teresa Mai nên khuyến khích cô theo đuổi âm nhạc.

“Giáo sư thanh nhạc nói rằng nếu tôi thật sự ‘yêu’ ca hát đến thế thì tôi phải tập trung học một thứ và khổ luyện chứ khó có thể học hai ngành cùng một lúc. Họ khuyến khích, tin tưởng, và ủng hộ tôi tiếp bước với âm nhạc,” cô cảm kích nói.

Sau một năm, cô chuyển sang chuyên ngành Âm Nhạc.

Tiếp theo, cô tốt nghiệp cử nhân ngành Biểu Diễn Opera tại nhạc viện Bob Cole Conservatory of Music, thuộc đại học Cal State Long Beach, California.

Sau đó, cô tốt nghiệp cao học ngành Biểu Diễn Thanh Nhạc ở nhạc viện Boston Conservatory of Music, Massachusetts. Ngoài ra, cô còn học luyện giọng hai năm ở Venice, Ý.

Với tông giọng soprano đầy nội lực nhưng không kém phần da diết, có khi lại trong trẻo, pha chút thanh cao, nữ ca sĩ lay động đông đảo khán giả khi trình diễn opera khắp Hoa Kỳ và Châu Âu.

Chất giọng soprano của nữ ca sĩ Teresa Mai lay động đông đảo khán giả khi trình diễn khắp Hoa Kỳ và Châu Âu. (Hình: Teresa Mai cung cấp)

 

Dùng âm nhạc xoa dịu tâm hồn

“Luyện thanh opera thay đổi con người tôi,” cô bộc bạch. “Càng luyện tập âm vực của tôi càng phát triển, quãng giọng cao hơn, ngân lâu hơn. Không chỉ tông giọng, hơi thở, mà cơ thể và tâm trí tôi cũng thay đổi theo opera.”

“Sự đổi thay ấy thay đổi tôi một cách tự nhiên theo chiều hướng rất tích cực,” cô bày tỏ.

Không chỉ âm nhạc, năm 1999, Teresa Mai bắt đầu hứng thú với môn yoga và thiền.

Khi sống và làm việc ở New York, cô gặp những người hướng dẫn về tâm linh, dẫn bước cô đến với Phật Giáo Tây Tạng cùng các trường phái thiền yoga như Kundalini Yoga, Yoga of Lady Niguma, và The Yoga of Sound and Mantra.

Những “môn đệ” theo trường phái yoga thường có tên tâm linh.

“Sangeeta Kaur”chính là tên mà “sư phụ” yoga đặt cho cô ca sĩ và được cô dùng làm nghệ danh.

“‘Sangeeta Kaur’ nghĩa là ‘nữ hoàng của âm thanh và giai điệu,’” cô Teresa giải thích.

Cô kể, lúc đầu cũng hơi phân vân với cái tên mới mẻ này nhưng khi càng hòa mình với thiền yoga cô càng trân trọng “Sangeeta Kaur” và quyết định dùng nghệ danh này năm 2010.

“Có người gọi tôi là Loan, cũng có người gọi là Teresa Mai, hay Sangeeta Kaur, tôi đều thích và yêu quý những cái tên này vì đó chính là con người tôi,” cô tâm sự.

Ngoài niềm đam mê với ca hát, ca sĩ Teresa Mai còn khám phá thiền yoga để cùng âm nhạc “xoa dịu tâm hồn.” (Hình: Teresa Mai cung cấp)

 

Thêm vào đó, cô Teresa cũng là một giáo viên dạy yoga, và thành lập Empower with Art Productions, một tổ chức nghệ thuật bất vụ lợi có mục đích “thực hiện những sáng tạo âm nhạc đem lại sự lạc quan tích cực cho cuộc đời.”

“Hai từ ‘âm nhạc’ rất quyền năng! Âm nhạc khơi dậy sự tích cực, cũng như đánh thức ‘miền tâm linh’ trong mỗi chúng ta,” nữ ca sĩ tâm đắc.

Kết hợp hai niềm đam mê với nhau, nữ nghệ sĩ trình diễn những ca khúc mang tính giao thoa giữa các giai điệu du dương và thiền trầm lắng để “xoa dịu tâm hồn.”

Năm 2012, cô ra mắt “Yoga is Love,” album đầu tiên mang hơi hướng “chân ngôn thần chú,” tức âm thanh thanh tịnh đầy năng lực.

Trong thời gian “bay bổng” với âm nhạc, nữ ca sĩ đoạt nhiều giải thưởng và cũng ra mắt một số album với các sắc thái riêng.

Thêm vào đó, cô còn trình diễn trong chương trình “Sangeeta Kaur and Friends,” trong chuỗi chương trình “Front and Center” của đài PBS, được phát hình toàn nước Mỹ.

Để xem phần trình diễn mới nhất của ca sĩ, xin vào trang web:

https://www.youtube.com/watch?v=5YeSe5OJR6U.

 

Ngoài tập trung cho các sản phẩm âm nhạc, cô còn trình diễn opera ở các buổi hòa nhạc của Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ.

“Tôi tham gia vào Hội Hiếu Nhạc Việt Mỹ khoảng năm 2013-2014. Nhạc sĩ Lê Văn Khoa và nhạc trưởng Nguyễn Khánh Hồng đã dẫn dắt và chỉ bảo tôi rất nhiều,” cô kể.

Cô cho biết thêm cô sẽ tham gia chương trình “Dạ Tiệc Mùa Đông” sắp tới của hội, sẽ diễn ra vào ngày 19 Tháng Mười Hai.

Nữ ca sĩ khuyến khích thế hệ trẻ theo đuổi đam mê âm nhạc để được “sống với nghệ thuật.” (Hình: scfta.org)

 

Thế hệ trẻ nên mạnh dạn theo đuổi nghệ thuật

“Mythologies,” album đề cử Grammy được nhà soạn nhạc Danae Xanthe Vlasse sáng tác những tác phẩm dựa trên thần thoại Hy Lạp, để hai nữ nghệ sĩ cùng hòa giọng hát đầy “huyễn hoặc và nội lực” với những cung nhạc cổ điển bất hủ của thế giới.

“Album này thực hiện trong thời kỳ đại dịch COVID-19. Đây là chương trình được tạo nên qua tình bạn gắn kết lâu năm giữa hai người bạn thân của tôi, tác giả Danae và ca sĩ Hila,” cô Teresa bộc bạch.

Cô thêm: “Không gì tuyệt bằng khi chúng tôi làm nhạc cùng nhau và cùng được đề cử giải Grammy nên tôi rất vui sướng.”

“Tuy sinh ra ở Mỹ, nhưng tôi luôn nhớ về nguồn cội vì đã lớn lên với cộng đồng Việt Nam nên tôi rất hạnh phúc khi đạt được vinh dự này,” cô tâm sự.

Cô còn tri ân gia đình, giáo viên thanh nhạc, và những người đã chắp cánh cho ước mơ âm nhạc của mình.

“Cha mẹ tôi dù lúc đầu cũng hơi lo ngại về quyết định theo nghiệp ca hát, nhưng khi thấy đam mê mãnh liệt của con gái, hai người ngày càng ủng hộ,” cô cảm động cho hay.

“Cha mẹ tham dự tất cả những buổi biểu diễn của tôi. Cha là một người ít khi bày tỏ cảm xúc nhưng một lần ông nói khẽ rằng nhìn tôi biểu diễn như một thiên thần. Tôi rất sung sướng và cảm động với lời nói đầy khích lệ ấy,” cô thêm.

Nữ ca sĩ cho biết luyện opera thay đổi con người cô một cách tích cực. (Hình: Facebook Sangeeta Kaur Teresa Mai)

 

Ca sĩ Teresa Mai cũng chia sẻ thêm rằng người Việt Nam có thiên bẩm về nghệ thuật nhưng thế hệ cha ông không có cơ hội vì khi qua Mỹ tị nạn họ phải lo “cơm, áo, gạo, tiền.”

Cô khuyến khích thế hệ trẻ nên đi theo “tiếng gọi” của đam mê.

“Các bạn trẻ hãy mạnh dạn theo đuổi mơ ước mơ để được sống với nghệ thuật, làm nghệ thuật và lan tỏa niềm vui ấy,” ca sĩ Teresa Mai bày tỏ.

 

Trà Nhiên

 

Kim Phượng sưu tầm

 

 

 

 

 

Xem thêm...

CÂU CHUYỆN TÌNH ĐẦU ĐẪM NƯỚC MẮT CỦA NHẠC SĨ HOÀNG THI THƠ

CÂU CHUYỆN TÌNH ĐẦU ĐẪM NƯỚC MẮT

CỦA NHẠC SĨ HOÀNG THI THƠ

Trước khi trở thành một nhạc sĩ nổi tiếng ở miền Nam, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ từng trải qua một thời tuổi trẻ nhiều biến động. Ông tham gia trong đội tuyên truyền của Việt Minh từ khi còn rất trẻ và trải qua một mối tình sâu sắc nhưng cũng không kém phần bi thương với cô gái 16 tuổi tên là Trương Tân Nhân – người sau này trở thành ca sĩ huyền thoại của dòng nhạc đỏ ở miền Bắc. 

