Gia đình người Ý: cội rễ đáng tự hào!

 
Gia Đình người Ý : cội rễ đáng tự hào!
 
 
Dù năm tháng qua đi, cấu trúc gia đình của người Ý đã có nhiều thay đổi nhưng những giá trị về cội nguồn vẫn còn sống mãi với thời gian.
 
Gia đình người Ý
Gia đình người Ý
Gia đình người Việt
Chuyện về những “đại gia đình”
 
Thoạt đầu, khi xem câu chuyện cảm động của Rome và Juliet xứ Verona (Ý), người ta nghĩ đại hào người Anh, William Shakespeare đã khéo dựng nên một vở bi kịch về tình yêu đẫm nước mắt. Nhưng không, Romeo và Juliet được William viết dựa trên cốt truyện có thực kể về một mối tình oan trái từng xảy ra ở Ý thời trung cổ. “Đôi trai tài gái sắc” đã có cái kết buồn chỉ vì sự thù hận của hai dòng họ Montague và Capulet. Vở bi kịch này đã phần nào phản ánh về cấu trúc gia đình của người Ý thời đó, dòng họ luôn có sự tác động lên mỗi cá nhân.
 
Gần đây nhất, khán giả phim truyền hình ở Việt Nam cũng đã có dịp thưởng thức bộ phim Ý, Elisa di Rivombrosa, được chuyển thể từ tiểu thuyết bằng thư Pamela nổi tiếng của nhà văn Anh Samuel Richardson (xuất bản lần đầu vào năm 1740). Phim nói về chuyện tình giữa cô hầu gái Elisa và ông chủ Fabrizio. Và dĩ nhiên, bộ phim cũng “vẽ” nên những đại gia đình kiểu Italia, như: gia đình nhà Scalzi, gia đình nhà Ristori, gia đình nhà Van Necker…
Đối với người Italia, mỗi cá nhân cũng đồng thời là hiện thân của “dòng tộc” và mỗi gia tộc như Capulet hay Ristori…lại chính là một đơn vị để cấu trúc nên xã hội, là hạt nhân của xã hội. Cũng giống như người Việt, “gia đình” người Italia luôn đông đúc, trên cơ sở tập trung nhiều thế hệ. Những nghiên cứu về cấu trúc gia đình người Italia xưa và nay cũng cho thấy, hình ảnh rập khuôn của các gia đình truyền thống kiểu Ý phải có hơn 6 người con, đặc biệt, ở miền Nam, gia đình thường rất đông con và phụ nữ chỉ lo “tề gia nội trợ” thay vì ra ngoài “kiếm tiền”.
 
Hơn 100 năm qua đi, cùng với sự chuyển biến của nền kinh tế, từ nông nghiệp sang công nghiệp đã kéo theo hàng loạt những đổi thay khác của người Ý, cụ thể là văn hóa, tâm lý, tập quán xã hội và cấu trúc gia đình cũng không là một ngoại lệ.
 
 
Không từ bỏ truyền thống
 
Ngày nay, trung bình mỗi gia đình người Ý có từ một đến hai con. Song, do khái niệm về văn hóa, lối sống, các giá trị khác nhau nên các gia đình ở miền Nam sẽ có nhiều con hơn so với miền Bắc nước Ý, tức sẽ có hơn hai con. Theo những thống kê được thực hiện bởi Viện thống kê quốc gia Italia (ISTAT) thì đã có sự giảm sút đáng kể về số lượng thành viên trong mỗi gia đình người Ý. Nguyên nhân là do số sinh mới giảm, số lượng các cuộc hôn nhân giảm…
 
Song, dù quy mô gia đình hiện đại giảm so với gia đình truyền thống trước đây nhưng các gia đình Italia vẫn tiếp tục dành nhiều thời gian cho nhau. Đặc biệt, có một điểm tương đồng giữa người Ý và người Việt là các thành viên trong gia đình sẽ cố gắng tập hợp để ăn với nhau ít nhất một bữa cơm trong ngày. Bàn ăn sẽ là nơi gia đình sum họp và chia sẻ những sự kiện trong ngày của nhau.  Mặt khác, có thể các thành viên trong gia đình đã “ra riêng” hoặc sống xa “gia đình lớn” của họ nhưng vào những ngày lễ hội quan trọng như  Giáng sinh hay Phục sinh thì hầu hết đều quay về quây quần bên bố mẹ; cũng như người Việt Nam, dù có đi đâu xa nhưng ngày giỗ, Tết, những đứa con vẫn về với “quê cha, đất tổ”.
 
Ở Ý, vào đêm “Vọng Giáng Sinh”, đại gia đình (đôi khi lên đến 70 - 80 thành viên) cùng nhau tham dự bữa đại tiệc với món ăn quan trọng nhất là lươn; kèm theo đó có thể là cá. Suốt buổi tiệc, trẻ con sẽ hát những bài Giáng sinh và được người lớn vỗ tay khen ngợi hoặc thưởng tiền. Ngay sau khi tiệc kết thúc, cả gia đình sẽ chơi một trò chơi cổ như bingo (giống như đánh bài, bầu cua cá cọp ở Việt Nam). Cuối cùng, tất cả sẽ tham dự thánh lễ lúc nửa đêm.
 
Ngày hôm sau, cả gia đình sẽ tụ hợp để ăn bữa tiệc trưa Giáng sinh (sau một thánh lễ khác) với món bột nhào thập cẩm, nước dùng, gà Tây và kết thúc là món tráng miệng truyền thống của địa phương. Dù cả bữa tiệc Vọng Giáng sinh và bữa trưa Giáng sinh đều có thể gọi là đại tiệc nhưng với người miền Nam Italia, tiệc ngày 24/12 lại trọng thể hơn; còn với người miền Bắc thì ngược lại.
 
Là một quốc gia phương Tây nhưng quan niệm về gia đình của người Ý tương đối khác với Mỹ hay một số nước châu Âu khác. Người Italia luôn có mối ràng buộc chặt chẽ với gia đình và ngôi nhà là nơi lưu giữ toàn bộ những kỷ niệm về các thế hệ. Điều này cũng phần nào lý giải được vì sao thị trường bất động sản ở Italia không “nóng” như nhiều khu vực khác trên thế giới, bởi, người Ý không đơn thuần xem ngôi nhà là tài sản có thể giao dịch.
 
Tuy thế, người Ý không đề cao khái niệm hôn nhân và gia đình lãng mạn như trên phim ảnh. Với họ, hôn nhân là một sự cam kết nghiêm túc dựa trên những chuẩn mực về đời sống thực sự. Một người đàn ông Ý chọn một người phụ nữ về làm vợ vì phẩm chất cũng như khả năng chăm sóc gia đình của cô ta và ngược lại.
 
Tôn giáo đóng một vai trò quan trọng đối với trẻ em được sinh ra trong các gia đình Italia. Hầu hết trẻ em vừa sinh ra đều được rửa tội ở một buổi lễ theo nghi thức công giáo La Mã (Roman Catholic). Khi đó, các bậc cha mẹ thường chọn cho con mình một người cha và mẹ đỡ đầu. Trẻ em được yêu quý và được bình đẳng như những thành viên khác trong gia đình. Bước vào trong một gia đình ở Ý, bạn sẽ thấy trẻ em trong nhà dường như rất thoải mái với cha mẹ, và khi đã khôn lớn, chúng luôn thừa nhận là giống cha mẹ với một niềm tự hào.
 
Kim Phượng st
back to top