Gia chánh

Gia chánh (109)

NƯỚC CƠM - MÓN QUÀ DÂN DÃ BAO NGƯỜI LÃNG QUÊN.

NƯỚC CƠM

MÓN QUÀ DÂN DÃ BAO NGƯỜI LÃNG QUÊN.

✧✧ꕥ✧✧

pha sữa công thức với nước cơm

Có thể nói, gạo là thức sản vật mà người Việt Nam chúng ta vô cùng trân quý. Bởi gạo là nguồn lương thực chính, là thực phẩm thiết yếu, quan trọng trong đời sống của người dân Việt Nam. Từ những bữa cơm hàng ngày, những bát cháo khi bệnh, hay những bát phở, bún, hủ tiếu ăn vội…tất cả đều làm từ gạo. Và với tôi, gạo còn là tuổi thơ với bao kỷ niệm khó mà quên cho được. Ngoài những chén cơm nóng hổi, thơm nức mũi, thì tôi còn mê đắm mê đuối cái thức uống thuở nhỏ mẹ hay trút ra mỗi khi nồi cơm đang sôi, đó là nước cơm.

Món nước cơm thực chất là phần nước màu trắng đục đang sôi trong quá trình cơm được nấu chín, còn thường được gọi là sữa gạo. Hồi đó, những nhà nào ở miền quê hầu như đều nấu cơm bằng bếp củi chứ làm gì có nồi cơm điện hiện đại như bây giờ. Chưa kể việc nhà sinh nhiều con, kinh tế lại không đủ nên các bà, các mẹ thường lấy nước cơm để nguội cho mấy đứa nhỏ trong nhà uống thay cho sữa.

Chén nước cơm tuổi thơ từng lớn lên cùng biết bao thế hệ: Có người cho rằng uống còn ngon hơn sữa, giờ muốn thử lại cũng khó - Ảnh 4.

Tôi còn nhớ, trước khi nấu cơm mẹ thường đong gạo. Nhà thì 4 người mẹ đong khoảng 2 lon sữa, rồi mang vào sàn nước ngồi vo. Thường dù là vo một lần nước hay 2 lần nước, không chỉ tôi, mà chắc có lẽ nhiều gia đình vẫn thường đổ ào đi không thương tiếc. Nhưng với mẹ, mẹ lại trút nó vào một cái thau rồi để một bên. Tôi có hỏi sao mẹ chừa lại vậy, mẹ bảo “để đó lát rửa chén, không thì đem đi gội đầu sạch gàu với mượt tóc lắm”. Hóa ra, thứ tưởng chừng như nước lã kia lại có những công dụng đặc biệt tới vậy

Rồi mẹ bắt cơm lên bếp, tôi thấy nước trong nồi nhiều lắm, những tưởng để nấu cháo, dè đâu mẹ nói “đợi cho cơm nói sôi lát múc ra để uống”. Nghĩ cũng lạ, nên tôi cũng ráng chờ xem vị nó như nào mà mẹ lại bảo ngon lắm. Cái bếp than rực cả lửa đỏ, còn cơm trong nồi đua kêu “ùn ục”. Mẹ từ tốn lấy muôi múc từng cái một, cho vào bát rồi bảo tôi lấy đường cho vào rồi khuấy đều lên mà uống.

Tôi uống từng ngụm một, rồi ngẫm thấy cũng lạ, bát nước cơm đặc sánh như bột, có màu trắng ngần, lại có vị thơm, vị béo của gạo, đôi khi có lẫn một vài hạt gạo đã mềm, sao mà nó ngon thế kia, ngon không tả hết được. Cái mùi nồng của khói quyện với vị ngọt bùi của gạo và đường làm tôi thấy thích lắm, thích vô cùng cái món thức uống lạ kỳ mà đầy ngọt ngào này.

Chỉ là bát nước cơm chứ đâu cao sang gì như sữa bột hay sữa tươi bây giờ. Vậy mà ngày ấy, mỗi khi đưa bát nước cơm lên miệng, tôi lại cảm nhận được tình yêu thương của mẹ và những bà mẹ nghèo quê mình. Cuộc sống quê tôi ngày ấy đói kém, lam lũ quanh năm, có được gạo, sắn, ngô, khoai ăn cho no bụng là quý lắm rồi chứ chúng tôi chẳng dám mơ đến những thức quà xa xỉ như ngày nay. Bát nước cơm tuy tỏa ra vị thơm ngọt của gạo quê nhưng không hiểu sao tôi còn lắng nghe được vị nghèo lam lũ.

Và rồi sau này cuộc sống khá hơn, cơm được nấu bằng nồi điện và có đủ thứ sữa, bánh nên tôi không còn uống nước cơm pha đường nữa. Nhưng đối với tôi, nước cơm của mẹ nấu luôn thơm ngon hơn bất kỳ thứ quà bánh nào. Tôi vẫn nhớ bát nước cơm nghi ngút khói, nhớ cái vị nồng thơm của gạo và tình thương bao la của người mẹ nghèo đã nuôi lớn tuổi thơ tôi

. Để rồi thỉnh thoảng, nhớ mẹ, tôi vẫn chắt nước cơm, tự nhấm nháp để nhớ về những ngày xưa cũ, nhưng vị không như ngày ấy, không như ngày mẹ hun nồi cơm đầy ắp khói mịt mù.