 

 Năm 1945, khi đang theo học ở trường Khải Định (nay là trường Quốc Học Huế), nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ bỏ học để tham gia đoàn văn nghệ Quảng Trị do nhạc sĩ Nguyễn Hữu Ba làm trưởng đoàn. Năm 1946, ông tham gia Việt Minh, công tác ở đoàn tuyên truyền, sau đó làm phóng viên và biên tập viên báo Cứu Quốc ở liên khu 4. Đến năm 1948 ông quay lại nhà trường để hoàn tất chương trình học phổ thông tại trường Huỳnh Thúc Kháng ở Hà Tĩnh. Tại đây ông gặp và yêu một nữ sinh tên là Tân Nhân – cũng là một ca sĩ đang tham gia đoàn văn công mặt trận Bình Trị Thiên. 

Tân Nhân cùng được sinh ra ở Quảng Trị và cùng đến Huế học trung học giống Hoàng Thi Thơ, sau đó cùng bỏ học để ra vùng kháng chiēn, và lại cùng học trường Huỳnh Thúc Kháng ở Khu 4 giống như Hoàng Thi Thơ. Có thể thấy hành trình những năm đầu đời của 2 người khá giống nhau. Lúc còn ở Huế, nếu như Hoàng Thi Thơ học trường Khải Định nổi tiếng dành cho nam sinh thì Tân Nhân học trường nữ sinh Đồng Khánh. 

Năm 1949, trận càn Phong Lai của Pháp vào khu chiến đã làm dấy lên tin đồn rằng tất cả thành viên đoàn văn công đều đã thành tử sĩ, dấy lên lòng thương tiếc về những con người trẻ tuổi đã dấn thân nơi rừng sâu và hy sinh anh dũng.

Tin đồn nhanh chóng được cải chính nhưng vẫn lan truyền về đất Thanh Nghệ Tĩnh. Trường Huỳnh Thúc Kháng đã làm lễ tưởng niệm cô học trò Tân Nhân. Hoàng Thi Thơ – lúc đó đang công tác ở Nghệ An – nghe được tin như tan nát cả cõi lòng. Ông đã thể hiện nỗi nhớ thương Tân Nhân bằng bài hát Xuân Chết Trong Lòng Tôi:

Xuân ơi Xuân 

Chim xa đàn 
Xuân ơi Xuân 
Ngờ đâu Xuân chết trong lòng tôi 
 
Trong tiếng đàn… 
Ôi chim xa cành 
Bướm lìa hoa 
Trùng phùng xa lắm… 
 
Rồi một ngày, Tân Nhân trở về lại và nghe được bài hát này, bà đã rất xúc động. 
 
Bài hát thể hiện lòng thương nhớ dành cho người (ngỡ) đã ra đi làm động lòng cô nữ sinh. Tân Nhân lại lên đường ra Nghệ An và gặp lại Hoàng Thi Thơ lúc đó cũng đang tìm bà, khởi đầu một mối tình lãng mạn và trắc trở.


Năm 1951, Hoàng Thi Thơ về Huế thăm gia đình người anh ruột, với mục đích là muốn xin gia đình người anh một số tiền để trở lại Khu 4 để sau đó đưa người yêu ra Hà Nội để theo học trường Văn Khoa ở đây. 
 
Nhưng khi trở về thì cả gia đình giữ Hoàng Thi Thơ lại và khuyên là không nên trở ra Liên Khu 4, mặc dù ông rất nôn nóng muốn trở ra với người yêu. Cuối cùng ông cũng xiêu lòng trước những lời khuyên nhủ của những người thân nên quyết định vào Sài Gòn để được an toàn, còn người yêu của ông vẫn ở lại vùng kháng chiēn. 
 
Dứt áo ra đi dù lòng vẫn còn vương vấn, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ không hề biết rằng ông đã để một sinh linh bé nhỏ ở lại với người yêu. 
 
Tại Sài Gòn, khi soạn cuốn Để Sáng Tác Một Bài Nhạc Phổ Thông, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ thể hiện niềm thương nhớ đến người xưa bằng việc ghi lời đề tặng ở cuốn sách nổi tiếng này như sau: “Thân yêu gửi Tân Nhân”. Dòng chữ được đặt ngay bên dưới lời kính dâng đến Phụ – Mẫu – Anh đã thể hiện tấm lòng của người nhạc sĩ.


Trong khi đó, ở miền Bắc, Tân Nhân quyết định giữ lại đứa con trong bụng, mặc cho bạn bè giễu cợt khinh khi. Một người bạn học thương cảm đã đưa bà về nhà mình ở Hà Tĩnh cưu mang, nhưng vì tập tục vùng làng quê nên gia đình này dù có thương bạn của con thì cũng chỉ dám cho phép Tân Nhân dựng một cái lều ngoài vườn để sinh nở. 
 
Người con này đặt đặt tên theo họ của mẹ là Trương Khánh Hoài, ông kể lại trong hồi ký: 
 
“Từ lúc tôi sinh ra, nhiều đêm cạn sữa nằm nghe con khóc đòi bú ngặt nghẽo, bụng thì đói cồn cào, lại nghe gió rừng âm u bốn bề thổi quanh, cùng cực quá mẹ tôi đã định bế con ra dòng sông La để trầm mình. Và đã có một đêm khi tôi đã ngủ, mẹ tôi đã quyết bế con đi. Nhưng không hiểu sao, ra đến bờ sông, có lẽ gió thổi lạnh quá hay có một tiếng gọi định mệnh nào đó làm tôi tỉnh thức, khóc ré lên thảm thiết, như nức nở, như ai oán, khiến mẹ tôi sững lại. Thế là mẹ tôi đứng bên bờ sông cũng khóc. Như nổi giông nổi bão trong lòng. Và thế là mẹ lại quay mặt bế con về mái lều, cho con nhằn da ngực đã khô kiệt mà cắn… 
 
Giữa lúc ấy, may thay, cố tôi và bà tôi xuất hiện, đúng như một bà Tiên, như một ông Bụt: “Con ơi, răng mà con khổ như ri”. 
 
Cố tôi đã thốt lên khi nhìn thấy tình cảnh mẹ con tôi trong túp lều hoang dại, còn bà tôi thì hối hả đổ gạo ra từ cái đẫy xách bên mình, rồi lại hối hả chạy ra giếng múc nước về nhen lửa nấu cơm nấu cháo cho mẹ con tôi ăn. Có lẽ đó là bữa đầu tiên mẹ tôi được no bụng sau khi sinh nở…” 
 
Vượt qua thời kỳ gian khó, sau khi con đã chập chững, Tân Nhân trở lại công tác và hoạt động ca hát. Năm 1954, bà là diễn viên đơn ca tại Đoàn Ca múa Nhân dân Trung ương. Năm 1963, bà theo học khoa Thanh nhạc Trường Âm nhạc Việt Nam và tốt nghiệp năm 1968. Từ năm 1969 đến năm 1972, bà tu nghiệp tại Nhạc viện Sofia, Bulgaria. Về nước năm 1973, bà làm việc tại Đài Phát thanh Giải phóng, rồi Đài Tiếng nói Việt Nam. 
 
Tại đất Bắc, bà được gặp lại một người bạn học cũ từ thuở ấu thơ là Lê Khánh Căn, họ nên vợ chồng và sống với nhau hạnh phúc đến cuối đời. Người con được lấy theo họ cha dượng là Lê Khánh Hoài. 
 
Lê Khánh Hoài sau này trở thành nhà báo và dùng nhiều bút danh khác nhau: Châu La Việt, Trương Nguyên Việt, với Trương là họ của mẹ, Việt là thị trấn Cửa Việt thuộc huyện Gio Linh, quê của mẹ. Ông cũng lấy bút danh là Triệu Phong, là quê của cha. Năm 1994, khi lần đầu được gặp cha ruột, ông được đặt tên theo họ cha là Hoàng Hữu Hoài. 
 
Ông Hoài nói về mẹ mình như sau: “Cũng có thể có lúc mẹ trách móc cha, nhưng suốt cuộc đời này, với cha tôi, không bao giờ mẹ căm giận như thường tình, mà chỉ nhớ thương trông đợi, để rồi gửi vào câu hát và tạo nên một tiếng hát Xa Khơi bất hủ: ”Nhớ thương cách vời ơi biển chiều nay, nhớ thương cách vời ơi biển chiều nay…”. 
 
Năm 1976, Lê Khánh Hoài lần đầu vào được Sài Gòn, nhưng lúc đó Hoàng Thi Thơ đã trôi dạt ly hương nơi đất khách. Mãi đến năm 1987 cha con mới liên lạc được với nhau qua những lá thư đầy xúc động, rồi đến năm 1994 thì mới lần đầu được gặp nhau. Cũng trong dịp đó nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ được hội ngộ với Tân Nhân trong một buổi gặp gỡ đầy ân tình và tự trọng của những nghệ sĩ nổi tiếng. Họ chỉ gặp nhau 1 lần nữa thì nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ qua đời năm 2001. 
 
Khi hay tin nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ mất ở Hoa Kỳ, ca sĩ Tân Nhân viết những dòng thơ tưởng nhớ, bài thơ mang tên “Vĩnh biệt nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ”: 
 
Ơi Thạch Hãn, ơi Bích Khê 
Thôi từ nay không còn đợi ông về 
Người nhạc sĩ với cây đàn ấy 
Hồn tươi vui thắm đượm tình quê… 
 
Từ xứ nghèo Quảng Trị ra đi 
Đôi bờ vĩ tuyến buồn vui gì 
Trải bao trăn trở tìm lẽ sống 
Vì đâu đau khổ và chia ly… 
 
Một tấm gương kiên trì lao động 
Những thăng hoa bước tiến tài năng 
Mỗi cung đàn dựng bằng tâm huyết 
Tác phẩm còn đọng lại với thời gian. 
 
