Truyện

Truyện (314)

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit. Sed id auctor orci. Morbi gravida, nisl eu bibendum viverra, nunc lectus.

Tiếng Hát Trong Khu Vườn Hoang

Tiếng Hát Trong Khu Vườn Hoang

Duy Thanh

Một lần nữa mùa Xuân lại trở về với đất trời. Tiếng hát của nàng xuân từ những khu rừng xa thẳm vang dần đến thành phố, nơi đã quá mệt mỏi với một mùa Đông dài. Hoa Thủy Tiên nở rộ ở lối vào của đường xe điện ngầm, những chiếc xe chở hàng cồng kềnh làm chật đường phố, trẻ con tụ tập từng nhóm như những cụm hoa nơi ngưỡng cửa, tiếng xe chạy, và những tiếng rao hàng một lần nữa lại vang lên khắp nơi.

Vâng, mùa xuân đã về, và thành phố trở nên thơ mộng hơn với những giàn hoa nhài thơm ngát, những tiếng chim hót trên cây táo già đang trổ lá non, những cây dương như vươn mình lên trong lớp vỏ trắng, những bông hoa súng trong hồ nước bắt đầu hé nở để khoe sắc thắm trong những buổi sáng mùa xuân trong lành, tươi mát.

Vào những buổi sáng chủ nhật, đoàn tàu đi ra ngoài thành phố chở theo đầy ắp người, “những kẻ hành hương đi tìm vùng đất hứa”, háo hức, vội vã chạy ra khỏi thành phố, để được nhìn thấy vẻ đẹp kỳ diệu của mùa xuân. Rồi khi chiều xuống, đoàn tàu đó lại mang về những người với tay xách nách mang, những bó hoa đủ màu và những giỏ trái cây đầy ắp. Đôi mắt của họ còn rạng ngời với sự quyến rũ của mùa xuân, và trong tai họ vẫn còn âm vang của những lời ca xuân thần thoại.

Khi nhìn thấy những dấu hiệu này, tôi biết rằng tôi cũng sẽ phải đi theo tiếng nhạc đó, bỏ lại sau lưng những náo động, ồn ào của thành phố, để tìm lại sự yên tĩnh trong màu xanh của cây lá mà tôi hằng yêu thích.

Khi con tàu chạy ra khỏi nhà ga, tôi hát thầm:

“Em cho anh mùa xuân, 
Đường hoa vào phố nhỏ, 
Nhạc chan hòa đây đó..." 
(thơ Kim Tuấn - Nhạc Nguyễn Hiền)

như lời từ giã thành phố để đi theo nhịp đập của con tim đến với mùa xuân.

Tôi đã được nghe kể về một nơi gần như bị lãng quên ở bờ biển phía Nam, nơi mà mùa xuân và tôi có thể sống rất riêng tư, không ai phiền nhiễu - một nơi vắng vẻ không nhà cửa, chỉ có chim chóc, hoa lá, cây rừng, và cỏ dại. Thỉnh thoảng mới có một vài nông dân làm việc rất âm thầm, lặng lẽ. Một nơi tràn ngập hơi thở dịu dàng trong cõi lung linh của ánh sáng và trầm lắng của âm thanh.

Thật đúng với những gì tôi đã nghe kể, vì khi con tàu dừng lại sân ga, chân tôi được bước lên những tấm thảm màu xanh êm ả, và khi con tàu rời sân ga, nó đã “nhẹ nhàng” mang theo những ồn ào của nó để trả lại sự tĩnh lặng cho vùng không gian kỳ diệu này.

Sau một mùa đông ở thành phố, giờ chợt “rớt” đột ngột vào sự yên lặng của vùng ngoại ô, khiến cho tôi có cảm giác như vừa lạc vào một nơi im lìm, ma quái, huyền ảo, chỉ nên ngắm nhìn chứ không nói năng hoặc gây ra tiếng động. Hình như có một vẻ đặc biệt nào đó về tất cả mọi thứ mà đôi mắt tôi có thể nhìn thấy, rừng cây trông giống như những đám mây màu xanh, những bông hoa bên đường, những căn nhà nông trại chìm khuất trong vườn cây ăn trái - tất cả giống như trong giấc mơ. Cảnh vật lặng yên như một bức tranh, và đều có màu xanh mượt mà của thiên nhiên. Không một lay động mạnh hay âm thanh ồn ào, ngoại trừ tiếng rì rào của gió xuân, làm rung nhẹ những chồi non đang vươn lên trên bầu trời yên tĩnh, thỉnh thoảng có vài tiếng chim, và tiếng suối róc rách giống như những lời hát dịu dàng, ru ngủ những dòng nước đang chảy vội.

Mặc dù, có những ngôi nhà thấp thoáng đó đây, rõ ràng là nơi có người ở, nhưng không thấy một bóng người, chỉ hoàn toàn là sự im lặng chìm trong màu xanh của cây cối. Tôi tự hỏi những người nông dân ẩn trốn ở đâu, tôi đã đi cả tiếng đồng hồ, qua những trang trại, những sân nhỏ, và những cánh đồng vắng, nhưng không hề nhìn thấy một người nào cả. Muốn hỏi thăm đường đi, nhìn quanh cũng chỉ thấy vài chú sóc nhút nhát, và khi gõ cửa những căn nhà của nông trại thì chúng cũng chỉ im lìm như hang thỏ.

Khi tôi bước đi trong sự tĩnh lặng mê hoặc đó, tôi đã đến trước một ngôi nhà có kiến trúc cổ xưa - loại kiến trúc của thời “thuộc địa" - gần như bị che kín bởi những giàn hoa trắng, được bao quanh bởi một khu vườn với những cây táo cổ thụ và thảm cỏ mùa xuân xanh biếc. Khu vườn tựa như khung cảnh của một nơi thờ phượng thần linh, được vẽ trong những bức tranh cổ của Hy Lạp, hoặc chỉ được diễn tả trong thơ văn huyền thoại, hay trong chuyện cổ tích.


Ngôi nhà cũ này có lẽ đã là nơi ở của một người thích yên tĩnh, cô độc. Tôi nhấc chiếc then gài cửa trắng lên, bước qua thảm cỏ đã từ lâu không có dấu chân, lên trên hiên nhà nơi có những bông hoa tử đằng - wisteria - rũ xuống. Qua cửa sổ, tôi thấy một cây đàn dương cầm cũ, chắc đã từ lâu không có ngón tay ai đặt lên phím đàn để tạo nên những âm thanh trầm bổng.

Ngoài ra, căn nhà trống rỗng, chẳng có gì khác. Khi đi vòng quanh phía sau, nơi những chuồng ngựa và nhà kho nghiêng tựa vào nhau như đang say ngủ. Tôi tìm thấy một cửa sổ bị hỏng, và trèo vào trong căn phòng trống trơn, tạo ra những âm thanh vang vọng lại. Ngôi nhà bị bỏ hoang. Rõ ràng là không có ai sống ở đó trong một khoảng thời gian dài. Tuy nhiên, hình như nó đã được chuẩn bị sẵn sàng cho một người nào đó đến cư ngụ, và dường như nó đang chờ đợi. Những chiếc giường ngủ kiểu cổ có bốn cột, được đặt trong ba phòng ngủ, với màn cửa và khăn trải giường sạch sẽ. Những chiếc tủ bằng gỗ quý, khi mở ngăn kéo, tôi nhìn thấy những muỗng nĩa cũ bằng bạc, những bộ bát đĩa rất đẹp, khiến tôi liên tưởng đến bà của tôi, tuy da nhăn nheo nhưng vẫn còn nụ cười rất tươi và đôi mắt già tinh nghịch.

Tôi để ý thấy một căn phòng nhỏ hơn hẳn các căn phòng khác, một phòng ngủ nhỏ xíu và trắng xóa, ở bên ngoài cửa sổ có những đóa hoa hồng đang hé nở. Nhưng điều làm tôi chú ý hơn cả với một cảm giác lạ, đó là một kệ sách nhỏ, trong đó có khoảng hai mươi, hay ba mươi quyển sách, cùng một biểu hiện của sự bị lãng quên, không dùng tới - bị lãng quên nhưng vẫn có vẻ được chăm sóc - đó là một nét quyến rũ đặc biệt của tất cả mọi thứ trong ngôi nhà cổ này. Vâng, tất cả mọi thứ dường như đã bị lãng quên, tuy vẫn còn đó, để gợi trí tò mò hay tưởng nhớ. Tôi lấy từng cuốn sách, thỉnh thoảng có những cánh hoa rơi ra từ các trang sách - và tôi chợt nhìn thấy những hàng chữ viết tay với nét bút dịu dàng, đôi khi có những vệt đánh dấu trên trang sách. Rõ ràng đây là một thư viện nhỏ bé, thân yêu của một cô gái trẻ. Điều gây ngạc nhiên cho tôi nhất, khi thấy rằng một nửa số sách là của các nhà thơ tình cảm người Pháp. Trong đó có một ấn bản quý hiếm của Ronsard, một ấn bản đẹp của Alfred de Musset, và quyển Mademoiselle de Maupin của Théophile Gautier. Tại sao những cuốn sách quý giá này lại để ở đây, trong ngôi nhà của một nông trại hoang vắng như thế này?

Câu hỏi này sẽ được trả lời một cách kỳ bí ở phần sau. Ngay bây giờ, tôi đã cảm thấy yêu thích nơi yên tĩnh, cũ kỹ này. Tôi khép chiếc cổng màu trắng, tiếp tục đi tìm một ai đó để tìm hiểu xem ngôi nhà hoang này có thể được thuê trong mùa hè với giá tiền mà một người có lợi tức khiêm tốn như tôi có thể chịu được.