 

Còn bạn, bạn đã thử hay chưa bát nước cơm đầy ngọt bùi này..?
 

 Lê Thanh Lượng

________

 

Khám phá tác dụng thần kỳ của nước cơm

Tac dung ky dieu cua nuoc com

Từ xa xưa, các bà các mẹ đã thường chắt nước cơm để cho con uống với quan niệm cho rằng uống nước cơm sẽ giúp con mau lớn. Vậy, thực chất uống nước cơm có tác dụng gì? Nước cơm có phải là thức uống bổ dưỡng cho cơ thể hay không?  !

Nước cơm là phần nước được gạn lấy ra khi cơm sôi kỹ và gần cạn. Trong hạt gạo, có đến 70% là lượng tinh bột và trong đó có khoảng 8% chứa lượng protein và các vitamin dinh dưỡng, đặc biệt là loại vitamin B cùng các khoáng chất như Natri, Photpho,...Khi nấu cơm, vỏ cám từ hạt gạo sẽ tan ra trong nước, do vậy, nước cơm thực sự mang lại giá trị dinh dưỡng cao cho cơ thể chúng ta.

1. Nước cơm cung cấp nhiều năng lượng

Chính bởi vì trong nước cơm chứa nhiều hợp chất carbohydrate, chất này có tác dụng làm tăng năng lượng cho cơ thể một cách nhanh chóng. Do vậy, hãy tạo thói quen uống một ly nước cơm dinh dưỡng để bắt đầu ngày mới, bạn sẽ cảm thấy vô cùng tuyệt vời khi được khởi tạo năng lượng căng tràn. Hơn thế, nước cơm như một liều thuốc tăng lực mỗi khi bạn cảm thấy mệt mỏi và thiếu sức sống.

Khám phá tác dụng thần kỳ của nước cơm

Nước cơm là thức uống giàu chất dinh dưỡng

2. Uống nước cơm giúp chống táo bón

Trong nước cơm rất giàu thành phần chất xơ, do vậy, đây được coi là thức uống giúp chống táo bón cực kỳ hiệu quả. Ngoài ra, nước cơm cũng chứa nhiều tinh bột, có tác dụng kích thích các vi khuẩn có lợi hoạt động trong đường ruột và giúp hệ thống tiêu hoá được trơn chu, dễ dàng, ngăn ngừa bệnh táo bón.

3. Nước cơm giúp cơ thể không bị mất nước

Nước cơm được coi là thức uống tuyệt vời có khả năng cung cấp nguồn nước dinh dưỡng tự nhiên, sẽ mang lại hiệu quả đặc biệt nhất là vào những ngày hè nóng nực, khi cơ thể hoạt động nhiều và dẫn đến tình trạng thiếu nước và các chất dinh dưỡng qua sự bài tiết của tuyến mồ hôi. 

Tac dung ky dieu cua nuoc com

4. Giúp trẻ nhỏ hạ sốt nhanh chóng

Nước cơm là nước được chiết xuất từ gạo, cụ thể hơn và vỏ cám bám trên hạt gạo, chắt lọc từ nồi cơm đang sôi. Do vậy, đây là loại nước giàu hàm lượng tinh bột và các chất dinh dưỡng thực sự tốt cho sức khỏe, đặc biệt là đối với trẻ nhỏ. Ngoài ra, trong nước cơm còn chứa một vài chất kháng sinh, chúng có tác dụng dung hòa nhiệt độ cơ thể, giúp trẻ hạ sốt ngay.

Cho trẻ uống NƯỚC CƠM ăn dặm kiểu này bổ hơn NHÂN SÂM, còi cọc mấy

Nước cơm giúp trẻ hạ sốt nhanh chóng

4. Tăng dinh dưỡng cho cơ thể

Như đã dẫn chứng ở trên, nước cơm là thức uống mang lại giá trị dinh dưỡng cao. Vậy nên, trong trường hợp cơ thể bị mệt, yếu hoặc bị ốm sốt thì uống nước cơm sẽ giúp cung cấp kịp thời các chất dinh dưỡng bị mất và ngăn chặn tình trạng mất nước. Không chỉ dừng lại ở đó, nó còn giúp đẩy nhanh quá trình nhanh lành bệnh.

Tac dung ky dieu cua nuoc com

5. Giảm nguy cơ mắc bệnh tiêu chảy

Ngoài tác dụng ngăn ngừa táo bón, nước cơm cũng là một phương thuốc tự nhiên để chữa bệnh tiêu chảy hiệu quả. Đặc biệt, nước cơm là thức uống cực kỳ an toàn, ngay cả đối với trẻ nhỏ hoặc những người có bệnh lý về dạ dày cũng không bị ảnh hưởng khi sử dụng. Hơn nữa, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy, uống nước cơm giúp chữa bệnh tiêu chảy ở trẻ sơ sinh đặc biệt hiệu quả.