Ông – người yêu nồng nàn cuộc sống 
Từ con người hoa lá chim muông 
Yêu sông núi xóm làng thơ mộng 
Và dệt nên những bản nhạc quê hương  
 
(Nghệ sĩ Tân Nhân) 

 
Lê Khánh Hoài kể rằng năm 2007, khi ông vào Sài Gòn thăm mẹ đang sống ở đây, bà nói: “Con gắng đi Mỹ, sang đó tìm nơi ba Thơ yên nghỉ, thắp cho mẹ một nén nhang”. 
 
Chỉ ít ngày sau thì Lê Khánh Hoài sang Mỹ, tìm đến công viên vĩnh hằng để thăm cha. Khi về lại và cho mẹ xem hình chụp lúc dâng hương, bà xem rất chăm chú từng hình một. Chỉ 4 ngày sau đó, Tân Nhân bất ngờ ngã xuống sau một cơn đột quỵ khi quét sân và ra đi sau đó ít lâu. 
 
Thời gian sau đó, Lê Khánh Hoài lục tìm những kỷ vật của mẹ thì bất ngờ tìm thấy dưới gối của bà một lá thư đề nghị, với bản chính đã được gửi bưu điện đến nơi cần nhận, trước khi bà bị đột quỵ chỉ mấy ngày. Nguyên văn lá thư đó được Lê Khánh Hoài đăng như sau: 
 
“Kính gửi Bộ Văn hóa! 
 
Tên tôi là: Trương Thị Tân Nhân – Nghệ sĩ ưu tú, Đảng viên Đảng Cộng sản Việt Nam. 
 
Tôi làm đơn này xin đề đạt một nguyện vọng như sau, kính mong các đồng chí xem xét. 
 
Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ từng là một đồng chí, đồng đội của tôi trong kháng chiến chống Pháp. Sau đó, vì hoàn cảnh riêng, nhạc sĩ về quê hương, sau đó vào Sài Gòn làm một nhạc sĩ tự do (như trường hợp của nhạc sĩ Phạm Duy). Mặc dù không cùng trong hàng ngũ của chúng ta, nhưng nhạc sĩ không có bất cứ một hành động nào chống phá cách mạng, chống phá kháng chiến, chống phá đất nước. Kể cả sau năm 1975, nhạc sĩ có trở về thăm đất nước, gặp lại nhiều bạn bè cũ như nhạc sĩ Trần Hoàn, nhạc sĩ Trọng Bằng… rất thân thiết. Trong sáng tác âm nhạc của mình, dù trong bất cứ môi trường nào, những tác phẩm của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ cũng đều mang âm hưởng dân ca, đậm đà màu sắc dân gian dân tộc, nội dung ngợi ca tình yêu đất nước quê hương. Chính vì những điều này, nhiều bài hát của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ được đông đảo công chúng yêu mến, truyền tụng. 
 
Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đã mất tại Hoa Kỳ. Điều mong ước lớn nhất của nhạc sĩ là những tác phẩm của mình luôn được phục vụ quê hương đất nước, luôn được phục vụ công chúng là bà con lao động của xứ sở mình. Điều đáng tiếc vì những lý do lịch sử, các tác phẩm của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ chưa được phép sử dụng trong nền nghệ thuật của chúng ta, mặc dù nó vẫn được lan truyền trong dân gian. 
 
Với tôi, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ là mối tình đầu. Dù trong hoàn cảnh nào, tôi cũng thấy mình phải có trách nhiệm với tình cảm này. Đặc biệt trên cương vị là một ca sĩ, luôn trân trọng các tác phẩm âm nhạc hay đẹp ngợi ca quê hương đất nước, trong đó có một số tác phẩm của anh Hoàng Thi Thơ. 
 
Năm nay tôi đã 75 tuổi, suốt một cuộc đời là phục vụ Đảng, đất nước và nghệ thuật. Với tôi, giờ đây đã gần đất xa trời. Còn điều gì chưa yên thì đấy là những tác phẩm của tình yêu đầu của mình chưa được phép sử dụng rộng rãi. Với tình cảm và trách nhiệm của một người nghệ sĩ, một Đảng viên cộng sản, tôi kính mong các đồng chí xem xét lại các tác phẩm của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, cho phép các tác phẩm tốt, các tác phẩm ngợi ca đất nước quê hương của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ được phổ biến rộng rãi trong công chúng như trường hợp với các tác phẩm của nhạc sĩ Phạm Duy”. 
 
Người con của Hoàng Thi Thơ và Tân Nhân đã viết như sau khi đọc được lá thư này: 
 
“Những dòng nước mắt chảy dài trên má tôi. Tôi hiểu đây là những lời nói cuối, là khúc hát cuối của Mẹ cho mối tình đầu đầy khổ đau của mình… Yêu mẹ nhiều hơn, và càng thương mẹ nhiều hơn”. 

 
Người phụ nữ thứ 2 trong đời nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, cũng là người vợ đã cùng chung sống với ông cho đến cuối đời là nữ ca sĩ Thúy Nga. 
 
Trong một cuộc tuyển lựa ca sĩ năm 1955 tại Sài Gòn, có một nữ thí sinh tên là Thúy nga, quê ở Sơn Tây, mới từ Bắc di cư vào Nam, đã lên sân khấu dự thi với nhạc phẩm Đường Lên Sơn Cước và tự đệm phong cầm một mình, không cần ban nhạc phụ họa. Hình ảnh nàng thiếu nữ mới 18 tuổi xinh xắn với mái tóc thề, lại có duyên và hát hay, đàn giỏi đó đã được nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ chú ý tới. 
 
Chàng nhạc sĩ tìm cách làm quen với cô ca sĩ trẻ, trong khi đó thì ban đầu Thúy Nga chỉ coi ông như một người anh, và cũng là một người thầy để có thể học hỏi thêm về âm nhạc. Nhưng rồi cuối cùng bà đã xiêu lòng trước những tình cảm Hoàng Thi Thơ dành cho mình và nhận lời cầu hôn năm 1957. 
 
Họ có với nhau 3 người con trai và 1 con gái, chung sống hạnh phúc cho đến khi nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ qua đời năm 2001, và Thúy Nga cũng đã ra đi sau đó 9 năm. 

 
Sau khi lấy chồng, ca sĩ Thúy Nga ít đi hát, ít thu âm nên không được nhiều người nhắc tới. Người ta chỉ biết đôi chút về bà khi chính nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ nói như sau lúc sinh thời:
 
“Thúy Nga thành hôn với tôi tháng 9 năm 1957. Sự đóng góp của nàng là rất nhiều, nhưng quan trọng nhất vẫn là quan niệm rõ ràng của nàng về đời nghệ sĩ của tôi. Nàng phân biệt được ở tôi có 2 con người: Người của gia đình và người của nghệ thuật. Khi tôi là người của gia đình, nàng biết tôi luôn luôn cư xử theo mẫu mực của con người nề nếp và trọng đạo lý. Khi tôi là con người nghệ thuật, nàng cho tôi cái tự do hoàn toàn trong việc tiếp xúc với phái nữ và trong việc sáng tác, nhất là sáng tác cho tình yêu”. 
 
Ông Lê Khánh Hoài (con đầu của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ và Tân Nhân) có kể rằng năm 2008, khi con trai của ông là Hưng Việt (tức cháu nội của Hoàng Thi Thơ) làm đám cưới thì Hoàng Thi Thơ đã không còn, lúc đó ca sĩ Thuý Nga ở Mỹ dù đã rất đau yếu nhưng vẫn biết thông tin và gửi quà mừng cưới về Việt Nam. Hưng Việt và vợ là Quỳnh Thi đã hết sức xúc động về tấm lòng của bà. 
 
 
Trong bài viết của nhà báo Trường Kỳ, nghệ sĩ Hoàng Thi Thao có lần nói về cuộc sống về gia đình chú ruột của mình như sau: “Khó có ai chiều chồng như bà Thúy Nga. Biết chồng như vậy cho nên chiều ghê lắm! Rất là quý! Lại còn nhịn nhục ghê lắm. Biết ông Thơ có cái tánh nghệ sĩ, cho nên bà Thúy Nga, cũng là ca sĩ, cho nên hiểu và thông cảm được”. 
 
Cố nghệ sĩ Hoàng Thi Thao còn nói rằng chú của mình là một người có tính rất “bay bướm” và ông cũng nhiều lần phải chứng kiến những trận ghen tuông giữa hai vợ chồng. Tuy nhiên một phần do tính của bà Thúy Nga rất hiền và một phần vì con cái nên kết cuộc mọi việc cũng được giải quyết êm xuôi. 
 
Có thể thấy khi quyết định lấy chồng là một nhạc sĩ, những người vợ như Thuý Nga đã phải hy sinh sự nghiệp riêng để chăm lo cho gia đình. Hơn nữa họ cũng phải biết suy nghĩ đến sự nghiệp của chồng, chấp nhận sự bay bướm nghệ sĩ của chồng, xem đó là điều cần thiết để sáng tác thành những bài ca bất hủ. 
 