Tôi được giới thiệu đến một ngôi nhà ở trang trại cũ kỹ, thấp thoáng sau những hàng cây cách đó một phần tư dặm. Ở đó tôi đã gặp đôi vợ chồng già. Ông chồng, một người nông dân điển hình, gầy, cằm đầy râu, với đôi mắt màu xám sáng lấp lánh, tiềm ẩn một sự khôi hài khôn khéo. Bà vợ,  với khuôn mặt hiền hậu, hồng hào như quả táo chín. Họ rõ ràng là những người khá giả, nhưng không hiểu họ nghĩ gì - vì một lý do nào đó mà lúc bấy giờ tôi không thể đoán ra được - có vẻ như họ không muốn cho thuê ngôi nhà kia và nêu nhiều lý do khó khăn cho một hợp đồng thuê mướn.

Họ lập đi lập lại nhiều lần về sự yên tĩnh, buồn chán của nơi này. Họ sợ rằng tôi sẽ cảm thấy rất cô đơn. Rằng không ai có thể ở đó trong một thời gian dài...Sau này tôi hiểu được sự do dự của họ, nhưng trong lúc đó tôi chỉ xem nó như là một phần của cách trả giá ở địa phương này mà thôi. Sau cùng thì cũng xong, giá tiền thuê nhà đã vượt qua được sự không có ý muốn cho thuê nhà của họ, bất kể những nguyên nhân thầm kín nào đó. Và vì vậy tôi đã được thuê để ở - trong bốn tháng - ngôi nhà im lặng, với những hàng giậu đầy hoa trắng, với nhà kho và chuồng ngựa như đang tựa vào nhau ngái ngủ, với cây đàn dương cầm cũ kỹ, và khu vườn kỳ lạ đó. Rồi khi mùa hè đến, từ tháng 5 đến tháng 6, tôi thường nằm dưới gốc cây táo vào buổi trưa, mơ màng đọc những cuốn sách cũ trong kệ sách, và qua mí mắt hé mở, ngắm nhìn ánh sáng lung linh trong âm thanh trầm lắng của cảnh vật.

Tôi đã sống trong căn nhà cũ đó được khoảng một tháng. Vào một buổi chiều, một chuyện lạ xảy ra với tôi. Tôi nhớ rất rõ, đó là chiều thứ Ba ngày 13 tháng Sáu. Tôi đang đọc sách, hay đúng ra là đang thả hồn trong cuốn Anatomy of Melancholy của Burton. Tôi nhớ rằng khi đang đọc thì một quả táo còn xanh, với một vài cánh hoa vẫn còn bám vào cuống, rơi xuống trên trang sách cũ ố vàng. Tôi cho rằng tôi đang ngủ mơ, mặc dù đôi mắt và hai tai của tôi rộng mở, vì đột nhiên tôi nghe ra một giọng hát nhẹ nhàng của một thiếu nữ trẻ, vọng ra từ một nơi nào đó giữa những cành lá um tùm. Tiếng hát rất yếu đuối, gần như không thể nhận thấy, như thể nó đến từ không khí. Thoáng đến, thoáng đi, như mùi hương ngọt ngào của hoa Tường Vi - tưởng như một cô gái đang đi qua đi lại, mơ màng ngân nga trong một buổi chiều im vắng. Tuy nhiên, tôi vẫn không thấy một bóng người nào cả. Khu vườn chưa bao giờ có vẻ cô đơn hơn lúc này. Và một sự kiện khác khiến tôi cảm thấy kỳ lạ là những lời hát vọng đến tôi từ trên không lại là tiếng Pháp, nửa buồn, nửa vui, của một ca sĩ người Pháp đã qua đời. Tôi đã cố tìm kiếm xem những âm thanh ngọt ngào đó phát xuất từ đâu, nhưng vẫn hoài công vô ích. Có phải đó là những con chim đang hát bằng tiếng Pháp trong khu vườn hoang này? Lúc này giọng hát dường như đến gần tôi hơn, nghe như là tiếng hát của một thiên thần vọng ra từ thân cây mà tôi đang tựa vào. Và lần này thì tôi nghe rõ những lời hát buồn:

Chante, rossignol, chante,
Toi qui as le cœur gai;
Tu as le cœur à rire,
Moi, je l'ai-t-à pleurer.
Hát đi, con chim Họa Mi, hát lên đi,
Mi có trái tim vui vẻ,
Mi có trái tim để cười,
Còn ta, ta chỉ có trái tim để thổn thức.


Tuy tôi có cảm giác là giọng hát ở ngay bên bờ vai, nhưng không nhìn thấy ai cả, rồi giọng hát dừng lại với âm thanh nghe như tiếng nức nở; và một lúc sau tôi lại nghe thấy tiếng khóc như vọng lại từ phía xa, khoảng giữa khu vườn. Sau đó là một sự im lặng, để lại cho tôi những suy ngẫm về hiện tượng kỳ lạ này. Đương nhiên, tôi cho rằng đó chỉ là một giấc mộng giữa ban ngày, trong khi nửa mơ nửa tỉnh trên những trang sách cũ. Nhưng ngày hôm sau, và ngày sau nữa, người ca sĩ vô hình ấy vẫn tiếp tục cất tiếng hát trong vườn, và tôi không hài lòng với sự kiện không thể giải thích như vậy.

A la claire fontaine, Nơi bồn nước trong,


khi tiếng hát vọng lại qua hàng cây lá rậm rạp của khu vườn.

M'en allant promener,
J'ai trouvé l'eau si belle
Que je m'y suis baigné,
Lui y a longtemps que je t'aime,
Jamais je ne t'oublierai.
Trong khi dạo chơi,
Em đã thấy một bồn nước đẹp,
Em đã ngâm mình trong đó,
Em đã yêu anh từ lâu lắm,
Và em không bao giờ quên anh.


Thật là kỳ lạ khi nghe thấy giọng hát đó cứ văng vẳng trong khu vườn, từ một nơi nào đó giữa những nhánh cây lấp lánh dưới ánh sáng mặt trời - nhưng không nhìn thấy một bóng người - chung quanh đây, trong vòng nửa dặm, cũng không có một ngôi nhà nào khác. Một người với ý nghĩ thực tế nhất chắc cũng phải đi đến kết luận là “dẫu mơ ước cũng không thể có một lý luận nào để giải thích cho sự kiện như thế này." Đối với tôi, điều duy nhất tôi nghĩ, là linh hồn của một cô gái trẻ đẹp đã vương vấn ở khu vườn này, với những nỗi đau buồn khiến cô ta không thể yên nghỉ dưới đáy mồ.

Ngày hôm sau tôi đã có một xác nhận về dự đoán của mình. Khi một lần nữa tôi nằm dưới gốc cây táo yêu thích của tôi, vừa đọc sách vừa lắng nghe, và rồi tôi như chìm vào trong một giấc mộng được ru bằng tiếng côn trùng, và hương vị bốc lên từ mặt đất dưới hơi nóng của mặt trời. Khi tôi cúi xuống trang sách, tôi đột nhiên có cảm giác kỳ lạ như có ai đó đang ghé qua vai tôi để cùng đọc, và mái tóc của cô gái đang rơi xuống phủ lên trên trang sách. Đó là quyển thơ của Ronsard tôi đã tìm thấy trong phòng ngủ nhỏ. Tôi quay lại, nhưng một lần nữa, không thấy gì cả. Tuy nhiên, lần này tôi biết rằng tôi đã không ngủ mơ, và lên tiếng:

"Này cô gái, hãy nói cho tôi biết về nỗi đau khổ của cô - để tôi có thể giúp trái tim buồn phiền của cô được an nghỉ."

Lẽ dĩ nhiên là không có câu trả lời; nhưng đêm đó tôi mơ thấy một giấc mơ kỳ lạ. Tôi thấy mình đang ở trong vườn vào buổi chiều, và một lần nữa, nghe thấy tiếng hát lạ lùng kia - nhưng lần này, khi tôi nhìn lên, người ca sĩ không còn vô hình nữa. Đi về phía tôi là một cô gái trẻ với đôi mắt nâu u uẩn, đầy nước mắt, và mái tóc dài xõa xuống ngang lưng. Cô mặc một chiếc áo choàng trắng, có thể đó là một tấm vải liệm hay một chiếc áo cưới? Cô ấy dường như không nhìn thấy tôi, mặc dù cô ta đi thẳng đến chỗ gốc cây nơi tôi đang ngồi. Đến dưới gốc cây, cô quỳ xuống, úp mặt xuống đất khóc nức nở như thể trái tim cô đang tan vỡ. Mái tóc dài của cô rũ xuống như chiếc áo choàng, và trong giấc mơ, tôi vuốt nhẹ nó một cách thương hại và lẩm bẩm những lời an ủi cho một nỗi buồn nào đó mà tôi không hiểu... Tôi bỗng giật mình thức dậy, bàng hoàng với những hình ảnh đã hiện ra trong giấc mơ. Ánh trăng sáng rực rỡ, chan hòa trong phòng. Đứng dậy từ giường, tôi nhìn ra vườn, trăng rằm sáng như ban ngày. Tôi có thể nhìn thấy cây táo ở trong giấc mộng, và một ý nghĩ bất chợt đến với tôi. Sau khi thay quần áo, tôi vào một trong những nhà kho cũ của nông trại và tìm thấy một cái xẻng. Tôi đi đến chỗ gốc cây nơi tôi đã nhìn thấy cô gái khóc trong giấc mơ, và đào xuống chỗ cô gái đã gục mặt xuống khóc.