6. Kem dưỡng giúp bảo vệ da khỏi tia UV

Trong nước gạo có chứa dồi dào hàm lượng chất oryzanol – một trong những chất có tác dụng ngăn cản các bức xạ của tia cực tím (UV) có hại từ ánh nắng mặt trời. Vì thế, uống nước cơm sẽ giúp làn da bạn khoẻ mạnh hơn và có thể chống lại các tia UV nguy hiểm đó.

Khám phá tác dụng thần kỳ của nước cơm
Nước cơm giúp bảo vệ da khỏi tác hại của ánh nắng mặt trời

7. Nước cơm giúp chữa chàm bội nhiễm

Sau khi gạn lấy nước cơm, để một thời gian cho lắng phần tinh bột phía dưới. Sau đó, lấy phần đặc sệt thoa vào vùng da bị chàm, làm thường xuyên để mang lại tác dụng rõ rệt. Bởi lẽ, các thành phần tinh bột có chứa trong nước cơm mang lại hiệu quả cao trong việc chữa những ảnh hưởng của bệnh chàm trên da.

Nước cơm đã quá đỗi thân thuộc đối với cuộc sống của chúng ta và dễ dàng tìm kiếm. Và việc uống nước cơm có tác dụng gì?  Đây chắc chắn không những là thức uống mang giá trị dinh dưỡng cao mà nước cơm còn giúp chữa nhiều bệnh hiệu quả, giúp cơ thể chúng ta khoẻ mạnh hơn. 

 

Phương Tuyền sưu tầm

Top 5 cách làm đẹp da bằng nước vo gạo cấp tốc ngay tại nhà -  PHARAMACEUTICAL CO.,LTD

 

Xem thêm...

Chút hương vị Trung Thu ở Houston - Ý Nhi

Chút hương vị Trung Thu ở Houston

~~<❤️>~~

Nếu theo lệ thường thì cứ tầm này mỗi năm người ta đã thấy rất nhiều quầy bánh Trung Thu bày trí sáng rực mọi nẻo đường Việt Nam rồi.

Bánh Trung Thu còn gọi là Nguyệt Bính – nghĩa là bánh vầng trăng – hay bánh đoàn viên, xuất phát từ ý niệm gia đình đoàn tụ quây quần bên ánh trăng tròn của đêm Rằm Tháng Tám, dân dã hơn nữa thì người ta quen gọi là bánh nướng và bánh dẻo.

 

Theo lệ cũ của người Việt, bánh Trung Thu còn được coi là biểu tượng của phúc lành, sung túc. Vì vậy mỗi nhà đều sắp bày đĩa bánh Trung Thu đón Rằm Tháng Tám thật trang trọng, trước là để cúng tạ ơn trời đất đã ban cho vụ mùa tươi tốt, sau là một dịp vui để người già con trẻ quây quần ngắm trăng thưởng thức bánh, trà, tưng bừng phá cỗ bên tiếng trống lân và những chiếc lồng đèn lung linh đầy kỷ niệm. Cứ như thế qua bao đời, đón rằm Tháng Tám không thể thiếu chiếc bánh Trung Thu.

Theo nhịp phát triển của đời sống, bánh Trung Thu truyền thống cũng dần được thay đổi ít nhiều về hình thức và thêm nhiều hương vị, chỉ có chiếc bánh thập cẩm là vẫn phải giữ và làm cho thật giống hương vị ngày xưa, như để lưu giữ trong nhân bánh cả một miền ký ức tuổi thơ Trung Thu của mỗi người, chỉ chờ đến khi người ta cắt bánh và thưởng thức là sẽ ùa về trong tâm trí. Có lẽ vì vậy mà người Việt cũng xem bánh Trung Thu là một món quà nhất định phải có để thể hiện tình thân, gói ghém phúc lành đầm ấm, gắn bó yêu thương trao gởi đến gia đình và bạn bè quý mến.

Từ khi sống xa quê, tôi lại càng trân quý và mong mỏi lưu truyền những nếp xưa đẹp đẽ của dân tộc cho cháu con mà cũng là cho chính bản thân mình. Những dịp lễ tết cổ truyền Việt Nam như Tết Trung Thu, tôi luôn muốn chọn những món quà đậm chất quê hương để gửi tặng người thân và bạn bè ở khắp nơi xa xôi nên tôi cũng không ngại tốn khá nhiều thời gian “dạo chợ” để tìm được món quà ưng ý.

Có điều, về sau này tôi nhận ra rằng gout ẩm thực của mình có phần thay đổi như một điều tất nhiên với bất kỳ người Việt sống ở hải ngoại nào, gọi là ở đâu quen đó. Phải chăng có một chút mâu thuẫn khi giờ đây tôi muốn ăn một chiếc bánh truyền thống đúng hương vị ngày xưa nhưng vẫn mong nó phải mới mẻ hợp thời, kiểu như món Việt phải có “mùi vị nước mắm” nhưng đừng quá “đậm chất nước mắm”, thật lòng là vậy! Nên khi người Việt Nam đi du lịch sang Mỹ sẽ có nhận xét món phở ở Mỹ dường như “không giống phở” nhưng người Việt sống ở Mỹ về Việt Nam thì cảm nhận phở ở Việt Nam cũng không còn ngon như xưa nữa.