Nhắc về Hoàng Thi Thơ – Thúy Nga và những “chuyện tình nghệ sĩ” của làng nhạc Sài Gòn trước 1975

Bạn đang copy trái phép bài viết đã được bảo hộ bản quyền. Nếu bạn copy bài với mục đích cá nhân (phi lợi nhuận), vui lòng ghi rõ nguồn nhacvangbolero.com. Nếu copy sang website khác với mục đích MMO, bạn có thể bị report bản quyền
Nhắc về Hoàng Thi Thơ – Thúy Nga và những “chuyện tình nghệ sĩ” của làng nhạc Sài Gòn trước 1975

Bạn đang copy trái phép bài viết đã được bảo hộ bản quyền. Nếu bạn copy bài với mục đích cá nhân (phi lợi nhuận), vui lòng ghi rõ nguồn nhacvangbolero.com. Nếu copy sang website khác với mục đích MMO, bạn có thể bị report bản quyền
Xưa nay, những chuyện tình giữa các nghệ sĩ với nhau không phải là hiếm, nhưng trường hợp nghệ sĩ đến được với nhau và cùng đi đến được cuối con đường thì không nhiều. Thông thường, các ca sĩ ít chọn bạn đời là đồng nghiệp, dù trong thời gian sinh hoạt văn nghệ với nhau có nhiều tiếp xúc và gần gũi. Ngày xưa, ca sĩ Thanh Thúy là một giai nhân và là người trong mộng của cả 1 thế hệ. Những nam ca sĩ – nhạc sĩ thầm thương trộm nhớ cô cũng không ít, có thể kể đến Duy Khánh, nhạc sĩ Trịnh Công Sơn và nhiều nhạc sĩ khác, nhưng sau cùng Thanh Thúy lấy chồng là một sĩ quan quân đội. Tương tự là ca sĩ Minh Hiếu, là người trong mộng của Lam Phương, Trần Thiện Thanh,… và sau cùng cô lấy chồng là một vị tướng nổi tiếng… Có những đôi vợ chồng nghệ sĩ đã đến được với nhau, nhưng sau cùng cũng tan vỡ, đó là Lam Phương – Túy Hồng, Phạm Đình Chương – Khánh Ngọc, Duy Khánh – Tuyết Mai, Thái Thanh – Lê Quỳnh (tài tử điện ảnh). Thập niên 1950, đôi vợ chồng, cũng là đôi song ca Châu Kỳ – Mộc Lan nổi tiếng, vang danh khắp cả nước, nhưng ca 2 chia tay sau đó vài năm. Nhạc sĩ Châu Kỳ tái hôn với bà Kha Thị Đàng – một người không phải là nghệ sĩ, và sống với nhau cho đến đầu bạc răng long. Nhạc sĩ Phạm Duy và ca sĩ Thái Hằng Cũng có những trường hợp đặc biệt, những đôi vợ chồng nghệ sĩ gắn bó với nhau đến trọn đời, có thể kể đến là Phạm Duy – Thái Hằng, Ngọc Cẩm – Nguyễn Hữu Thiết, Bạch Yến – Trần Quang Hải, Mạnh Phát – Minh Diệu, Văn Phụng – Châu Hà, Hoàng Oanh – Mai Châu, đặc biệt là nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ và ca sĩ Thúy Nga. Hình ảnh Hoàng Thi Thơ và Thúy Nga trước 1975 Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ là tên tuổi nổi bật trong làng nhạc vàng với nhiều ca khúc bất hủ được nhiều thế hệ cùng yêu mến. Nhưng vợ của ông là ca sĩ Thúy Nga không được nhiều người biết đến, dù cô đã rất nổi tiếng từ thập niên 1950. Lý do là sau khi kết hôn với nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ vào năm 1957, bà Thúy Nga lui về hậu trường để chăm sóc gia đình, thỉnh thoảng có đi hát hoặc thu âm nhưng rất hạn chế. Click để nghe 1 bản thu âm hiếm hoi của Thúy Nga trước 1975 Sau cơn biến động dữ dội của thời cuộc vào tháng 4 năm 1975, để phụ giúp chồng kiếm tiền nuôi gia đình, bà Thúy Nga có đi hát một thời gian ở hải ngoại nhưng phải ngừng hẳn vào năm 1979 vì lâm bệnh. Trước khi đến với ca sĩ Thúy Nga, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ đã từng có một mối tình sâu đậm với nữ ca sĩ nhạc đỏ huyền thoại của miền Bắc là Tân Nhân, và có một người con chung là nhà báo Lê Khánh Hoài. Tuy nhiên do thời cuộc, đất nước phân đôi, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ ở Nam, ca sĩ Tân Nhân ở Bắc và cách biệt nhau từ đó. Tại miền Nam, năm 1955, Hoàng Thi Thơ gặp Thúy Nga – 19 tuổi – tại rạp Thống Nhất, khi bà tham gia dự thi và đạt giải cuộc thi tuyển lựa ca sĩ của đài phát thanh tổ chức. Lúc đó hình ảnh của Thúy Nga rất đặc biệt, vừa hát vừa chơi đàn Accordion, choáng hết nửa phần trên của hình dáng, với mái tóc dài thả ngang lưng. Ca sĩ Thúy Nga Thời ấy, ca sĩ vừa hát vừa chơi nhạc cụ rất hiếm, cùng lắm là có vài nam ca sĩ vừa cầm guitar vừa hát, nên Thúy Nga và cây đàn phong cầm trên sân khấu đã trở thành một hình ảnh rất ấn tượng với những người đi xem nhạc thập niên 1950. Hoàng Thi Thơ và Thúy Nga nhanh chóng thành một đôi, ông trở thành thầy dạy nhạc cho Thúy Nga, và tình thầy trò nhanh chóng trở thành tình vợ chồng vào tháng 9 năm 1957. Họ có với nhau 3 người con trai và 1 con gái, chung sống hạnh phúc cho đến khi nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ qua đời năm 2001, và Thúy Nga cũng đã ra đi sau đó 9 năm. Bà Thúy Nga ít đi hát, ít thu âm nên không được nhiều người nhắc tới. Người ta chỉ biết đôi chút về bà khi chính nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ nói như sau lúc sinh thời: “Thúy Nga thành hôn với tôi tháng 9 năm 1957. Sự đóng góp của nàng là rất nhiều, nhưng quan trọng nhất vẫn là quan niệm rõ ràng của nàng về đời nghệ sĩ của tôi. Nàng phân biệt được ở tôi có 2 con người: Người của gia đình và người của nghệ thuật. Khi tôi là người của gia đình, nàng biết tôi luôn luôn cư xử theo mẫu mực của con người nề nếp và trọng đạo lý. Khi tôi là con người nghệ thuật, nàng cho tôi cái tự do hoàn toàn trong việc tiếp xúc với phái nữ và trong việc sáng tác, nhất là sáng tác cho tình yêu”. Gia đình nhạc sĩ Phạm Duy Vậy mới thấy, làm vợ của nghệ sĩ phải biết hy sinh thật nhiều. Cả ca sĩ Thái Hằng và Thúy Nga đều phải hy sinh sự nghiệp riêng để chăm lo cho gia đình. Giả sử ca sĩ Thái Hằng không chấp nhận từ bỏ ca hát, thì sự nghiệp của bà cũng sẽ đồ sộ không kém người em gái nổi tiếng là Thái Thanh. Sau đó, những người vợ nhạc sĩ này còn phải suy nghĩ đến sự nghiệp của chồng, chấp nhận sự bay bướm nghệ sĩ của chồng, xem đó là điều cần thiết để sáng tác thành những bài ca bất hủ. Click để nghe Thúy Nga hát Tình Xa của Trịnh Công Sơn Đông Kha Nguồn: nhacvangbolero.com Previous article Hoàn cảnh sáng tác “Kiếp Nào Có Yêu Nhau” (Phạm Duy – Minh Đức Hoài Trinh) – “Rượu yêu nồng cay đắng, sao cạn mình em thôi?” Next article Cảm nhận về ca khúc “Trả Tôi Về” (Mặc Thế Nhân) – “Trần ai hoen đôi mắt đỏ…” RELATED ARTICLESMORE FROM AUTHOR Nhạc sĩ Nguyễn Đức Quang và ca khúc “Việt Nam Quê Hương Ngạo Nghễ” Nhạc sĩ Nguyễn Văn Đông – Ca khúc “Chiều Mưa Biên Giới” và bổn phận của người quân nhân Địa danh Trung Lương trong bài hát “Thương Vùng Hỏa Tuyến” là ở đâu? LEAVE A REPLY Save my name, email, and website in this browser for the next time I comment. Bài viết mới “Người Lính và Mùa Xuân” – Tuyển tập 15 ca khúc nhạc vàng xuân về người lính được yêu thích nhất Người lính – Mùa Xuân và những tâm tình qua ca khúc “Đồn Vắng Chiều Xuân” Đôi nét về ca sĩ Huỳnh Phi Tiễn – Người chọn gắn bó với dòng nhạc vàng Chuyện về lương bổng và lễ nghĩa trong nhà trường ở miền Nam trước 1975 Nhạc sĩ Y Vân và những bài nhạc vàng nổi tiếng nói thay nỗi lòng người con gái thời loạn

Bạn đang copy trái phép bài viết đã được bảo hộ bản quyền. Nếu bạn copy bài với mục đích cá nhân (phi lợi nhuận), vui lòng ghi rõ nguồn nhacvangbolero.com. Nếu copy sang website khác với mục đích MMO, bạn có thể bị report bản quyền
Nhắc về Hoàng Thi Thơ – Thúy Nga và những “chuyện tình nghệ sĩ” của làng nhạc Sài Gòn trước 1975

Bạn đang copy trái phép bài viết đã được bảo hộ bản quyền. Nếu bạn copy bài với mục đích cá nhân (phi lợi nhuận), vui lòng ghi rõ nguồn nhacvangbolero.com. Nếu copy sang website khác với mục đích MMO, bạn có thể bị report bản quyền
Đông Kha 
Nguồn: nhacxua.vn
 
 

Giải mã “người trinh nữ tên Thi”

trong bản hit của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ

Phía sau bản hit “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi” của cố nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ là một câu chuyện có thật, kể về cuộc đời hồng nhan bạc mệnh của một người con gái.

Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ thời trẻ

Bí ẩn câu chuyện “người trinh nữ tên Thi” 

Hoàng Thi Thơ (1929 - 2001) là một nhạc sĩ tài hoa của Việt Nam với số lượng hơn 500 ca khúc từ tình ca đến nhạc quê hương, dân ca đến nhạc thời trang, đoản khúc đến trường ca, nhạc cảnh đến nhạc kịch. Ngoài là một nhạc sĩ, Hoàng Thi Thơ còn vô cùng đa tài khi đảm đương nhiều vai trò khác như: đạo diễn kịch, điện ảnh, biên đạo múa, bầu show, nhà sản xuất, người dẫn chương trình.

Thậm chí, ông còn từng là một giảng viên tiếng Anh - Pháp, tác giả sách hướng dẫn hòa âm, luật sáng tác… Năm 1957, ông bắt đầu tổ chức những kỳ đại nhạc hội hoành tráng tại rạp Thống Nhất (Sài Gòn). Năm 1961, ông thành lập Đoàn Văn nghệ Việt Nam gồm hơn 100 nghệ sĩ tên tuổi và lưu diễn qua nhiều thành phố trên thế giới. Năm 1967, ông thành lập tiếp Đoàn Văn nghệ Maxim gồm 70 nghệ sĩ, tổ chức những chương trình ca vũ nhạc kịch đặc biệt tại nhà hàng Maxim (Sài Gòn).

Khoảng đầu thập niên 70 của thế kỷ XX, Hoàng Thi Thơ cho ra đời một loạt ca khúc mà báo chí thời đó gọi là cảm hứng tân kỳ, đem lại cho làng tân nhạc Việt Nam luồng sinh khí mới như: “Rước tình về với quê hương”, “Việt Nam ơi ngày vui đã tới”, “Ô kìa đời bỗng dưng vui”, “Xây nhà bên suối”, “Ngày vui lý tưởng”… Những ca khúc này đã quen thuộc với người Việt Nam cho đến tận nay.

 Giải mã “người trinh nữ tên Thi” trong bản hit của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ ảnh 1

Trong đó, ca khúc “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi” được nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ sáng tác năm 1970 khi ông còn trong Đoàn Văn nghệ Maxim. “Thuở ấy xa xưa có một nàng một nàng thiếu nữ/ Một đóa hoa hồng tình phơi phới tuổi mới trăng tròn…”, những giai điệu quen thuộc vang lên khiến bất cứ ai cũng nhận ra đó là những giai điệu trong ca khúc “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi”. Và, hiện nay ca khúc đã được “cover” không biết bao nhiêu lần, ở mọi thể loại âm nhạc.

Sau khi ra đời, “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi” nhanh chóng trở thành bản hit của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ. Đây được coi là tác phẩm với thể loại nhạc kể chuyện rất nổi tiếng của ông. Ca khúc đủ da diết, đủ sâu lắng để người nghe cảm nhận trọn vẹn nỗi đau của một người trinh nữ mang trong mình mối tình bi ai, mà “Khi con tim yêu đương là sống với đau thương/ Khi con tim yêu đương là chết với u sầu/ Thì Thi đã biết cớ sao Thi buồn…”.

Ca khúc “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi” kể về câu chuyện tình buồn lâm ly. Nhiều người tưởng nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ viết bài này để kể về câu chuyện của ông, nhưng sự thật không phải như vậy. Ca khúc ra đời sau khi nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ chứng kiến toàn bộ câu chuyện tình đau thương của một nữ diễn viên trong Đoàn Văn nghệ Maxim. Cái chết của cô gái trẻ gây rúng động làng văn nghệ lúc bấy giờ.

“Cô Thi hoạt động trong đoàn nghệ thuật của thầy Thơ, cô ấy chỉ mới 19, 20 tuổi. Vì quá thương cảm cho cái chết của cô gái trẻ đồng nghiệp, thầy đã viết bài hát này ngay sau tang lễ”, danh ca Họa Mi chia sẻ. Trong lời đề tựa bài hát “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi”, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ viết: “Người con gái lạ lùng đó tên Thi. Thi trẻ đẹp như nhiều thiếu nữ thời nay. Thi yêu sớm. Tình Thi ngang trái. Người đời thị phi. Thi buồn và bỏ đi. Thi lên rừng. Có lẽ để khóc một mình dưới gốc cây già vô tri. Rồi cuối cùng Thi chết, một sáng mùa đông, trên nệm lá vàng…”.

“Tôi biết người con gái đó. Tôi ngạc nhiên về lòng chung thủy của nàng. Chuyện tình đẹp như một phép lạ đã mê hoặc tôi. Tôi mượn âm thanh để kể lại, để bất diệt hóa tình yêu của người. Xin Thi phù hộ cho tôi, cho cả những người nghe và hát “Chuyện tình người trinh nữ tên Thi”, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ viết. Thời đó, Đoàn Văn nghệ Maxim có 12 nữ diễn viên múa chính, tất cả đều đẹp và múa giỏi. Họ đã được mời lên đài truyền hình góp mặt thường xuyên các chương trình ca nhạc có nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ, đi lưu diễn khắp các tỉnh, thành.

Trong 12 nữ diễn viên múa chính này có 3 chị em người Đà Lạt là Kim Lệ Thu, Kim Lệ Xuân, Kim Lệ Thi. Trong đó, Kim Lệ Thi yêu một nghệ sĩ đã có gia đình. Mối tình của Thi rất thiết tha và lý tưởng, nhưng rồi nó trở thành tuyệt vọng bởi người mà cô trao gửi tình yêu đã không thể đáp trái tim chân thành ấy. Say mê đến cuồng dại, nhưng vô vọng không tìm ra lối thoát, cuối cùng người trinh nữ tên Thi đã ra đi một cách bi thương, giữa khoảnh khắc thanh xuân tươi đẹp nhất của đời người. 

Vợ nhạc sĩ là người nhan sắc, tài năng

Thơ ca của Hoàng Thi Thơ nổi tiếng là chuyện không bàn cãi. Thế nhưng, khi nhắc đến ông, khán giả vẫn thường nhớ đến những câu chuyện tình trắc trở với những bóng hồng nổi tiếng tài năng, xinh đẹp. Đó là mối tình sâu nặng với người tình Tân Nhân được nhiều sự chú ý và trở thành ý tưởng cho bộ phim “Đứa con và người lính”.

Tại một tập của chương trình “Chân dung cuộc tình”, lần đầu tiên khán giả được lắng nghe lại chuyện tình đẫm nước mắt nhiều biến cố không khác tiểu thuyết của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ cùng người đẹp Tân Nhân. Ít ai biết rằng, nhạc sĩ tài hoa đã vụt mất cơ hội hai lần được gặp lại người xưa.

Biên tập Minh Đức chia sẻ: “Theo tài liệu tôi tìm hiểu được, trong năm 1963, nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ ở Campuchia thì gặp đoàn nhạc của Tân Nhân tại đây, nhưng bà nhất quyết không chịu gặp ông. Đến năm 1968, ông dẫn đoàn nhạc của mình đến Paris biểu diễn thì vô tình gặp đoàn hát của Tân Nhân cũng có mặt ở đây nên nhạc sĩ quyết tâm mua vé hàng đầu để chờ gặp người cũ, nhưng hết nhiều đêm diễn bà vẫn không xuất hiện”.

Câu chuyện của nhạc sĩ tài hoa Hoàng Thi Thơ cùng Tân Nhân như một cuốn tiểu thuyết tình yêu buồn luôn nhận được sự tò mò cũng như tiếc nối cho nhiều người. Bên cạnh đó, người vợ Thúy Nga của ông cũng nổi tiếng không kém về nhan sắc và tài năng, nhưng vẫn đôi lần ghen tuông với những bóng hồng xung quanh chồng.

Danh ca Phương Dung bật mí: “Nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ có hai lần rung động đều bị Thúy Nga phát hiện. Dù chỉ là hơi thoáng qua, nhưng bà Thúy Nga luôn có cách ứng xử của riêng mình rất thông minh, khôn khéo. Một lần anh Hoàng Thi Thơ rung động với một nữ ca sĩ xinh đẹp, bà Thúy Nga tự làm đau mình với câu nói đầy sâu sắc dành cho tình địch: “Chị không nghĩ em nỡ lòng làm đau chị như thế này”. Lần thứ hai anh Thơ ngẩn ngơ với một cô ca sĩ trẻ có đôi bàn tay đẹp, bà Thúy Nga liền gặp nói chuyện với người ấy, từ đó không thấy cô ấy đi hát nữa”.