Khi đào được khoảng hơn một gang tay thì đụng vào một vật gì rất cứng, và trong một vài khoảnh khắc tôi đã moi lên được một cái hộp nhỏ, với hình dạng, cho thấy đây là một chiếc hộp giống như loại hộp mà bà của tôi vẫn dùng để đựng kim chỉ, và vật dụng may vá. Sau khi lấp đất lại chiếc hố mà tôi đã đào, tôi mang chiếc hộp vào trong nhà, và dưới ánh đèn đã mở ra xem có những gì trong đó.

Ngay lập tức, tôi hiểu tại sao linh hồn của cô gái đau khổ đó cứ đến khu vườn để đi qua đi lại và hát những bài hát tiếng Pháp - vì trong kho báu mà tôi vừa tìm thấy dưới gốc cây táo, báu vật của một linh hồn đau khổ khôn nguôi, là những bức thư tình viết bằng tiếng Pháp với nét chữ rất đẹp, trong khoảng thời gian năm hay sáu năm về trước. Có lẽ tôi không nên đọc chúng - nhưng tôi đã đọc chúng với sự kính trọng đối với tình yêu mãnh liệt đã khiến họ vui vẻ, hạnh phúc và thực sự đã làm cho những lá thư như có "mùi vị ngọt ngào và nở hoa trong lòng đất", tôi cảm thấy mình đã được sự tin cẩn của người đã khuất, là người bạn trung thành, đáng tin cậy với câu chuyện tình của họ. Trong số những lá thư đó có những bài hát ngắn, trong đó có hai bài tôi đã được nghe qua tiếng hát dịu dàng trong vườn, và dĩ nhiên, có rất nhiều cánh hoa héo gợi nhớ lại những tháng ngày hạnh phúc đã qua của đôi tình nhân trẻ.


Không phải chỉ với những sự kiện đêm đó khiến tôi có thể giải thích được tất cả câu chuyện, mặc dù không khó để hiểu được thảm cảnh gì đã xảy ra. Từ những lời truyền miệng của những người trong khu phố, cùng với một tấm bia mộ trong khu nghĩa trang sau nhà thờ đã cho tôi biết những phần còn lại. Linh hồn của cô gái trẻ vẫn hát trong vườn là con gái của ông bà chủ nông trại. Cô là đứa con duy nhất của họ, một cô gái xinh đẹp, nhưng tính tình khác lạ không giống những người chung quanh, cô sống vui vẻ nhưng ít giao thiệp với người khác. Khi còn bé, cô là một đứa trẻ rất kỳ diệu, và khi lớn lên, cha mẹ cô cho rằng cô đã đến từ một thế giới khác hơn là của họ. Đối với họ, cô con gái giống như là một nhân vật trong một câu chuyện cổ tích, kỳ lạ đầy bí ẩn.

Chẳng bao lâu cô đã phát triển nhu cầu tinh thần khác thường. Từ những ngày dài lang thang trong rừng, cô trở về nhà với những bông hoa lạ lùng. Sau đó cô muốn mua sách, hình ảnh và âm nhạc, những thứ mà hầu hết những đứa trẻ nghèo khó khác chưa bao giờ biết đến. Sau cùng cô đã chọn con đường của mình, đi học tại một trường đại học về thời trang, và tình yêu lãng mạn ngắn ngủi của cuộc đời cô bắt đầu. Ở trường học, cô đã gặp một thanh niên người Pháp lãng mạn, người đã đọc Ronsard cho cô và viết những bức thư với nét bút bay bướm như tôi đã tìm thấy trong chiếc hộp chôn dưới gốc cây táo. Một thời gian sau, người thanh niên ấy đã trở lại Pháp, và rồi những bức thư đã không còn đến nữa. Tháng ngày lặng lẽ trôi qua, rồi trong một ngày dài, khi cô ngồi bên cửa sổ, nhìn ra con đường chan hòa ánh nắng trước mặt, cô đã nhận được một bức điện tín. Người yêu của cô đã qua đời. Tấm bia đá nơi nghĩa trang ở nhà thờ của dân làng cho biết phần còn lại. Cô gái ấy đã chết khi còn quá trẻ - chỉ mười chín tuổi. Và những người qua đời lúc mái tóc vẫn còn xanh, mang theo tất cả những hy vọng và ước mơ chưa thành tựu, như những chồi non vừa chớm nở trong tim, có lẽ linh hồn họ đã còn vương vấn chút bụi trần, chứ không thảnh thơi yên nghỉ trong mộ phần, như những người đã trải qua một cuộc đời dài, an lòng khi nhắm mắt, xuôi tay.

 


Ngày hôm sau, tôi đem cái hộp nhỏ đựng những lá thư tình đến một góc vườn yên tĩnh, và tìm những cành táo khô để làm một giàn thiêu - vì tôi nghĩ rằng đó là ước muốn của linh hồn cô gái trẻ đó - để rồi những từ ngữ đẹp và những nét chữ hoa mỹ trong những lá thư đó sẽ biến thành khói, tan vào hư vô, về xum họp với linh hồn của đôi tình nhân trẻ bên kia thế giới.

Rồi từ đó, những tiếng hát buồn bã, đau khổ không còn vang lên trong khu vườn hoang già nua, cằn cỗi. Phải chăng cô gái trẻ, cuối cùng, rồi cũng đã được an giấc nghìn thu?

 
Duy Thanh

Phóng tác theo truyện ngắn: The Haunted Orchard của Richard Le Gallienne (January 1912) 

Chú thích:
Pierre de Ronsard (11 September 1524 – 27 December 1585)
Nhà thơ trữ tình của Pháp, trong lúc sinh thời, ông được gọi là “Hoàng Tử của những nhà thơ - prince of poets".

Kim Kỳ sưu tầm

Xem thêm...

Truyện Ngắn: Ở trọ

Ở Trọ

Truyện Ngắn của Nguyễn Thị Thanh Dương

Chị Bông dứt phone với anh thợ làm hàng rào và lẩm bẩm: “Anh ta cho giá thay toàn bộ hàng rào 6,000 đồng, hao tốn quá”.

Chị bực mình liếc mắt sang nhà hàng xóm có chung cái hàng rào sau vườn và lẩm bẩm tiếp: “Mà cái nhà hàng xóm này lại không biết điều”.

Trước đó anh hàng xóm người Mễ đã vài lần thẳng thắn từ chối hợp tác cùng chị Bông thay phía hàng rào chung của hai nhà với lý do hàng rào chưa hư hỏng gì và tiền thì họ chưa có luôn.

 Trong vườn chị Bông trồng nhiều cây hoa hồng, mái hiên patio treo chiếc chuông gió nên thơ, nếu được hàng rào đẹp thì khu vườn sẽ càng đẹp thêm.

Cái cell phone chị để trên bàn trong sân patio reo lên, không lẽ anh thợ hàng rào gọi lại…giảm giá? Hay là anh hàng xóm Mễ gọi sang báo tin đã đồng ý làm hàng rào?

Chị Bông vội vàng mở phone, thì ra là chị Huê, người bạn thân thiết.  Giọng chị Huê tưng bừng vui:

– Bông ơi, hai vợ chồng mình mới mua một căn biệt thự đẹp mà giá khá rẻ so với thị trường, vợ chồng chủ nhà ly dị cần bán nhà nhanh, ưu tiên cho tiền mặt, mình đủ điều kiện. Tháng sau bạn sẽ đến ăn mừng tân gia nhé.

Chị Bông ngạc nhiên:

– Ơ kìa, nhà Huê đang ở cũng mới cũng đẹp mà lại đổi nhà à?

– Nhà này mới hơn đẹp hơn và sang trọng hơn. Ðây đúng là căn nhà ước mơ của mình. Hàng xóm toàn là triệu phú trở lên đó nha.

Chị Huê say sưa tả ngôi biệt thự từ ngoài sân vào bên trong đến cả khu vườn, chị Bông nghe đến đâu choáng váng đến đó. Một tiếng sau buông phone mà chị Bông còn thẫn thờ như người mới bị bỏ bùa chưa tỉnh. Bất giác chị ngó quanh khu vườn nhà mình bỗng thấy …tủi, giá mà chị giàu có như chị Huê thì đã thay quách toàn bộ hàng rào khỏi cần kêu gọi anh hàng xóm Mễ đóng góp.

Chị Bông đang ganh tị với căn biệt thự chị Huê vừa khoe. Anh Bông lững thững ra vườn và bắt gặp vợ ngồi im lặng trong ghế xích đu, anh thắc mắc:

– Em nghĩ gì mà thẫn thờ ra thế? Lại bực mình vì anh hàng xóm Mễ vẫn chưa chịu chung tiền thay cái hàng rào mới hả?

– Tại anh Mễ và… tại chị Huê.

– Anh biết rồi, bà Huê không khoe stock của bà ấy lên giá thì cũng khoe cửa hàng bánh mì thịt nguội, giò chả, chè cháo của bà ấy doanh thu ngày càng tăng.

Chị Bông thán phục:

– Anh nói đúng đó, cửa hàng chị ấy đắt hàng lắm, dù đã thuê mướn cả chục người mà hai vợ chồng vẫn bận rộn cả ngày, trong khi vợ chồng mình cùng tuổi về hưu như anh chị Huê thì ăn không ngồi rồi chẳng kiếm ra xu nào ngoài mấy đồng tiền hưu.