De Viet Kitchen

Thật ra, nét uyển chuyển trong ẩm thực truyền thống pha chút sáng tạo người ta thường gọi là “fusion”. Ở Houston này, tôi đã có dịp chuyện trò với chef Hiển – chủ tiệm bánh De Viet Kitchen lâu nay được tiếng là nấu nướng kỹ càng, có tâm và có phần còn khó tính trong việc gìn giữ nét tinh hoa ẩm thực Việt, nhất là làm bánh Trung Thu. Nghe anh bộc bạch, tôi mới thấu cảm về sự công phu, tỉ mỉ trong việc tìm tòi và chế biến từng nguyên liệu để luôn làm hài lòng nhiều hơn cả nhu cầu của đồng hương, có nghĩa là khách sành ăn tìm kiếm chất lượng một hai, chef Hiển phải đáp ứng được đến ba, thậm chí bốn, vừa ngon vừa đúng vị lại chăm chút cả hình thức đẹp để “ăn bằng mắt”, sau cùng là dịch vụ chu đáo, niềm nở.

Phải nói là với cộng đồng người Việt đông đảo nhất nhì nước Mỹ, Houston không thiếu những nơi bán bánh Trung Thu mang hương vị quê nhà nhưng tại sao tôi vẫn chọn bánh Trung Thu De Viet suốt ba năm nay? Có lẽ, tôi là một khách hàng khó chiều nhưng lại thực sự hài lòng với bánh Trung Thu của tiệm này. Nhớ lại lúc đầu được mời dùng thử bánh trước khi mua, tôi hân hoan như bắt gặp một điều mà mình luôn tìm kiếm bấy lâu nay.

Mỗi vị bánh đều đặc sắc theo lối riêng, vừa quen vừa lạ, ngoài các vị bánh thập cẩm truyền thống, đậu xanh sầu riêng… tôi đặc biệt yêu thích bánh nhân hạt sen cà phê thơm phức, lạ miệng kiểu Tây Ta kết hợp độc đáo. Có một tiếc nuối nhỏ khi trong hộp bánh Trung Thu của De Viet năm nay không còn bánh nhân hạt dẻ cười đậu đỏ bởi do tình hình bệnh dịch, họ không nhập được nguyên liệu bơ hạt Pistachio từ Pháp. Chef Hiển cho biết “Anh thà không làm hơn là dùng nguyên liệu thay thế, sẽ làm sai lệch hương vị đi. Một chiếc bánh ngon phải bắt đầu bằng nguyên liệu chất lượng”.De Viet Kitchen

Trong cuộc trò chuyện, tôi nhận ra để có được một chiếc bánh nướng đúng vị thật nhiều kỳ công, dễ có đến mấy chục loại nguyên liệu, nhất là trong thời gian bất định và ai nấy đều bị ảnh hưởng bởi khó khăn chung của việc xuất nhập hàng từ Việt Nam năm nay. Theo chef Hiển, dù đã sớm đoán biết tình hình nhưng cũng khó lòng chuẩn bị nguyên liệu dồi dào như mọi năm, dẫn đến sản lượng bánh làm ra để phục vụ cộng đồng người Việt ở Mỹ năm nay sẽ có phần thiếu hụt.

May be an image of food and indoor

Tôi vẫn tin rằng dù ít dù nhiều, với cái tâm của người làm ra, mỗi chiếc bánh Trung Thu năm nay sẽ vẫn vẹn nguyên độ ngon lành và đẹp đẽ như mong đợi. Điều cuối cùng tôi nhận ra, hẳn không phải là một sự tình cờ, mẫu mã bao bì bánh Trung Thu năm nay của De Viet Kitchen được thiết kế theo phong cách tối giản – minimalism khá hiện đại mà tinh tế, tôi cũng thích lý do mà họ chọn thiết kế này: Khi mọi thứ hào nhoáng qua đi, giá trị thật sự sẽ còn lại. Vậy là thêm một lần nữa, với suy tư ấy, tôi sẽ ăn Tết Trung Thu ở Houston cùng gia đình, có thể sẽ kém phần tưng bừng như mọi khi nhưng nhất định vẫn thật ấm áp, ngọt ngào.

 

Ý Nhi
Houston Texas
*- Phương Tuyền chuyển.
 
May be an image of dessert and indoor
May be an image of food, flower and indoor
No photo description available.
 
Xem thêm...