“Bà Thúy Nga là người tài sắc, đoan trang, dù đang nổi cơn ghen của người phụ nữ, nhưng vẫn luôn kiềm nén cảm xúc và ứng xử rất khôn khéo khiến nhiều người nể phục”, danh ca Phương Dung cho biết. Cuộc đời âm nhạc của nhạc sĩ Hoàng Thi Thơ luôn sôi động với nhiều sự kiện, với những tác phẩm ấp ủ chuẩn bị ra đời.

Sống trọn vẹn với nghệ thuật, đến mức những năm cuối đời, sống xa quê hương dù sức khỏe đã yếu, Hoàng Thi Thơ vẫn mơ ước viết các opera nhạc hiện đại về lịch sử Việt Nam. “Tôi khổ lắm vì đến lúc này mà trái tim vẫn còn rung động”, ông nói khi đang nằm trên giường bệnh. Ba tháng sau, vào ngày 2/10/2001, ông qua đời ở Huntington Beach (Hoa Kỳ) trong khi trái tim nghệ sĩ đa tình vẫn thổn thức những nhịp đập đầy khát vọng như thuở đôi mươi...

 

Đình Phùng (biên soạn)
 
Nam Mai sưu tầm

 

Xem thêm...

Nhạc Vàng Với Tôi: Khi Tim Tôi Đã Bị Chiếm Chỗ

Nhạc Vàng Với Tôi: Khi Tim Tôi Đã Bị Chiếm Chỗ

Phan Hoàng My

Nhạc Vàng Với Tôi: Khi Tim Tôi Đã Bị Chiếm Chỗ

Tôi thuộc thế hệ 7x, cũng chẳng còn trẻ trung gì, nhưng nếu nói đến chuyện thưởng thức ca sĩ hát nhạc Việt xưa thì tôi từng bị xem là “đứa con nít” nhưng sao lại yêu những tác phẩm thời ba mẹ mình hoặc thậm chí những người lớn tuổi hơn họ.

Lịch sử oan khiên của dân tộc đã nảy sinh nhiều hệ lụy, trong đó có âm nhạc. Khi “bên thắng cuộc” lên ngôi, họ dốc sức triệt tiêu “văn hóa phẩm đồi trụy”. Tất cả ai lưu giữ hoặc thưởng thức những tác phẩm chan chứa tình quê hương, tình con người của nhạc sĩ, ca sĩ trình bày trước 1975, đều trở thành “tội phạm nguy hiểm”. Tôi còn nhớ khi còn bé tí hồi sau 1975, trong nhà còn giữ được hai cuộn băng cassette nhạc tiền chiến. Ba mẹ quý lắm, cất vô cùng cẩn thận. Lúc đó tôi chỉ được nhìn thấy thôi mà không biết trong đó có nhạc gì. Một cuốn màu cam và một cuốn màu xanh dương.

Ít lâu sau, ba mẹ kiếm đâu ra được cái máy cassette nhỏ xíu, hình chữ nhật như cái hộp, bên ngoài bọc lớp da màu đen có lỗ tròn lỗ chỗ. Ba mẹ mừng lắm, rón rén bỏ cuốn băng nhạc vào nghe. Mà không dám vặn to, cái thời tai mách vạch rừng, ai cũng sợ bị tố cáo. Chúng tôi quây quần lại trên giường, trùm cái mền bông lên đầu, và chụm vào nghe.

Những trường hợp các bài Nhạc Vàng bị hát sai lời

Tôi vẫn còn nhớ như in luyến láy mê hoặc của giọng hát Thái Thanh trong Khối Tình Trương Chi, Vần Thơ Sầu Rụng của Phạm Duy, Buồn Tàn Thu của Văn Cao, hay réo rắt trong trẻo song ca với Mai Hương trong Tiếng Sáo Thiên Thai. Tôi mê giọng nam vang sang trọng và đầy nội lực của Anh Ngọc với Mắt Biếc của Cung Tiến, Tình Hoài Hương của Phạm Duy, Xóm Đêm của Phạm Đình Chương hay Hình Ảnh Một Buổi Chiều của Lâm Tuyền. Tôi cũng thương giọng ca ấm êm nhẹ nhàng của Ngọc Long trong Con Thuyền Xa Bến của Lưu Bách Thụ… Chúng tôi nghe đi nghe lại đến khi hai cuộn băng nhão nhoẹt, nghe thuộc đến mức chị em tôi luôn biết trước tông của bài hát tiếp theo, và thuộc luôn tất cả những chỗ nào âm thanh bị ngắt vài nhịp vì băng quá cũ.

Ba mẹ cũng luôn hát và dạy chúng tôi nhạc xưa. Tôi nhớ những đêm cúp điện sáng trăng, trời Đà Lạt mát dịu và yên ắng, ba bắt ghế ra sân đàn và dạy chúng tôi hát nhạc xưa. Nhiều nhất là hai bài trường ca Con đường Cái QuanMẹ Việt Nam của Phạm Duy. Vừa dạy hát ba vừa giảng ý nghĩa những lời ca tuyệt đẹp. Tại sao “giọt máu rơi này, Mẹ nhận là con”, vì đâu “Chàng Trương có buồn thương khóc, rước Mẹ lên nước thiêng sẽ giải oan” …

Ảnh] Lưu giữ một thời vàng son: Ảnh bìa album Nhạc Vàng trước 1975 -  Urbanist Vietnam

Nhạc miền Nam trước 1975 bị cấm một thời gian khá dài. Tôi không nhớ chính xác bao lâu, nhưng tôi nhớ rõ mồn một cái cảm giác khi lần đầu được nghe bản nguyên gốc Trường Ca Con Đường Cái Quan, do Thái Thanh, Thái Hằng, Kim Tước, Duy Khánh, Nhật Trường, Trần Ngọc hát. Tôi nổi hết cả da gà. Trời ơi! Sao mà họ hát hay quá, tài tình quá, kỳ diệu quá. Rồi theo thời gian, sự cấm cản nào rồi chắc cũng tới lúc mệt mỏi. Từ từ người ta bí mật chia sẻ với nhau những lưu giữ, những lượm nhặt nhạc xưa. Từng chút một, tôi cũng gầy dựng một kho báu của riêng mình. Ngoài những ca sĩ gạo cội trong hai cuốn băng cassette của ba mẹ, kho tàng của tôi giờ có thêm Hà Thanh, Duy Trác, Sỹ Phú, Châu Hà, Mộc Lan, Kim Tước, Lệ Thu, Khánh Ly, Thanh Lan, Lê Uyên Phương… Sau này hơn một chút thì tôi thích giọng Tuấn Ngọc.

Ảnh] Lưu giữ một thời vàng son: Ảnh bìa album Nhạc Vàng trước 1975 -  Urbanist Vietnam

Nhiều năm trở lại đây, nhạc Việt xưa, dòng nhạc miền Nam trước 1975, không còn là một điều lạ lẫm nữa. Nó được hát khắp nơi, từ sân khấu hải ngoại cho đến trong nước. Nhiều ca sĩ trẻ sau này đã cố thể hiện lại những giai điệu xưa theo cách của mình, với những hòa âm hiện đại. Tuy không là khán giả trung thành của Paris By Night hay các chương trình ca nhạc trong nước, nhưng thỉnh thoảng tôi cũng có nghe những bài hát xưa được trình bày lại.

Photos] The Retro Artistry of Vietnam's Hand-Drawn Song Sheet Covers -  Saigoneer

Công bằng mà nói, tôi rất có cảm tình với nỗ lực của thế hệ ca sĩ trẻ nhưng những bài hát xưa qua cách thể hiện của họ lại không lưu lại cảm xúc gì đặc biệt trong trái tim tôi. Có lần kia, được nghe giới thiệu cô ca sĩ trẻ NT mới nổi hát nhạc Phạm Duy hay lắm, tôi háo hức tìm nghe ngay bài Cỏ Hồng. Cô nàng có chất giọng khỏe thật, nhưng tiếc thay lại quá thiên về kỹ thuật và nhấn nhá, nên bài ca cứ nặng nề sao đó. Nó không dịu dàng thướt tha như qua giọng ca Thái Thanh mà cũng không hừng hực nhục cảm qua diễn tả của Lê Uyên.

Ảnh] Lưu giữ một thời vàng son: Ảnh bìa album Nhạc Vàng trước 1975 -  Urbanist Vietnam

Thêm vào đó, rất nhiều bài hát xưa là tiếng kêu ai oán của chiến tranh. Trong thời bình này sẽ không ai có thể diễn tả bài Kỷ Vật Cho Em (Phạm Duy) hay Đừng Bỏ Em Một Mình (Phạm Duy) đau thương và tang tóc cho bằng Thái Thanh và Thanh Lan, khi họ ngày đêm chứng kiến sự thật trần trụi ngay trước mắt mình.

Theo nhận xét của tôi, nhiều ca sĩ thời nay hát từa tựa nhau về cách nhả giọng, nhấn nhá. Tất cả có thể đều do cùng bắt chước một “diva” nào đó nổi tiếng trước mình. Nếu như ngày xưa chỉ cần nghe vài chữ đầu tiên là bạn đã biết ngay đó là Thanh Tuyền, Hoàng Oanh, Thái Thanh, hay Anh Ngọc, Duy Khánh, thì bây giờ tôi không dễ dàng biết ngay được là ai, nếu không được giới thiệu tên ngay từ đầu.