– Tội nghiệp, anh chị Huê lớn tuổi rồi mà vẫn làm việc đầu tắt mặt tối. Tóm lại giàu có mà vẫn …  “khổ” vì kiếm tiền. Anh nghe kể rằng có bà già luôn than thở mình mẩy tay chân đau nhức, tai điếc mắt mờ thế mà vẫn…thích mở hầu bao ra đếm tiền, chẳng than mỏi tay đau tay hay mờ mắt gì cả. Thiếu đồng nào bà phát hiện ra ngay.

Chị Bông cãi lại:

– Càng có tiền càng sướng chứ, tội nghiệp gì chị Huê. Vợ chồng chị Huê mới mua một căn biệt thự hơn một triệu, trả tiền mặt nhé. Em nghe mà phát ham, trong khi em muốn thay cái hàng rào chỉ 6,000 đồng cũng không dám làm. Nãy giờ em cứ mơ ước nếu mình trúng số thì sẽ mua căn biệt thự trong khu ấy làm hàng xóm các triệu phú cho oai, hàng xóm với mấy nhà Mễ này chỉ thêm bực mình..

Anh Bông an ủi:

– Hàng rào sau vườn còn tốt chán, anh hàng xóm Mễ từ chối thay mới là đúng rồi. Em đừng “khủng bố” tinh thần nhà anh ta nữa, lần nào gặp mặt họ em cũng hỏi chỉ một câu: “Anh chị suy nghĩ kỹ chưa? Có thay hàng rào với tôi không?”. Mà em không nhớ bài thuyết giảng ở chùa hôm nào à, cuộc đời là cõi tạm, chúng ta đang ở trọ trần gian, đòi chi những điều hoàn hảo.

– Anh chỉ chuyên môn bênh hàng xóm, xe nó đậu đầy lề đường, trở ngại lối đi, chướng cả mắt, anh lại khen xe đậu thế này trông…. nhộn nhịp khu phố. Cuối tuần nó tụ họp bạn bè uống bia trước sân mở nhạc tiếng Spanish ầm ĩ anh cũng khen… vui cả khu phố.

– Sống hòa đồng và nhịn hàng xóm một tí có sao đâu.

– Nếu thế em cũng sẽ đậu xe lòng lề đường và cuối tuần tụ họp bạn bè ngoài sân mở ầm ĩ nhạc Bolero Thanh Tuyền Chế Linh, Hương Lan Tuấn Vũ cho hàng xóm Mễ nghe chơi nhá.

– Vợ chồng Mễ hàng xóm hiền lành dễ thương, chả lẽ vì cái hàng rào mà em đành hanh với họ thế à? Thuyết nhà Phật….

Chị Bông ngắt lời chồng:

– Ôi, anh lại…. thuyết nhà Phật lắm bi quan, nào đời là bể khổ, đời là cõi tạm, kiếp người mong manh, trở về cát bụi, ai mà đang tuyệt vọng sẽ chẳng muốn kiếp lai sinh. Em muốn như anh chị Huê lúc nào cũng phơi phới kiếm tiền và hưởng đời, muốn gì cũng có. Hay là mình gom góp vốn liếng, vay mượn thêm con cái đầu tư mutual fund hay địa ốc đi anh, chơi stock thì càng kiếm nhanh hơn nữa. Vậy anh muốn cái nào?

– Nghĩa là sao? Mình mua nhà cho thuê hoặc mua mutual fund, hoặc chơi stock đu dây với may rủi ấy hả?

Chị Bông giảng giải:

– Anh nhát gan không chơi stock thì thôi. Mua nhà mình chỉ cần down khoảng 20% và lấy tiền thuê hàng tháng trả mortgage, 10 hay 15 năm sẽ trả xong nợ, căn nhà thuộc về mình. Hay là đầu tư mutual fund chậm hơn nhưng 10 năm sau số tiền đầu tư có thể tăng gấp đôi. Tới lúc đó  mình lấy cả vốn lẫn lời ra…mua nhà biệt thự làm hàng xóm các triệu phú luôn.

– Nghe em nói kiếm tiền nhẹ nhàng dễ dàng quá. Anh… không chọn cái nào cả.

Chị Bông cụt hứng giận dỗi trách:

– Hèn gì số mình nghèo là phải. Suốt đời ở căn nhà xấu này thôi.

– Ai mà chẳng muốn cuộc sống đầy đủ cao sang, anh cũng thích nhà cao cửa rộng lắm chứ, nhưng mỗi người một hoàn cảnh. Bao nhiêu năm nay không giàu có được nói chi tuổi xế chiều.

Rồi anh Bông vỗ về:

– Thôi em đừng ganh đua với chị Huê nữa, mình không có tiền bạc và càng không có thời gian để đầu tư đường dài. Em cứ an phận làm hàng xóm mấy anh chị Mễ, mấy anh chị Mỹ đen như hiện nay đi. Vợ chồng mình là khách hàng thường xuyên của CVS pharmacy tại thành phố này, các nhân viên bán thuốc full time thậm chí nhân viên part time thay đổi xoành xoạch mà họ còn nhớ tên nhớ mặt mình. Vậy thì hơn 10 năm nữa mình 80 tuổi, bệnh tình mình đi tới đâu?  Liệu có còn sức khỏe mà hưởng nhà to nhà đẹp không, hả? nếu có thay đổi nhà thì anh sẵn sàng moving đến căn nhà nào… gần bệnh viện nhất để mỗi lần gọi 911 cấp cứu cho tiện.

Hình minh họa

Ðến dự buổi tiệc tân gia nhà chị Huê, căn biệt thự lộng lẫy ấy chị Bông khó thể nào quên, vừa trầm trồ khen ngợi vừa mơ ước khi chị Huê dắt khách đi từng phòng giới thiệu, đây là phòng khách của tôi, phòng bếp của tôi, phòng nào cũng đẹp cũng sang.

Bước vào căn phòng ngủ kê hai chiếc giường mà vẫn còn rộng mênh mông với những tủ, gương sang trọng, chị Huê lại hãnh diện sung sướng:

– Các bạn ơi, đây là phòng ngủ yêu quý của tôi, từ cái giường, khăn trải nệm, gối mền, rèm cửa đều là hàng hiệu….

Bạn bè ai cũng khen vợ chồng chị Huê có phước, con cái đứa nào cũng ăn học thành đạt, gia đình đề huề, anh chị Huê thì giàu có làm ăn tiền vô như nước. Chị Bông hỏi:

– Bao giờ thì anh chị Huê nghỉ bán buôn, ở nhà hưởng nhàn thảnh thơi trong căn nhà đẹp này ?.

Chị Huê phân trần:

– Mình cũng muốn nghỉ lắm. Con cái có công việc của chúng, chẳng đứa nào thích cái nghề bán bánh mì thịt nguội này cả, sang cửa hàng cho người khác thì tiếc rẻ vì công việc làm ăn càng ngày càng phát đạt, tiền cứ chạy vô túi vô nhà băng nên chẳng nỡ ngừng, thôi thì còn sức còn làm, có nhiều tiền tiêu xài cũng sướng tay. Nhờ thế vợ chồng mình mới mua căn biệt thự này dễ dàng.

Chị Huê ghé tai chị Bông khoe thêm:

– Trừ mọi chi phí mỗi tháng vợ chồng mình kiếm mười mấy ngàn, chẳng cần ăn học bằng cấp gì mà tính ra hơn hẳn lương kỹ sư lâu năm, tự mình làm chủ mình và làm chủ gần chục nhân viên từ khâu làm bánh mì, làm giò chả thịt nguội, đến khâu đứng bán cho khách hàng. Thử hỏi là chị có chịu buông bỏ cửa hàng ngồi nhà lãnh vài đồng lương hưu không chứ.

Sau dịp ăn tân gia ấy chị Bông ít có dịp đến nhà chị Huê nhưng thường gặp chị ở cửa hàng bánh mì thịt nguội nổi tiếng ngon nhất của thành phố này. Vợ chồng chị Huê nhanh nhẹn xã giao với khách hàng và tháo vát với công việc, chỉ huy nhân viên đâu ra đấy.

Thế mà một hôm chị Bông nghe hung tin, một người bạn gọi phone báo tin:

– Chị Huê đã qua đời trong giấc ngủ đêm qua vì heart attack.

Trời ơi, một cái chết quá bất ngờ, không hề báo trước. Chơi thân với chị Huê nhưng chị Bông có nghe chị Huê than thở gì về bệnh tim mạch đâu.

Hay là chị Huê làm việc nhiều quá nên căng thẳng và kiệt sức, ảnh hưởng đến tim mạch?

Sau đám tang chị Huê, cửa hàng bánh mì thịt nguội trở lại hoạt động bình thường, bạn bè ai cũng ngạc nhiên, tưởng anh Huê mất đi người vợ yêu dấu mấy chục năm bên nhau anh sẽ mất nguồn cảm hứng kiếm tiền.

Vài tháng sau chị Bông đã nghe bạn bè chung của chị Huê truyền nhau tin đồn anh Huê đang “tình ý” với chị Sương nhân viên quản lý cửa hàng.

Ðó là một thiếu phụ khoảng 45 tuổi, chị ta là mẹ độc thân của ba đứa con. Ðược bà chủ tin cậy chị ta nhanh nhẹn khôn ngoan chăm chỉ làm việc và bây giờ thì được ông chủ độc thân ưu ái.