Christine Hà - Masterchef

Christine Ha on Twitter: &quot;So excited to finally have my cookbook translated  into Vietnamese &amp; available in #Vietnam!! Stay tuned for details …  https://t.co/w4RX9u4Y31&quot;

Christine Hà Viết Những Câu Chuyện Mới Về Di Sản Ẩm Thực Của Ba Mẹ Mình

“Lúc đó tôi đang học một khoá viết sáng tạo cho cao học, và tôi nghĩ rằng, với tư cách là một nghệ sĩ, tham gia MasterChef sẽ cho tôi điều gì đó để viết về.” Nhưng Christine Hà không hề biết rằng quyết định tham gia chương trình MasterChef phiên bản Mỹ, cuộc thi nấu ăn nổi tiếng bởi cách đánh giá thẳng thắn của Gordon Ramsay, sẽ mang lại nhiều hơn cả một bước đệm cho tham vọng văn chương của mình. Theo một nghĩa khác: chiến thắng của cô ở MasterChef đi kèm với hợp đồng viết sách dạy nấu ăn và cuốn sách của cô Nấu Ăn Bằng Cả Trái Tim: Những Món Ăn Việt-Mỹ Quen Thuộc Từ Góc Bếp Yêu Thương Của Tôi, đã trở thành sách bán chạy nhất của tờ New York Times
Christine Ha by Brieanna C on Prezi Next
 
Gia đình cô Christine có gốc ở miền bắc Việt Nam nhưng họ di cư về phía nam, cùng với gần một triệu người Bắc khác sau Hiệp định Geneva năm 1954. “Vì gia đình tôi có nguồn gốc miền bắc, chúng tôi ăn phở theo kiểu bắc với sợi phở to hơn và ít rau thơm và gia vị hơn. Bà tôi nổi tiếng bởi vì các bánh chưng khổng lồ [20 cm x 20 cm] lúc Tết đến,” cô giải thích.
Vào ngày 29 tháng 4 năm 1975, ba của Christine, người lúc ấy vẫn đang theo đuổi mẹ cô, nhận ra rằng họ cần phải rời khỏi Việt Nam sớm. Ông đã vội vã ngỏ lời hỏi cưới, và họ chạy đi tìm một con tàu hải quân Hoa Kỳ. Lặn lội khắp từ Philippines đến một trại tị nạn ở đảo Guam đến Pennsylvania rồi Chicago rồi lại đến miền nam California (nơi Christine ra đời), gia đình cuối cùng đã định cư ở Houston, Texas khi Christine tròn hai tuổi.
 
Mười tám năm sau, Christine bắt đầu mất thị lực do neuromyelitis optica (NMO), một bệnh tự miễn hiếm gặp, khi cô mới bắt đầu trải nghiệm với nấu ăn. Khi còn học lớp viết sáng tạo, bạn trai lúc đó (hiện là chồng cô) John Suh đã tạo một blog cho cô. Họ đặt tên blog là The Blind Cook (Người Đầu Bếp Mù). “Tôi nghĩ rằng đạo diễn của MasterChef đã Google ”đầu bếp mù” cho vui và đã tìm thấy trên blog của tôi.”
 
Vào năm 2012, họ đã liên lạc với cô về việc tham gia Phần 3 của chương trình và Christine nghĩ rằng cái tên Gordan Ramsay “nghe thấy quen.” John và bạn bè của cô ấy khuyến khích cô nộp đơn tham gia để mang lại nhận thức cho công chúng về tài năng của người khiếm thị. Cô Christine chỉ xem nó như một cách để có được kinh nghiệm và cảm hứng cho công cuộc viết lách.
Cô tạm ngừng luận án của mình và trả lời cuộc gọi mời tham gia MasterChef – họ yêu cầu các thí sinh trình bày một món ăn để đại diện cho cuộc đời mình. “Đối với tôi, mong muốn lớn nhất là có thể tái tạo những công thức của mẹ,” cô nói. Mẹ Christine đã qua đời khi cô 14 tuổi, trước khi dạy cho con gái mình cách nấu ăn hoặc ghi lại công thức của mình, và vì vậy, Christine phải thử đi thử lại các công thức suốt từ thời đại học. “Tôi đã chọn món thịt kho vì đó là món mà tôi được ăn thường xuyên nhất thời niên thiếu. Trong tủ lạnh ở nhà lúc nào cũng có thịt kho.”
Trong vòng tuyển chọn đầu tiên trước các giám khảo, Christine đã nấu một món ăn truyền thống khác của Việt Nam: cá kho tộ. Khôi Phạm, Phó Tổng biên tập tờ Saigoneer, nói trong một tập Saigoneer Podcast, “Cô ấy là một trong những thí sinh yêu thích nhất của tôi vì cô ấy bám vào nguồn gốc của mình. Món ăn vòng sơ tuyển của cô thực sự là một món rất, rất truyền thống. Nếu bạn xem các chương trình nấu ăn phương Tây, cá thường được phi lê theo chiều ngang nhưng đối với món của Christine, cô ấy đã cắt nó theo chiều dọc. Nếu bạn đi chợ cá ở Việt Nam, tất cả người bán sẽ cắt nó theo cách đó. Cô ấy cũng không thêm thắt rườm rà gì cả.” Với sự cân bằng hoàn hảo của mặn và ngọt, món cá trê kho của cô đã gây ấn tượng với ban giám khảo, và từ đó, cuộc sống của Christine đã thay đổi.
 