Photos] The Retro Artistry of Vietnam's Hand-Drawn Song Sheet Covers -  Saigoneer

Về phần hòa âm, ngày nay với kỹ thuật tiên tiến, khán thính giả được thỏa mãn với dàn âm thanh tuyệt vời bên cạnh kỹ thuật hiện đại. Nhưng tôi vẫn không tìm được cái nét sang trọng trong hòa âm của nhạc sĩ Vũ Thành, cái hào hoa của nhạc sĩ Nghiêm Phú Phi, hay cái lả lướt rất nghệ sĩ của nhạc sĩ Văn Phụng. Vì vậy cho nên, với tôi, cái mộc, cái hồn của những ban nhạc xưa vẫn luôn mang một giá trị đặc biệt.

Photos] The Retro Artistry of Vietnam's Hand-Drawn Song Sheet Covers -  Saigoneer

Để coi, vài bài xưa mới hát sau này mà tôi thích là Qua Xóm Nhỏ (Mạnh Phát) với Quang Linh, Em Lễ Chùa Này (Phạm Duy) với Khánh Linh, Nước Non Ngàn Dặm Ra Đi (Phạm Duy) với Quang Lê và Mai Thiên Vân… Tôi cảm thấy hơi xấu hổ vì chỉ kể ra được con số ít ỏi so với biển trời ca nhạc ngoài kia, nhưng mong các bạn ca sĩ trẻ tha lỗi. Đôi lúc tôi tự hỏi, không biết là nếu chưa từng bị ngăn cấm, bị cố xóa sổ xóa tên, thì nhạc Việt xưa qua giọng hát ca sĩ xưa có đọng lại trong tôi đậm nét đến ngần này không?

Tôi cũng không biết nữa. Dù sao thì trái tim tôi đã bị chiếm chỗ mất rồi.

 

Phan Hoàng My

 

Nhạc vàng, nước non ngàn dặm ra đi

Âm nhạc, rõ ràng không là một môn nghệ thuật chỉ nhằm giải trí. Âm nhạc phản ảnh tâm tình, mơ ước và ý chí con người, thuộc đủ thành phần xã hội có quan niệm sống khác nhau và lắm niềm vui nỗi buồn riêng, nhưng có thể chia sớt cho nhau hạnh phúc và ngay cả khốn cùng. Và, những cuộc ly hương của đàn chim Việt đã được nhiều nghệ sĩ diễn đạt sống động bằng nhạc vàng, lãng mạn nhưng cũng đầy ắp dân tộc tính, đau thương mà vẫn không thiếu hào hùng. Những nội dung muôn hình muôn vẻ đã được sáng tác, được nghe và tạo cảm xúc cho hàng vạn người thuộc nhiều thế hệ, tạo thành thiên nhạc sử ca đặc thù Việt Nam về những cuộc hành trình có một không hai trong lịch sử di cư và tỵ nạn của loài người.

Danh ca Thanh Thúy - Nghệ sĩ xuất hiện nhiều nhất trên hình bìa tờ nhạc xưa

Khúc ca dạo đầu đầy cảm xúc của kẻ ở người đi chắc hẳn phải là sáng tác đặc sắc của Lam Phương Chuyến Đò Vỹ Tuyến: Đêm nay trăng sáng quá anh ơi, sao ta lìa cách bên giòng sông bạc hai màu, như là dấu ấn của cuộc di cư 1954. Nhiều người từng nghĩ tác giả là một người trong cuộc, có gốc gác miền Bắc hoặc Trung, hoặc có thể là một nhà tuyên truyền lão luyện. Nhưng không, Lam Phương lúc ấy chưa đến tuổi hai mươi và quê nhà ở tận Bạc Liêu Lục Tỉnh. Nhạc phẩm này qua các đài phát thanh đã góp phần đáng kể tạo mối đồng cảm giữa đồng bào. Tiếc thay, ở miền Bắc vào thời ấy và suốt hai chục năm sau, máy thu thanh là đồ quốc cấm và người dân chỉ có thể nghe các chương trình của đài Hà Nội phát ra từ các loa treo ở mỗi đầu xóm. Nỗi lòng của đôi trai gái yêu nhau tưởng chừng vĩnh biệt, cũng là thảm cảnh ly tan của hàng vạn gia đình và dân tộc.

Nhạc sĩ Duy Khánh và 10 bài nhạc vàng hay nhất viết về miền Trung

Người ơi nước Nam của người Việt Nam, vì đâu cắt chia để lòng nát tan, đây Bến Hải là nơi ngăn cách đôi đường! Nhạc vàng là một trong những món hành trang tinh thần được người ra đi không quên mang theo. Những tác phẩm được gọi là tiền chiến rồi đã được hát, được nghe và phổ biến khắp phương Nam. Trên đất Bắc, sau cuộc “đổi đời”, người ở lại cứ tưởng rồi sẽ có cơ hội cho văn hóa văn nghệ trăm hoa đua nở. Nhạc sĩ Hoàng Dương có lẽ cũng nghĩ như vậy. Ông từng vào Nam vài năm trước đó, vì nhớ: Hà Nội ơi, hướng về thành phố xa xôi, ánh đèn giăng mắc muôn nơi, áo màu tung gió chơi vơi…

Danh ca Thanh Thúy - Nghệ sĩ xuất hiện nhiều nhất trên hình bìa tờ nhạc xưa

Đó là lời của bài Hướng Về Hà Nội mà Hoàng Dương đã sáng tác và để lại ở miền Nam. Và chỉ có thế, từ khi hồi hương, ông không còn sáng tác nào đáng để lại cho đời nữa. Những bản nhạc tiền chiến khác như Con Thuyền Không Bến, Giọt Mưa Thu của Đặng Thế Phong; Cô Láng Giềng của Hoàng Quý, Xuân Và Tuổi Trẻ của La Hối, và nhiều bài ca của Văn Cao cũng như của Đoàn Chuẩn… cũng đã kịp theo người xuôi Nam.

Bên kia vỹ tuyến, còn đâu Suối Mơ dẫn lối về Thiên Thai, khi mà Tôi đi không thấy phố thấy nhà chỉ thấy mưa sa trên màu cờ đỏ, màu được xác nhận là biểu tượng của cờ in máu chiến thắng in hồn nước, đường vinh quang xây xác quân thù… Khác hẳn câu ca nhân bản của Phạm Duy: Kẻ thù ta đâu có phải là người, giết người đi thì ta ở với ai? Nơi phương Nam đất lành chim đậu, cũng có những mối Tình Quê Hương: Anh về qua xóm nhỏ, em chờ dưới bóng dừa, nắng chiều lên mái tóc, tình quê hương đơn sơ, sẵn lòng hòa hợp với nhau trong cuộc sống: Em gái Bắc Ninh, anh trai Biên Hòa, anh quê Thanh Nghệ, em nhà Cà Mau, se duyên Nam Bắc dạt dào tình thương. Và kia rồi, Hòn Ngọc Viễn Đông, phố xá thênh thang đón chân ta đến nơi này, Sài Gòn đẹp lắm, Sài Gòn ơi, Sài Gòn ơi!

Vì sao Nhạc Vàng - Nhạc Xưa lại cuốn hút và khó bị chôn vùi sau hơn nửa thế  kỷ

Sài Gòn, chính Sài Gòn và hàng chục thành phố khác đã được người di cư 54 cùng người Trung và người Nam chung sức xây dựng tạo nên một thời phát triển và thịnh vượng không thua kém Singapore, Đài Loan và cả Nam Hàn. Không thể không kể đến những thành quả vàng son của văn học nghệ thuật, đặc biệt là trong lãnh vực âm nhạc. Nữ văn công của “bên thắng cuộc”, Dương Thu Hương, khi vào Nam năm 1975, đã vô cùng sửng sốt khi được chiêm ngưỡng những thành quả ấy! Bé cái lầm đã sáng mắt biết rằng té ra trước đó đã sống trong Thiên Đường Mù, không hề giống Thiên Thai của Văn Cao và Thế L

Thực vậy, rất nhiều thi văn sĩ trí thức cùng thời với hai vị ấy đã sớm nhận ra Mặt Thật nhưng đã quá muộn! Ở miền Nam, khác hẳn với miền Bắc, học trò vẫn được học và yêu chuộng những danh tác văn thơ nhạc tiền chiến, cho dù sau 1954 các tác giả đã trở thành đảng viên. Sau vụ án Nhân Văn Giai Phẩm, tất cả chỉ là vang bóng một thời, các tác giả đành ngậm bồ hòn làm ngọt, ăn cơm chúa múa tối ngày để sống còn, ngay cả Huy Cận lúc ấy là thứ trưởng Văn hóa cũng đành Ngậm Ngùi, còn như Nguyễn Tuân lúc về già đã thú nhận: Tôi còn sống vì tôi biết sợ!

Nhưng trong thâm tâm, nhiều đồng chí trong văn giới với ông hẳn đã sớm nghiền ngẫm bài thơ “tiên tri” Nhớ Rừng của Thế Lữ: Gặm một khối căm hờn trong cũi sắt, ta nằm dài trông ngày tháng dần qua… Khinh lũ người ngạo mạn ngẩn ngơ, giương mắt bé diễu oai linh rừng thẳm! Thực ra, giới văn nghệ sĩ miền Bắc đã có dịp thưởng thức văn hóa văn nghệ của miền Nam khá sớm, vì âm nhạc qua đài phát thanh Sài Gòn đã vượt không gian qua bức màn sắt để đến tận tai mọi người, kể cả người mù!