Ai cũng tưởng họ chỉ “tình ý” và bồ bịch cho đời nhau đỡ buồn. Nhưng một năm sau thì anh Huê chính thức đi thêm bước nữa với chị Sương với lý do để có người phụ anh công việc kinh doanh, cứ làm như anh chỉ cần người làm hơn là cần người tình.

Căn biệt thự lộng lẫy của chị Huê nay đã có nữ chủ nhân mới, thêm ba đứa con của chị ta nên cửa nhà đông vui hẳn lên, lúc nào cũng có một hai chiếc xe loại sang đậu trước sân, chiều tối các khung cửa sổ căn biệt thự đều sáng đèn ấm cúng..

Cửa hàng sản xuất bánh mì thịt nguội đã có nữ chủ nhân mới.

Ngày nào chị Huê từng hãnh diện khoe công việc và tiền bạc nay những huê lợi ấy đã vào túi người khác..

Ngày nào chị Huê từng sung sướng khoe căn phòng ngủ xinh đẹp sang trọng, nay căn phòng ngủ ấy cũng thuộc về người phụ nữ khác.

Và người chồng suốt mấy chục năm thân ái chung đôi của chị cũng thuộc về người khác luôn.

Chị Bông thấy xót xa giùm người bạn đã nằm dưới nấm mộ. Chị than thở với chồng:

– Thương chị Huê quá. Nhớ ngày mới mua căn biệt thự chị Huê hớn hở vui mừng bao nhiêu, chị trang hoàng chăm sóc từng căn phòng, thế mà ở chẳng bao lâu…

Anh Bông lại triết lý nhà Phật:

– Chị Huê đã “ở trọ” trong căn biệt thự ấy, chứ có gì là của chị Huê đâu, kể cả bạc tiền và người chồng yêu dấu. Hết thời hạn thì ra đi. Vợ chồng mình cũng đang “ở trọ” trong chính căn nhà của mình đó. Cuộc sống luôn đi bên cạnh những rủi ro bất trắc, tai nạn hay bệnh hoạn có thể đến bất cứ lúc nào. Chúng ta không chết vì tai nạn, bệnh hoạn thì cũng chết vì tuổi già sức yếu, mười năm, hai mươi năm nữa thôi căn nhà này sẽ thuộc về ai…

Chị Bông giật mình, anh Bông nói đúng quá, sau này vợ chồng chị chết đi, con cái đều có nhà riêng và công việc ở xa, chẳng đứa nào có nhu cầu dọn về đây. Căn nhà này sẽ bán đi và thuộc về người khác.

Chị Bông chợt nhớ tới gia đình một người quen biết, sang Mỹ diện H.O. năm 1990, Sau 5 năm làm việc cật lực họ có chút tiền down một căn nhà. Người vợ lãnh đồ từ hãng và may tại nhà, vừa chăm chỉ may vừa lo cơm nước cho chồng đi làm con đi học, chị hết sức tiết kiệm tiền bạc và cả thời gian, ít giao du với bạn bè, thậm chí từng là con chiên ngoan đạo chị cũng “né” màn đi nhà thờ hàng tuần, chỉ đi vào những dịp lễ lớn, vì đi nhà thờ là “tốn kém”, luôn có mục đóng góp đủ thứ, nay món này mai món khác chẳng bao giờ hết việc. Mục đích chính của chị là làm việc tối đa và tiết kiệm tối đa để có tiền trả nợ căn nhà .

Nhà cửa trả xong, vốn liếng bắt đầu rủng rỉnh thì đùng một cái chị H.O lâm trọng bệnh qua đời. Chồng quan niệm con cái đứa nào cũng có ăn học và có gia đình riêng không phải lo cho chúng nữa, ông ta về Việt Nam cưới một cô hàng xóm lỡ thì nhưng vẫn còn trẻ chán so với ông, bán căn nhà cũ đang ở để mua căn nhà khác mới hơn đẹp hơn cho xứng và le lói với người mới.

Chị H.O này cũng “ở trọ” và ra đi “trắng tay” như chị Huê.

Thế là chị Bông lại an phận tìm vui với căn nhà của mình, khu vườn sau hoa lá và chuông gió vẫn đẹp và nên thơ với cái hàng rào cũ mà chị từng muốn thay bỏ chúng.

Một buổi sáng chị Bông mang rác ra sân trước thì thấy chị Mễ hàng xóm cũng kéo thùng rác ra sân liền tươi cười xã giao, bù đắp cho những ngày chị Bông liếc mắt hay lườm lườm…. sang nhà nó với vẻ lạnh lùng:

– Chị khỏe không? Hôm nay chị không đi làm hả?

Chị Mễ than thở và e dè:

– Tôi bị mất việc rồi, đang hưởng tiền thất nghiệp. Chị đừng rủ tôi thay cái hàng rào nữa nghe

Xong chị ta nửa đùa nửa thật:

– Chỉ còn chồng tôi đi làm, nhà 4 đứa con, nếu tôi mà thất nghiệp dài lâu thì không có tiền trả mortgage căn nhà này đâu, lúc ấy chị sẽ có hàng xóm mới để rủ họ thay hàng rào mới.

Chị Bông cảm thấy như mình có lỗi và ái ngại quá. Hoàn cảnh nhà hàng xóm chẳng khá giả gì thế mà bấy lâu chị cứ “mặt sưng mày xỉa” ngầm với họ vì cái tội không chịu chung tiền làm hàng rào mới. Chị Bông dịu dàng thân mật:

– Chúc chị mau kiếm được việc làm, còn cái hàng rào chung của chúng ta, đúng như chồng chị đã nói, vẫn tốt lắm, thay làm chi cho phí tiền.

Trong ánh mắt chị Mễ thoáng vẻ ngạc nhiên và vui. Chắc vì lần gặp mặt này chị ta thấy chị Bông đã thay đổi thái độ quá bất ngờ.

Chị Bông lại thấy anh Bông nói đúng, chẳng có ai dám bảo đảm ở căn nhà của mình dài lâu chứ đừng nói suốt đời. Ngoài cái chết, người ta phải rời xa căn nhà vì hàng đống lý do, vì công việc, vì trường học của con cái hay vì mất job, vì ly dị v.v… và biết đâu chỉ vì…. nhà hàng xóm. Gia đình anh chị Mễ này không chịu nổi mụ hàng xóm khó tính như chị Bông, một ngày nào đó họ cũng sẽ dọn đi cho khuất mắt?

Chị Bông chẳng cần cái hàng rào mới đẹp nữa cho hao tốn bạc tiền của mình và của hàng xóm và chị càng không mơ nhà to đẹp cao sang nữa khi tuổi đã xế chiều. Vì nhà to đẹp hay nhà cũ xấu cũng chỉ là quán trọ ven đường đời cho ta dừng chân và một ngày nào đó ta sẽ về nơi yên nghỉ sau cùng đó mới là căn nhà vĩnh cửu của riêng ta.

 

 

Hồng Anh sưu tầm

Xem thêm...

Người mẹ không quen biết

Người mẹ không quen biết

Nguyễn Thị Thanh Dương

Người đàn bà lớn tuổi nhếch nhác tay cầm chiếc nón lá tay xách cái ba lô bộ đội màu đã cũ. Bà ghé vào một nhà hỏi thăm:

– Cô ơi cho tôi hỏi nhà ông bà Minh Vũ, họ đi đâu cả rồi?

Nhà ông Minh Vũ sát nách nhà cô hàng xóm, sáng nay ông bà đi vắng nên cổng đã khoá.

 Cô nhìn qua cách ăn mặc người đàn bà và nghe giọng nói cũng đoán được:

– Bác từ ngoài Bắc vào thăm ông bà Minh Vũ hả, ông bà vừa đi vắng chốc nữa mới về.

– Ôi, thế thì tôi phải đợi thôi…tôi đáp tàu hỏa từ Bắc vào đây cô ạ.

–  Vậy thì mời bác vào nhà cháu ngồi chơi đợi ông bà Minh Vũ về.

Cô rót một ly nước trà mời bà khách của nhà hàng xóm. Bà khách bắt chuyện:

– Cô ở đây lâu chưa? Ý tôi là cô hàng xóm với ông bà Minh Vũ lâu chưa?

– Lâu lắm rồi bác, cháu chơi với Minh Tâm con út ông bà Minh Vũ từ ngày còn bé đến giờ. Tình hàng xóm giữa bố mẹ cháu và ông bà Minh Vũ rất thân thiết…

Bà khách hỏi lại :

– Thế thằng Minh Tâm cũng ở đây với bố mẹ từ ngày ấy đến giờ nhỉ?

–  Dĩ nhiên rồi, hai ông bà Minh Vũ đều thương yêu và cưng chiều Minh Tâm lắm, chưa ai sung sướng bằng Minh Tâm, con út mà cứ như con một ấy..

Người đàn bà thoáng đăm chiêu im lặng, Cô hàng xóm chẳng biết nói gì thêm

– Cô thấy thằng Minh Tâm thế nào? Nó giống bố hay mẹ?

– Cháu thấy Minh Tâm giống ông Minh Vũ ở cái cao ráo.

Bà khách nửa đùa nửa thật:

– Thế cô thử nhìn xem Minh Tâm có giống tôi tí nào không?

Bây giờ cô hàng xóm mới nhìn người đàn bà kỹ hơn, Minh Tâm giống bà ở đôi mắt mí lót và cái miệng hơi rộng nhưng không kém phần duyên dáng dễ mến. Bà này tuổi trẻ chắc có một thời nhan sắc:

– Vâng, Minh Tâm có vài nét giống bác. Vậy bác là họ hàng về phía ông hay bà Minh Vũ?