Recipes From My Home Kitchen - House &amp; Home
 
Nhưng độc giả Saigoneer sẽ còn quen thuộc hơn với Christine khi cô làm giám khảo của MasterChef Vietnam (Vua Đầu Bếp) Phần 3 từ năm 2015. Với vai trò này, cô là cựu thí sinh đầu tiên trở thành giám khảo của cuộc thi – ở bất kỳ quốc gia nào – và là một trong số ít nữ giám khảo trong toàn bộ các chương trình nhượng quyền thương mại quốc tế của MasterChef. “Thật là một cảm giác tuyệt vời khi đi từ thí sinh và trở thành một người cố vấn,” Christine nói. Thí sinh về thứ nhì của MasterChef Vietnam Phần 1 Trí Phan đã chia sẻ, “Từ câu chuyện của cô Christine, em nhận ra rằng điều quan trọng nhất khi nấu ăn là hương vị. Và kể từ đó, em bắt đầu nhấn mạnh hơn vào sự kết hợp hương vị có ý nghĩa, [thay vì] ném nhiều thứ lên đĩa chỉ để cho bắt mắt.”
Để trích một câu nói thông dụng trong tiếng Thái với tất cả ai đã đi đến Vùng đất Nụ cười, thì quay MasterChef Vietnam “giông giống mà khang khác” với quay MasterChef US. “Nhiều thử thách giống với phiên bản Mỹ, nhưng vẫn có điểm khác biệt. Ví dụ, các thí sinh nấu cho các căn cứ quân đội, như tôi đã làm, nhưng các căn cứ quân đội rất khác. Nguyên liệu trong tủ chứa gồm nhiều cá và động vật có vỏ mà tôi chưa từng biết tên vì nó là đặc sản của Vietnam.” Ngoài ra, công đoàn lao động đoàn làm phim Hoa Kỳ quy định rằng việc thực hiện sản xuất chỉ được phép diễn ra sáu ngày một tuần, kéo dài thời lượng quay thành ba tháng; trong khi khả năng làm việc bảy ngày một tuần tại Việt Nam đồng nghĩa với lịch trình quay phim một tháng dày đặc. Giống đó mà cũng khác đó.
Là một Việt Kiều, Christine đối mặt với một thử thách khác khi trước đó cô chỉ nói tiếng Việt giao tiếp ở nhà. “Khi tôi đến MasterChef Vietnam, mọi chuyện rất tồi tệ. Không chỉ có tiếng lóng mới với tôi mà còn có cả một quy chuẩn từ vựng khác để phát biểu trang trọng trên truyền hình.” Nếu Christine cũng lớn lên như tôi – một Việt Kiều đến từ Houston và đi học chương trình đại học như Christine – thì có lẽ cô chỉ nghe cách nói trang trọng này trên Paris by Night vẫn hay được bật suốt ngày ở mọi cuộc tụ họp gia đình kể từ cuối thập niên 80. “Khi trưởng thành hơn, tôi không có gia đình bên cạnh để rèn luyện. Nên tôi cảm thấy tiếng Việt của tôi đã mai một khi tôi lần đầu tới Vietnam. Quả là một thử thách khi tôi đi cùng chồng tôi là John, một người Mỹ gốc Hàn nhưng anh nhìn được. Trong khi tôi biết tiếng Việt nhưng tôi lại không nhìn thấy được. Anh ấy phải đánh vần mọi biển báo, và tôi còn nhắc anh phải thêm dấu vào nếu không tôi sẽ không đọc được. Nhưng nó như lái xe đạp vậy – kí ức sẽ quay lại.”
 
Khi tôi hỏi Christine về các món ăn ở Việt nam làm cô ấy ngạc nhiên nhất, cô trả lời y chang tôi hòi vừa chuyển về Sài Gòn: đồ ăn vặt đường phố. “Ở Mỹ, đồ ăn Việt là những gì ba mẹ chúng tôi đem theo [vào cuối thập niên 70], và nó vẫn giữ nguyên vậy. Giờ đây một thế hệ mới đã cho ra đời các món mới như bánh tráng trộn và bánh tráng nướng. Đó thực sự là thứ gây hứng thú với tôi.”
 