Theo lời nhạc sĩ Tô Hải viết trong hồi ký tự thú Thằng Hèn: Vào khoảng những năm đầu thời 1960, ở Hà Nội có Vụ Án Nhạc Vàng liên quan đến nhiều quan chức trong ngành văn hóa, nhiều lần tụ tập nghe nhạc Sài Gòn và sở hữu máy thu thanh là đồ quốc cấm! Máy thu thanh, miền Bắc gọi là đài, bị cấm vì Hà Nội sợ dân chúng lén nghe “tuyên truyền của địch” và nghe nhạc Sài Gòn. Tuy vậy, vào thời ấy hiện tượng mê nhạc vàng đã xảy ra sau khi hàng vạn chiếc radio Ấp Chiến Lược đã được máy bay Mỹ thả xuống miền Bắc, đa số bị chính quyền tịch thu nhưng cũng có nhiều radio được người dân cất giấu.

Rốt cuộc, những văn nghệ sĩ trong Vụ Án Nhạc Vàng chỉ bị kiểm điểm và phê bình nội bộ, tất nhiên cấp trên của họ không muốn bứt dây động rừng và không muốn quảng cáo không công cho nhạc vàng. Tuy nhiên, cây muốn lặng mà gió chẳng muốn dừng. Thử tưởng tượng những xúc cảm sững sờ của Văn Cao, Đoàn Chuẩn, Hữu Loan, Thế Lữ, Huy Cận, Hoàng Cầm, Quang Dũng, Hoàng Dương, Nguyễn Bính… khi nghe nhạc và thơ của họ được phổ nhạc vẫn luôn được người miền Nam yêu chuộng.

Danh ca Thanh Thúy - Nghệ sĩ xuất hiện nhiều nhất trên hình bìa tờ nhạc xưa

Hơn thế nữa, họ còn được thưởng thức hầu hết sáng tác của những nhạc sĩ cùng thời hiện còn ở Bắc hay đang sống trong Nam như Lê Thương, Nguyễn Văn Tý, Thông Đạt, Lê Trạch Lựu, Hoàng Giác, Phạm Duy, Nguyễn Văn Thương, Doãn Mẫn, Hoàng Trọng, Dương Thiệu Tước, Xuân Tiên, Tô Vũ, Văn Phụng, Phạm Trọng Cầu, Phạm Đình Chương, Hoàng Thi Thơ… nối tiếp với Nguyễn Văn Đông, Anh Việt Thu, Nguyễn Hiền, Lê Trọng Nguyễn, Cung Tiến, Nguyễn Đình Toàn, Nhật Ngân, Song Ngọc, Hoàng Nguyên, Thanh Sơn, Ngô Thụy Miên, Trịnh Công Sơn, Phạm Thế Mỹ, Trầm Tử Thiêng, Anh Việt, Lê Hựu Hà, Y Vân, Lê Dinh, Minh Kỳ, Y Vũ, Trường Sa, Lê Huy Linh Vũ, Dũng Chinh, Lê Uyên Phương…

Cùng nhiều nhạc sĩ tên tuổi không kể xiết thi thố tài hoa muôn hình muôn vẻ. Tất cả cùng xây dựng và điểm tô nên một tòa lâu đài nhạc vàng Việt Nam bền vững và huy hoàng tráng lệ! Chắc chắn tự sức mạnh của riêng nhạc vàng không thể đọ với vũ khí sát thương và tính ngông cuồng của con người, để quyết định hồi kết của một cuộc chiến tranh. Nhưng ai đem thành bại luận anh hùng?

Điều này chính nhạc vàng đã có câu trả lời. Nhạc vàng từng có thời góp sức động lực cho hàng vạn người tung cánh chim tìm về tổ ấm. Những người chủ chiến không thể chấp nhận thực tế ấy nên tuyệt đối cấm dân chúng không được nghe nhạc vàng, nhất là giới bộ đội trẻ bị xua vào Nam. Chúng tôi, trong một chuyến công tác văn nghệ cho Tiểu đoàn 5 Nhảy Dù đóng quân tại làng Cổ Bi Hiền Sĩ cạnh sông Bồ thuộc Huế, vào dịp Tết Quý Sửu đầu năm 1973 khi Hiệp định ngừng bắn vừa ký kết, còn nhớ rằng khi chương trình ca nhạc vừa bắt đầu, lập tức đã có tiếng gõ thùng, gõ mõ và súng nổ báo động ầm ĩ của bộ đội bên kia bờ của khúc sông hẹp.

Một vị sĩ quan Dù nói với chúng tôi: “Các anh chị yên trí, thủ trưởng của họ sợ lính nghe nhạc của mình lắm, nhưng không dám làm càn đâu”. Lúc ấy anh em binh sĩ Dù vẫn ngồi, phân tán rải rác mà không hàng ngũ như thường lệ nhưng súng M.16 sẵn sàng bên cạnh, chăm chú nghe bài hát Xuân Này Con Không Về mà họ vừa yêu cầu: Bao lớp trai hùng chào xuân chiến trường, không lẽ riêng mình êm ấm…  

Những bài nhạc vàng nổi tiếng bị nhầm lẫn tên nhạc sĩ - Phần 2: Rong Rêu,  Đêm Không Ngủ, Chia Ly...

“Nhạc của mình” chính là nhạc vàng, nhưng thú thật trước năm 1975 tôi chưa từng được nghe nhắc đến mỹ từ ấy, dù đã nhiều năm làm việc cùng sở với các vị Lam Phương, Duy Khánh, Đan Thọ, Nhật Trường, Bảo Thu, Giao Tiên, Elvis Phương… Mãi đến khi vào trại giam vì thuộc “bên thua trận”, nhiều người bạn tù thắc mắc hỏi cai tù tại sao lại đọc là nhạc vàng nhay nháy trên đài phát thanh hoặc trong sách báo.

Được trả lời rằng, “nhạc vàng” viết trong ngoặc kép là để nhấn mạnh nhạc của miền Nam, của cờ vàng “phản động”, nhằm phân biệt với nhạc đỏ không nhay nháy phục vụ lý tưởng cờ đỏ! Nhưng khoảng mười năm sau ngoài nhà tù lớn, hai dấu ngoặc kép dần dần không còn đeo bám nhạc vàng nữa. Quả là một lai lịch kỳ thú! Bất chấp bị nung trong lửa đỏ, bị vùi dập dưới bùn đen; cho đến nay hàng ngàn bản nhạc vàng vẫn được trình diễn, được hát và được nghe khắp nước, ngay cả những tác phẩm ca ngợi người lính từng hàng hàng lớp lớp dưới bóng cờ vàng.

 Những bài nhạc vàng nổi tiếng bị ghi sai tựa đề - Phần 2: Em Là Tất Cả, Ngỏ  Hồn Qua Đêm, Trả Tôi Về...

Sau Chuyến Đò Vỹ Tuyến hai mươi năm, người Việt phải trải qua một bất hạnh khác. Nhạc sĩ Nam Lộc thời trẻ đã “mất” Hà Nội, đến tuổi trung niên lại phải đau lòng Sài Gòn Ơi Vĩnh Biệt. Đó cũng là nỗi xót xa của hàng vạn người khác. Nhưng may mắn thay, người vượt biển vẫn mang theo quê hương nên đã tạo dựng được một Little Saigon trên đất Mỹ và nhiều khu phố có hàng ngàn đồng hương tập hợp bên nhau luôn có cờ vàng bay phất phới. Những dịp lễ Tết truyền thống, những buổi tưởng niệm anh hùng liệt nữ luôn được long trọng tổ chức hàng năm, nơi chiếc nón lá và tà áo dài được thấy hàng ngày, nơi đồng bào vẫn nói với nhau bằng tiếng mẹ đẻ: Tiếng nước tôi, bốn ngàn năm thành tiếng lòng tôi, tiếng mẹ ru từ lúc nằm nôi… Và lời mẹ ru chính là khúc tình ca dân dã tuyệt vời đầu tiên của nhạc vàng suốt đời không ai quên được.

_______

Thực vậy, dân Việt kể cả thế hệ trẻ vẫn nhớ, vẫn hát, vẫn nghe nhiều bản nhạc vàng xưa nhất có tuổi bằng một đời người hoặc thậm chí hơn. Gia tài nhạc vàng, từ đợt di cư đầu tiên chỉ có vài chục bản, đến nay đã có đến hàng ngàn bản. So với vàng, một quý kim bậc nhất nhưng có giá trị càng nhỏ khi phân ra nhiều phần; ngược lại, nhạc vàng càng thêm cao quý khi được ngàn vạn người chia sẻ, tỏa rạng như ánh hào quang. Dưới ánh hào quang đó, người ta có thể nhận ra bóng dáng của hàng trăm nghệ sĩ tài hoa đã đem lời ca tiếng hát cống hiến cho đồng bào. Rõ ràng, trên những bước đường nước non ngàn dặm ra đi, nhạc vàng luôn được trân trọng mang theo và vẫn ân cần để lại, cũng như đã ưu ái gởi về mà Việt Dũng khiêm nhượng gọi là Chút Quà Cho Quê Hương.

PHẠM VĂN

Rosemead, California, Feb 202

 

Hữu Phong sưu tầm

Nhạc Vàng Với Tôi: Khi Tim Tôi Đã Bị Chiếm Chỗ

 

 

 

 

Xem thêm...
Theo dõi RSS này