Bà khách Bắc lấp lửng:

– Họ hàng xa ấy mà…

Ông bà Minh Vũ về đến nhà thế là người đàn bà vội cám ơn và từ giã cô hàng xóm để sang bên ấy..

Ông bà Minh Vũ có 3 người con, một trai một gái lớn đã lập gia đình ở riêng, cả hai sự nghiệp vững vàng và giàu có chỉ còn hai ông bà với cậu con trai út Minh Tâm, bà ở nhà quán xuyến một cửa hàng tạp hóa ngay gian nhà trước, ông làm công chức nay đã nghỉ việc, kinh tế gia đình khá giả, cậu út tha hồ được bố mẹ cưng chiều

Cậu út cũng thành đạt như anh chị, Minh Tâm tốt nghiệp bác sĩ y khoa xin được làm ngay tại bệnh viện đa khoa Bà Chiểu chẳng phải xa cha mẹ ngày nào…

Bà Minh Vũ thường hãnh diện nói với hàng xóm:

– Thằng Minh Tâm có hiếu lắm nó bảo sẽ ở với bố mẹ cả đời, cô nào lấy nó phải chấp nhận điều kiện ấy.

Minh Tâm đẹp trai học giỏi như thế, cha mẹ nhà cao cửa rộng như thế thì cô nào dám từ chối điều kiện thường tình ấy.. Nghe đâu Minh Tâm đang yêu một cô gái là ái nữ một bác sĩ chuyên khoa nổi tiếng ở Sài Gòn.

Chuyện nhà ông bà Minh Vũ đẹp toàn vẹn như trong tiểu thuyết.

Cả ông bà Minh Vũ đều ngạc nhiên khi thấy người khách lạ bước vào nhà. Vài phút sau ông Minh Vũ vẫn còn ngờ ngợ:

– Có phải bà là…bà Thi?

Bà Minh Vũ đã nhận ra:

– Chào bà Thi, mời bà vào nhà…

Bà khách chậm rãi lên tiếng:

–  Vâng, tôi xin chào hai ông bà…

Bà khách kín đáo ngắm nghía quanh nhà, ngôi nhà cao ba tầng lúc nãy đã làm bà choáng bây giờ vào bên trong nội thất trang trí lịch sự sang trọng càng làm bà khách choáng thêm. Bà cay đắng nghĩ thầm : “Sao mà số họ cứ mãi giàu có sung sướng thế nhỉ…”

Bà Minh Vũ hỏi:

– Chắc bà vào Nam thăm người thân họ hàng và ghé thăm chúng tôi luôn thể, chúng tôi mừng thấy bà vẫn khỏe mạnh.

– Tôi chẳng có tiền bạc và thời gian đi vào tận đây thăm họ hàng nào cả..

Bà khách buông câu nói lửng lơ dường như để cho chủ nhà thấm thía rồi mới nói thêm:

–  Nghe người làng vào Sài Gòn về kể ông bà khá giả, thằng Minh Tâm làm bác sĩ tôi mừng lắm, tôi không ngờ cuộc đời tôi lại có được người con tài giỏi như thế nên tôi mới lặn lội đường xa vào thăm con để xem mặt mũi nó ra sao…

Ông bà Minh Vũ cùng nhìn nhau, cùng một câu hỏi trong đầu không biết bà Thi vào thăm con hay vì mục đích gì qua câu nói vừa rồi…

Khách Bắc vào thăm nhà ông bà Minh Vũ như những nhà khác sau năm 1975. Bà ở tại nhà ông bà Minh Vũ vì không có họ hàng nào khác, họ tiếp bà như một người làng và hơn thế nữa như một người thân trong họ.

Ông Minh Vũ xưa là công tử con nhà giàu nhất làng, học giỏi nhưng cũng giỏi ăn chơi bay bướm, cha mẹ cưới cho ông một bà vợ con nhà gia giáo hiền thục để kềm giữ bước chân hoang đàng của ông nhưng không hiệu quả gì, ăn ở với vợ hai mặt con ông Minh Vũ vẫn chứng nào tật ấy, ông  mê đánh bạc và mê đàn bà, ông Minh Vũ đã gặp bà Thi trong một chiếu bạc, hai người  kề vai tựa má nhau trong chiếu bạc mà nên tình… Mối tình đắm say cả làng đều biết.

Bà Thi có thai đẻ ra thằng con trai, bà một mực bắt ông Minh Vũ cưới bà làm thê thiếp nhưng cha mẹ ông Minh Vũ đời nào chấp thuận một người đàn bà bị chồng bỏ vì ăn chơi bạt mạng rồi lang chạ với hết người này đến người kia về làm dâu con trong nhà mình dù là ngôi vị dâu thứ không chính thức.

Thế là bà Thi đem đứa con còn đỏ hỏn đến giao cho ông Minh Vũ, bà Minh Vũ đã giúp chồng, bà chấp nhận nuôi đứa trẻ thơ vô tội, bà cảm kích tình cảnh đứa trẻ bị mẹ bạc đãi, đã xem con chồng như con chính mình đẻ ra .

Năm 1954 ông bà Minh Vũ và các con di cư vào Nam. Bà Thi biết trước, biết mình sẽ mất đứa con trai nhưng bà không phản ứng gì.

Thế mà hôm nay bà Thi lại vào Nam tìm thăm đứa con bà đã bỏ rơi.

Khi Minh Tâm đi làm về bà Minh Vũ giới thiệu bà khách với con:

– Ðây là dì Thi họ hàng bên mẹ. Dì Thi từ Bắc vào thăm gia đình chúng ta.

Minh Tâm đã quen với những khách từ Bắc vào thăm gia đình mình, nào người thân bên họ cha lại người thân bên họ mẹ nên chàng vui vẻ nhã nhặn :

–  Cháu chào dì Thi đến chơi

Minh Tâm vô tư bao nhiêu thì bà Minh Vũ lo âu bấy nhiêu. Bà Minh Vũ cứ luẩn quẩn bên con, bà sợ sẽ mất con, bà Thi sẽ làm điều gì đó với thằng Minh Tâm của bà.

Ông Minh Vũ bây giờ không còn là ông Minh Vũ ngày xưa nữa, ông đã là người chồng người cha tốt. Gặp lại người xưa bệ rạc ông cảm thương dù trong thâm tâm ông vẫn oán trách bà Thi trong quá khứ đã lợi dụng đứa con làm tiền ông và đã phủi tay ruồng bỏ đứa con không thương tiếc.

Mỗi buổi sáng ông bà Minh Vũ đều đưa bà Thi ra hàng quán ăn điểm tâm, tiếp đãi lịch sự nay món này mai món khác. Sáng nay sau khi đi ăn phở ở đầu phố về thì cả ba người lại ngồi vào bàn hàn huyên chuyện trò, bà Thi đã kể chuyện đời mình:

– Cái số tôi lận đận chẳng ra gì, sau dạo chia tay ông Minh Vũ thì thời cuộc đến, giá mà tôi cũng di cư vào Nam như ông bà thì đỡ khổ thân tôi. Sau đó tôi lấy chồng, trời quả báo hay sao ấy thằng chồng này dữ dằn vũ phu, tôi chán nó mà không làm gì được nó, không dám bỏ nó, vợ chồng với 3 đứa con sống nghèo khổ trong căn nhà tuềnh toàng, vất vả cực nhọc ruộng nương mà cũng chỉ ngô khoai vào bụng..

Bà Minh Vũ bùi ngùi:

– Thế rồi các cháu khôn lớn có khá hơn không?

– Tài thánh gì mà khá lên được hở bà!  3 đứa con tôi có đứa nào được đi học đến cấp hai đâu, chữ nghĩa chỉ một rúm thì chỉ có đi làm ruộng, làm thuê, đời cha mẹ nghèo đời con cháu cũng nghèo theo, căn nhà vẫn nghèo xấu nhất làng…

 

Bà Thi than thở xong và thay đổi ngay thái độ:

–  Nhưng hôm nay tôi đến đây không để nhận những lời an ủi suông của ông bà đâu nhé. Tôi có việc đấy…

Bà Minh Vũ giật mình:

–  Bà nói thế là ý gì?

–  Tôi chẳng có nhiều thì giờ mà ở đây quanh co, nói toạc ra là tôi cần ông bà… giúp đỡ một món tiền về làm vốn…

Ông Minh Vũ nghiêm nét mặt:

–  Bà muốn gì? Bà đang làm tiền chúng tôi đấy hả?

Bà Thi lạnh lùng:

– Ông bà có tất cả những gì mà cả đời tôi không có, hạnh phúc và tiền bạc, thì cũng nên chia cho tôi hưởng chút ít phước đức của ông bà chứ. Hãy đưa tôi một món tiền thì không đời nào thằng Minh Tâm cũng như hàng xóm láng giềng của ông bà biết nó là đứa con già nhân nghĩa non vợ chồng trên chiếu bạc thâu đêm của tôi và ông Minh Vũ. Minh Tâm vẫn mãi là con yêu quý của bà Minh Vũ và tôi mãi là bà dì họ như bà Minh Vũ đã giới thiệu.