Nhà hàng The Blind Goat [Chú dê mù] và Xin Chào
Ẩm thực sáng tạo đường phố và văn hóa nhậu truyền cảm hứng cho Christine và John mở nhà hàng đầu tiên: Chú dê mù (Christine được sinh ra vào năm con dê) vào năm 2019. Hiện nằm trong khu ẩm thực Bravery Chef Hall ở Houston, Texas giữa những phong cách ẩm thực sáng tạo khác (đã có kế hoạch chuyển thành một nhà hàng độc lập), Chú dê mù là một bếp mở với khoảng 15 ghế xếp xung quanh như quầy bar. Đây là nơi đầu tiên công chúng được thưởng thức trù nghệ của Christine và các món ăn nổi tiếng nhờ MasterChef, như Bánh táo nát, một dạng bánh gối có khuôn Pop-Tart được lấy cảm hứng từ bánh táo của McDonald nhưng thêm chút Việt Nam với hoa hồi và gừng trong nhân và rải lên trên chút caramel nước mắm.
Đó là nơi Christine và John được có duyên gặp Tony Nguyễn, đầu bếp và đối tác ở Saigon House và đối tác tương lai của họ. Không lâu sau khi Chú Dê Mù mở cửa, Tony tự giới thiệu mình với cặp đôi và các chủ nhà hàng bắt đầu chia sẻ về sự tốn công sức trong việc làm các món ăn Việt. Tony đề nghị phụ giúp chuẩn bị tại Chú Dê Mù để họ không phải bỏ món nem cuộn của Christine khỏi menu, và không lâu sau đó chuyện này dẫn đến chuyện kia. “Trải nghiệm của chúng tôi rất giống nhau và hóa ra còn có chung triết lý về đồ ăn Việt: đồ ăn của cha mẹ thì tuyệt vời, nhưng chúng tôi muốn làm nó đương thời hơn và mang màu sắc Houston,” Christine nhận xét.
Trong vài tháng, một địa điểm với mức giá thuê hấp dẫn đang trống và vào tháng một 2020, Christine, John và Tony kí hợp đồng thuê mặt bằng nhà hàng mới mang tên Xin Chao. “Kí kết làm ăn cũng như kết hôn vậy: chúng tôi không hiểu nhau nhiều đến thế, nhưng bạn sẽ không biết được cho đến khi bạn thử.” Xin Chao sẽ là nhà hàng lớn hơn, sành hơn Chú dê mù, với một menu Việt Nam phong phú và hiện đại, được hoàn thiện hơn với tequila và cocktail nước mía.
Họa sĩ địa phương Caroline Truong tại Houston, Texas đóng góp vào các bức tranh tường phủ nội thất sặc sỡ của nhà hàng và diện mạo của nó. Có nhiều ghế ngồi ngoài trời trên các bàn pinic màu xanh, một cứu tinh nếu Xin Chào không thể mở cửa đến tháng 9, 2020 khi nước Mỹ vẫn đang có lệnh giãn cách vì dịch bệnh với kinh doanh ăn uống trong nhà.
Bên trong đặt những bàn gỗ bóng loáng, mang âm hưởng đương đại của ẩm thực.
Nói về menu, sự khác biệt về mùi vị của hai người trở thành sự đa dạng trong lựa chọn. “Hương vị của Tony thiên về đậm đà. Anh ấy thích thịt xông khói và các món bò và heo. Tôi thì ngược lại. Tôi cho rằng ít mới là nhiều, và khi nêm gia vị, tôi ưu tiên tạo ra sự cân bằng tinh tế. Tôi thích thú sáng tạo các món thanh mát và các món gà và hải sản,” Christine phân tích. Và như mọi cuộc hôn nhân tốt đẹp, “chúng tôi bổ trợ và thách thức lẫn nhau.”
Bạn có thể tìm thêm thông tin về Christine Ha, Chú dê mù Xin Chao trên Instagram. Bạn cũng có thể bắt gặp Christine Ha trên một túi bỏng ngô Uncle Jax American Gourmet. Là một người đam mê ăn vặt có tiếng, tôi, Tam Le sẽ nhấn mạnh với bất kì ai chịu lắng nghe và bất kì độc giả nào của bài viết này rằng Uncle Jax (dù là vị Wisconsin cheddar cheese hay vị trộn cheese và caramel) là hãng đồ ăn vặt tốt nhất tại Vietnam.

Người dịch: Uyen Duong & Kim Pham
Nguồn: Christine Ha Writes New Food Stories From Her Parents’ Culinary Heritage

 Christine Ha Writes New Food Stories From Her Parents' Culinary Heritage

Written by Tam Le.
Ănthology is a series exploring stories of Vietnamese food served around the world. It focuses on chefs and restaurants that are reimagining Vietnamese cuisine or crafting traditional dishes in new contexts, and how our national dishes have evolved in response to different geographic tastes and ingredients.
“I was in a creative writing program for grad school at the time, and I thought, as an artist, going on MasterChef would give me something to write about.”
 
Going on MasterChef
Little did Christine Ha know that her decision to enter the American version of MasterChef, the competitive cooking show made famous by Gordon Ramsay’s acerbic assessments, would give her more than just fodder for her literary ambitions. In a sense, she was right: winning MasterChef comes with a cookbook contract and hers, Recipes From My Home Kitchen: Asian and American Comfort Food, became a New York Times bestseller.
Photo via FOX
 
Christine’s family is originally from northern Vietnam but they immigrated to the south, along with almost a million other northerners after the Geneva Agreement of 1954. “Because my family was originally from the north, we eat our phở the northern way with the wider rice noodles and few herbs or condiments. My grandmother was also known for her giant 8”x8” [20 cm x 20 cm] bánh chưng during Tết,” she explains.
 
On April 29, 1975, Christine’s father, who was still courting her mother, realized they needed to leave the country very, very soon. He rushed to ask for her mother’s hand in marriage, and they ran to find a US naval ship. Bouncing from the Philippines to a refugee camp in Guam to Pennsylvania to Chicago to southern California (where Christine was born), the family eventually settled down in Houston, Texas when Christine was two years old.
 