Ông Minh Vũ tức giận:

– Bà đã bỏ rơi nó, đã tống của nợ cho tôi, nếu không có nhà tôi thì tôi không biết xoay sở ra sao. Vậy mà hôm nay …

Bà Minh Vũ ngắt lời chồng:

– Kìa ông, chuyện cũ đã qua bao nhiêu năm rồi…

– Nhưng nghĩ lại tôi vẫn còn hận lắm…

Bà Minh Vũ suy nghĩ một lúc lâu rồi ôn tồn nói với bà Thi:

–  Tiền bạc là mồ hôi nước mắt của chúng tôi, nhưng tôi đồng ý, sẽ bàn với nhà tôi đưa bà một món tiền, trước xem như giúp đỡ hoàn cảnh nghèo khó gia đình bà sau là gia đình tôi đang êm ấm không bị xáo trộn, tôi không muốn thằng Minh Tâm bị cú “sốc”, bị tổn thương. Tội nghiệp nó.

Bà Thi hả hê:

– Vậy ông bà quyết định nhanh đi. Khi có tiền trong tay tôi sẽ rời khỏi nhà ra ga xe lửa về Bắc ngay và hứa không bao giờ trở lại. Tôi đã ở đây ăn hại nhà ông bà mấy ngày, ông bà tiếp đãi tử tế lắm tôi cám ơn.

Bỗng Minh Tâm xuất hiện, chàng đang từ thang lầu bước xuống làm ông bà Minh Vũ và bà Thi cùng giật mình sửng sốt:

– Con chào bố mẹ, chào… dì Thi.

Bà Minh Vũ lắp bắp:

– Kìa con… con… chưa đi làm sao?

– Vâng, sáng nay con mệt nên nghỉ ở nhà…

Bà Minh Vũ càng bối rối và lo lắng:

– Mẹ sơ ý quá cứ tưởng con đã đi làm. Thế con…con… đã nghe những gì rồi?

– Tình cờ khi con vừa bước xuống vài bậc thang lầu nghe cha mẹ và dì Thi nói chuyện con càng tò mò nghe thêm và hiểu hết câu chuyện.

Không ai bảo ai cả ông bà Minh Vũ và bà Thi cùng nín lặng chờ đợi Minh Tâm nói tiếp, chàng hướng về phía bà Thi:

– Thưa dì, tôi xin lỗi phải gọi thế dù bây giờ tôi đã biết dì là ai, nhưng tôi khó có thể gọi dì là mẹ khi bỗng dưng một người mẹ không quen biết xuất hiện đã làm tôi ngỡ ngàng và càng làm tôi ngỡ ngàng đau đớn khi người mẹ ấy đem tôi ra làm vật đổi chác bằng tiền. Ngày xưa dì còn trẻ, hư hỏng và nông nổi bỏ rơi tôi, hôm nay dì đã bỏ rơi đứa con của dì thêm một lần nữa, vô tâm hơn, tàn nhẫn hơn…

Chàng xúc động nghẹn lời, mãi mới nói tiếp được:

– Bây giờ dì có ra ngoài đường hét to lên cho cả khu phố hay cả thế giới này biết tôi là đứa con nhân tình nhân ngãi của dì với cha tôi ngày xưa cũng không làm tôi xấu hổ hay đau đớn thêm nữa.

Minh Tâm lấy lại bình tĩnh hơn:

– Nhưng thưa dì, tôi vẫn thương cảm cảnh ngộ cuộc đời của dì. Ngoài bố mẹ tôi, tôi cũng sẽ giúp đỡ dì một món tiền để dì sửa chữa lại căn nhà.

Chàng đi lên lầu lấy tiền và mang xuống đưa cho bà Minh Vũ:

– Mẹ đưa số tiền này cho dì Thi giùm con. Bây giờ con phải đi làm còn hơn ở nhà con sẽ buồn thêm và mệt mỏi thêm.

Minh Tâm quay qua bà Thi:

– Chào dì. Chúc dì về nhà bình an.

Bà Minh Vũ gom số tiền của ông bà và Minh Tâm gói mảnh giấy báo và bỏ vào bịch ni lông gói ghém, cột lại cẩn thận trước khi trao tận tay bà Thi. Ngoài món tiền bà Minh Vũ còn mua mấy bộ quần áo mới làm quà cho con cháu bà Thi. Cái ba lô cũ của bà Thi lúc mới đến lèo tèo vài bộ quần áo cũ nay đã căng đầy lại thêm một túi xách đầy quà của chủ nhà.

Ăn bữa cơm trưa vội vã xong bà Thi giã từ ra về.

Khi bà Minh Vũ vào dọn dẹp lại căn phòng của bà Thi thì thấy gói tiền bọc trong bao ni lông vẫn nằm giữa giường. Tưởng bà Thi bỏ quên nhưng bên cạnh là một mẩu giấy ghi vài hàng:

“Tôi xấu hổ quá, có lẽ cuộc sống nghèo khổ và cái xã hội thiếu tình người bao nhiêu năm nay đã biến tôi thành con người xấu xa đê tiện, tôi ghen tức khi thấy ông bà hạnh phúc sung sướng, tôi tham lam mờ mắt khi thấy ông bà nhà cao cửa rộng.

Minh Tâm, con cho phép mẹ được một lần xưng hô với con thế này. Con đã được ông bà Minh Vũ nuôi dạy thành người tử tế, con tử tế gấp trăm, gấp nghìn lần mẹ. Hãy tha lỗi cho mẹ.

Tôi để lại món tiền này, vì tôi đã nhận món quà khác, một món quà vô giá từ ông bà Minh Vũ và Minh Tâm. Ðó là lòng tử tế, bao dung.”

 

Hồng Anh st

Xem thêm...

Truyện ngắn : Gửi lại mùa trăng

 Gửi lại mùa trăng

Truyện Ngắn : Nguyễn An Bình

Tranh Đinh Cường

Những viên đá cuội vang lên xào xạc sau những bước chân của tôi và Thanh.Tiếng lá thì thầm, xôn xao như chào đón. Vi vu làn gió thổi tạt vào mặt nghe mát lạnh. Đêm nay trăng sáng qua, ánh trăng bàng bạc trải đều xuống vạn vật,cỏ cây. Ánh trăng huyền hoặc soi trên mái tóc Thanh trải dài như một làn lụa mỏng,trắng bạc. Những bóng đen di động trên đám cỏ dại trước mặt.Tôi chỉ cho Thanh thấy,nàng  mỉm cười. Lẫn trong hơi gió, tôi nghe tiếng cười của Thanh cao vút trong khoảng không gian tĩnh mịch, hơi thở của Thanh thơm nồng mùi cỏ dại hòa quyện trong sương đêm đang bắt đầu xuống.Chúng tôi đi quanh bờ hồ im lặng, cả hai nhìn nhau không nói. Thanh ngồi xuống ven bờ, cúi xuống lấy một viên đá cuội trắng ném xuống mặt hồ, viên đá chạm mặt nước tạo những lượn sóng có vòng tròn đồng tâm càng lúc càng xa dần nơi xuất phát,làm ánh trăng chiếu trên mặt nước như tan ra thành từng mảnh,nhấp nhô lên xuống.Tôi chỉ xuống mặt hồ nói với Thanh:
  -Em thấy không? Trăng đã vỡ rồi.
  Thanh cười:
 -Chính em muốn làm cho nó vỡ đấy.
    Tôi hơi ngạc nhiên nhìn nàng:
   -Tại sao thế?
    -Thấy trăng đẹp quá em ghen.
        Tôi ngồi xuống bờ hồ cạnh Thanh, nhìn khuôn mặt rạng rỡ của nàng dưới ánh trăng nói:   -
  -Em chỉ nghĩ bậy.Sao lại ghen?
  -Vì em muốn không ai đẹp hơn em.Anh đi rồi sẽ gặp những cô gái khác đẹp hơn em ,anh sẽ quên em mất.
 Tôi hơi giận Thanh:
 -Sao em lại nói thế?không tin anh sao, cô bé ?
Thanh nhìn tôi, tóc nàng nhờ ánh trăng soi ửng sáng càng tăng thêm vẻ đẹp lạ lùng.Nàng cười vang 
    -Em đâu biết được, anh đi dạy chắc thế nào cũng có nhiều cô học trò xinh xắn lắm, mê anh cho coi. 
  -Nhưng anh chưa đi dạy mà.
  Thanh ngắt lời tôi:
 Rồi anh sẽ đi dạy.Chẳng phải đêm nay anh đến từ giả em ngày mai nhận sự vụ lệnh lên đường đi dạy học sao?
  -Phải rồi, nhưng anh chưa là thầy của ai hết thì làm sao có học trò đẹp hay xấu? Mà anh chắc chắn với em rằng  học trò anh sau nầy đều “xí” hết.
 Thanh nheo nheo mắt :
-Xí như thế nào? Xí hơn em hôn?
  Tôi kêu lên :
-Trời ơi! em đẹp nhất đời nầy.
  Thanh nguýt tôi:
Anh chỉ giỏi tài nịnh.
 Tôi giơ tay lên trời:
 -Anh xin thề…
   Thanh vội kéo tay tôi xuống:
  -Em nói chơi mà.Ai đời thầy giáo mà đi thề thốt với học trò, người ta biết cười chết cho coi.
 Tôi xoa hai tay vào nhau cười:
  -Có được cô học trò như em kêu anh thề vạn lần còn được nữa là…
  Thanh kêu lên:
 -Nè, chưa gì đã muốn làm thầy người ta rồi nhỉ? Oai ghê ta.Thôi thì xin thầy ngồi ngoài đây chơi, học trò buồn ngủ rồi, học trò đi ngủ đây.
Nói xong Thanh dợm bước đứng dậy, làm tôi hoảng hốt vội nắm tay Thanh kéo ngồi xuống lại:
  -Chưa chi đã giận rồi, tánh sao hay dỗi thế.
-Ừ, tánh “tui” dễ ghét vậy đó. Đâu có biểu ai thương tôi làm chi.
  Tôi nói đùa:
  -Ai thương đâu mà nói.
Thanh dí ngón tay lên trán tôi:
  -Thật nhé! “tui” vô đừng có năn nỉ ở lại nghe.
  Tôi làm bộ nói cứng:
  -Ừ, coi ai năn nỉ ai thì biết.
  Nói rồi tôi quay mặt đi nơi khác.Thanh đứng lên một hồi lâu, tôi làm bộ giận không quay lại, Thanh phải năn nỉ:
 -Giận thiệt hở? Có chút vậy cũng giận.
Tôi vẫn im lặng.Thanh ngồi xuống nói nhỏ :
 -Nè, cho em xin lỗi nghe.
  Tôi bậm môi:
 -Hông.
  Thanh nói như muốn khóc:
  -Hông hở? Thiệt hông?
 Tôi thấy tội nghiệp cho Thanh.Tính nàng như vậy đó. Đụng một chút là giận, đụng một chút là khóc, nhưng tôi lại yêu thật nhiều tính trẻ con của Thanh.Thanh làm cho tôi nhớ lúc mình còn nhỏ cũng ưa mè nheo với mẹ. Có lẽ vì đặc điểm nầy mà khi mới quen tôi đã yêu Thanh ngay.Tôi với Thanh học chung với nhau từ lớp đệ tam(lớp 10 bây giờ) ,sau khi đậu tú tài hai, tôi thi vào sư phạm, còn Thanh ghi danh vào học luật. Được ít lâu sau Thanh bỏ học đi làm, còn riêng tôi vẫn đeo đuổi con đường mình đã chọn.Ngày mai sẽ tôi lên đường đi dạy ở một vùng quê nào đó và có lẽ chúng tôi sẽ xa nhau một thời gian.
  Tôi vẫn không quay lại nhưng nghe giọng nói run run của Thanh là tôi biết nàng sắp khóc, không hiểu tại sao lúc bấy giờ tôi lại cứng rắn lạ lùng:
   -Thiệt.
 Thanh nghe xong đứng lên ù chạy vào nhà.Tôi hoảng hốt chạy theo nắm lấy tay Thanh dìu ngồi lại chỗ cũ:
 -Gì vậy? Em chạy đi đâu đó?
  -Em vô nhà.
 -Chi vậy? Trời ơi! Có chút xíu mà cũng khóc, trông kìa, nước mắt ướt tèm lem cả mặt rồi.
Tôi vừa nói vừa lấy khăn lau nước mắt cho Thanh. Tôi bắt qua chuyện khác cho nàng vui:
 -Trông em khóc giống như nàng công chúa ngủ trong rừng được vị hoàng tử đánh thức vậy.Cảm ơn tấm lòng của vị hoàng tử nên những giọt nước mắt của nàng công chúa rơi xuống thành những hạt châu đẹp nhất trên đời.
 Thanh nhìn tôi,chớp chớp mắt:
 -Thật hở anh? Nàng công chúa cũng biết khóc nữa kia à? Vậy mà em tưởng làm công chúa ngày xưa sung sướng lắm chứ?
  Tôi trả lời:
  -Sung sướng lắm chứ em.Suốt ngày nàng công chúa có làm gì đâu chỉ biết mơ mộng thôi.Thế mà nàng lại bị một người ganh ghét bắt nàng ngủ say từ năm nầy qua năm khác trong khu rừng già đầy thú dữ hiểm nguy với lời nguyền rằng khi nào có vị hoàng tử nào hôn lên đôi môi xinh mộng thì nàng mới thức dậy được.
 -Người nào mà ác quá vậy anh?
 Tôi nhìn Thanh cười nói:
 -Đó là bà tiên giận hờn đó em.Mà em không phải là nàng công chúa ngủ trong rừng là gì?
 Thanh hiểu ý tôi muốn phá nàng, nàng dí dí tay lên trán tôi:
-Nè,hổng giởn nữa nghe. Người ta đang nói chuyện đàng hoàng đó.
  -Thì anh cũng đang nói chuyện đàng hoàng mà.    
 Thanh xí dài:
 -Đàng hoàng mà như vậy đó hở?
Tôi dí nhẹ mủi giày xuống đám cỏ dại dưới chân mình nói:
 -Vậy thế nào mới là đàng hoàng?
 Tới phiên Thanh giểu cợt lại tôi:
  -Là phải mang kính cận nè,  phải nghiêm nghị như …ông giáo nè, phải không dám nhìn thẳng vào các cô học trò xinh nè, phải…
 Tôi vội xua tay mặt nhăn nhó:
 -Thôi!thôi! đừng tố khổ nữa cô ơi, nghe mà muốn xỉu.
  -Thì anh bảo muốn đàng hoàng phải làm thế nào mà, em nói cho anh nghe rồi đó.
Tôi nhìn Thanh lắc đầu:
 -Đàng hoàng kiểu đó chắc anh thành ông cụ non mất.
-Anh thành ông cụ non em càng mừng nữa cơ.
 Tôi kí nhẹ lên đầu Thanh một cái:
 -Giỏi lắm! Tôi thưởng cho cô học trò cưng của tôi nầy.
 Thanh nhăn mặt:
  -Người ta đã nói rồi, người ta không phải là học trò của thầy mà. Đừng ỷ làm thầy giáo rồi muốn kí ai cũng được à nghe.
 Tôi đưa tay lên như muốn kí đầu Thanh lần nữa.Thanh tưởng tôi kí thiệt vội chạy qua bên kia hồ, lúc lắc cái đầu:
 -Xí hụt.
 Tôi cười, trông Thanh hồn nhiên, dễ thương quá,tôi ngoắc tay về phía Thanh:
 -Qua đây với anh, trời khuya ở bên đó lạnh lắm.
  -Lạnh thì lạnh, qua đó để anh kí em nữa sao ?
 Tôi lắc đầu:
 -Không kí nữa.
 -Thiệt hông?
Tôi giơ tay lên cao:
-Xin chừa.
Thanh bỏ phía bên kia hồ đi dần về phía tôi:
-Anh làm em thấy mắc cười quá à. Trông anh giống ông Ba Bị ấy.
 Tôi vừa chồm tới, Thanh đã vội chạy ra xa, nàng cười lớn, tiếng cười thật trong trẻo:
   - Đã bảo chừa rồi kia mà, thầy giáo nói mà không biết giữ lời.
 Tôi chối quanh:
- Thì anh có làm gì đâu, anh định giữ em lại thôi mà.
 -  Chối hé.
-  Anh nói thật.
 Thanh ngồi xuống cạnh tôi, giọng vẫn còn đùa cợt:
   - Nói thật như anh có ma nó mà tin.
 - Sao lại không tin? Em không tin nhưng có một người tin.
  Thanh hỏi:
- Ai thế?
Tôi ỡm ờ:
  - Một người con gái.
Thanh chớp mắt:
   - Cô nào tin anh thì chết cả cuộc đời.
 Tôi cầm lấy tay Thanh, nhẹ nhàng nói:
   - Người đó chính là tác giả của câu nói vừa rồi.
 Thanh vẫn để yên bàn tay nàng trong lòng bàn tay tôi, mắt nàng nhìn xuống mặt hồ mơ màng. Ánh trăng chênh chếch, vàng lườm, huyền hoặc. Những gợn sóng nhỏ lăn tăn trên mặt hồ như ngàn con cá bạc quẩy đuôi nhởn nhơ bơi lội một cách thong dong. Trên mặt hồ nước như bốc hơi thành một làn sương mỏng la đà. Chúng tôi ngỡ mình đang sống trong cảnh hư huyền nào khác mà không gian, thời gian chỉ còn lại hai chúng tôi mà thôi.
  Thời gian như trôi chậm lại, không gian chỉ còn ánh trăng vàng mông lung rãi trên mặt nước, cảnh vật như im lặng sẻ chia. Ngày mai tôi đã đi rồi, thật sự bước vào nghề gõ đầu trẻ. Ở  phương trời nào đó tôi vẫn nhớ Thanh, nhớ khu vườn nhỏ, nhớ mùa trăng huyền hoặc soi trên lối cỏ, nhớ mái tóc dài dịu mềm của Thanh bay theo gió mỗi khi đi học về.
Tôi ngước lên, ánh trăng thượng tuần vẫn sáng vằng vặc.Tình tôi đối với Thanh cũng sáng  như ánh trăng vàng. Mùa trăng trong khu vườn nhỏ, có vài chiếc lá rơi xào xạc, tiếng chim ăn đêm kêu từng tiếng rời rạc, khắc khoải.Sương đã rơi đầy trên lối cỏ mù mờ. Tôi chợt thấy lạnh, cái lạnh của sương đêm xuống nhiều, cái lạnh của ngày mai tôi sắp xa Thanh.Tôi đừng lên, dìu Thanh đi về phía nhà:
- Vào nhà đi em. Khuya rồi sương xuống nhiều quá, chắc em lạnh lắm.
 Tôi thấy bờ vai nàng run run, tôi kéo Thanh sát vào người tôi như muốn chuyền hơi ấm cho nàng. Chúng tôi bỏ sau lưng lời than vản của đá cuội, của ánh trăng vàng soi trên mặt hồ, lung linh diệu vợi …

 

Kim Kỳ sưu tầm

Tranh Đinh Cường


    

Xem thêm...
Theo dõi RSS này