Flash-forward 18 years and Christine started losing her vision due to neuromyelitis optica (NMO), a rare inflammatory autoimmune disorder, just as she was begining to experiment with cooking. While in grad school for Creative Writing, her then-boyfriend (now husband) John Suh set up a blog. They called it The Blind Cook.
“I think the casting director for MasterChef was jokingly Googling ‘blind chef’ and ended up landing on my blog.”
Photo via FOX
 
In 2012, they reached out to her about auditioning for Season 3 of the show and Christine thought the name Gordan Ramsay “sounded familiar.” John and her friends strongly encouraged her to apply so she could bring awareness to what visually impaired people were capable of. Christine simply saw it as a way to gain experience and inspiration for her writing.
 
So she set aside her thesis and answered the open casting call, which asked potential contestants to present a dish that represented their life story. “For me, I’ve been on this eternal hunt to recreate my mom’s recipes,” she says. Christine’s mom passed away when she was 14 before teaching her daughter how to cook or writing any of her recipes down, so it’s been a series of trial and error since college. “I chose thịt kho because it was the dish I grew up eating the most often. There was always some in the fridge at our house.”
“I chose thịt kho because it was the dish I grew up eating the most often. There was always some in the fridge at our house.”
For her first audition in front of the judges, Christine put together another classic Vietnamese dish: cá kho tộ. Khôi Phạm, Deputy Editor of Saigoneer, reflects in a Saigoneer Podcast episode, “I think she’s one of my favorite contestants because she sticks to her roots. Her audition dish is actually a very, very traditional dish. If you watch western cooking shows, the fish is usually filleted horizontally but for Christine’s dish, she cut it vertically. If you go to fish markets in Vietnam, all the butchers will cut it that way. She doesn’t even try to deconstruct it or add any frills, bells and whistles.” A perfect balance of savory and sweet, her caramelized and braised catfish dish impressed the judges, and thus Christine’s life was changed from that point forward.
 
From contestant to the other side
But Christine may be more familiar to Saigoneer readers for her turn as a judge on MasterChef Vietnam (Vua Đầu Bếp) Season 3 from 2015. The role made her the first former contestant to become a regular judge — in any country — and placed her amongst the few female judges in the whole international franchise. “It was a great feeling to go from contestant to the other side and become a mentor,” Christine reflects.
 
MasterChef Vietnam Season 1 Runner-Up, Trí Phan, reflects, “From her story, I realized the most important thing when it comes to cooking is taste. And since then, I started to put more emphasis on flavor combinations that make sense, [instead of] throwing many things on a plate, just to make it look impressive.”
The Five Fungi Congee served at Christine’s new restaurant Xin Chao. It’s a grown-up take on a dish all Vietnamese children remember eating. Photo by Tam Le.
 
To reference the ubiquitous Thai phrase known to anyone who has traveled to the Land of Smiles, filming MasterChef Vietnam was “same same, but different” from filming MasterChef US. “A lot of the challenges emulated the American ones, but there were still many differences. For example, the contestants cooked for the military, just like I did, but the military bases were so different. The ingredients in the pantry included a lot of fish and shellfish I’ve never heard of because they’re regional to Vietnam.” Additionally, the unionization of film crew labor in the United States meant that production could only take place six days a week, stretching filming over a period of three months; whereas Vietnam’s ability to work seven days a week meant a rigorous one-month film schedule. Same same, but different.
As a Việt Kiều, Christine faces the additional challenge of having only spoken conversational Vietnamese at home. “When I came to MasterChef Vietnam, it was terrible. Not only was there new slang, but there’s a different lexicon to speak formally on TV.” If Christine’s upbringing was anything like mine — which, as a Việt Kiều who also grew up in Houston and attended the same university undergrad program as Christine, I think is a fairly safe bet — she may have only heard this formal way of speaking on Paris by Night which has been playing non-stop at all Vietnamese family gatherings since the late 1980s.
Photo via Ngoisao.net
 
“As I grew older, I didn't really have family around to keep it up. So I feel like my Vietnamese [was] rusty when I first arrive in Vietnam. It’s an ordeal when I travel with my husband John, who is Korean American, but has sight. Whereas I know Vietnamese, but I can’t see. So he has to spell out all the signs, and I need to remind him to include the accents or I won’t be able to read it. But it’s like riding a bike — it comes back.”
 
When I asked Christine about the dishes in Vietnam that surprised her the most, she had the same answer I did when I first moved to Saigon: the new street snacks. “In America, the Vietnamese food we got was what our parents brought over [in the late 1970s], which has stayed stagnant. Now a newer generation has come up with new dishes like bánh tráng trộn and bánh tráng nướng. That’s the kind of stuff that really intrigued me.”
 
“Now a newer generation has come up with new dishes like bánh tráng trộn and bánh tráng nướng. That’s the kind of stuff that really intrigued me.”
 
The Blind Goat & Xin Chao
Creative street food dishes and nhậu culture inspired Christine and John to open their first restaurant venture: The Blind Goat (Christine was born in the Year of the Goat) in 2019. Currently located in Houston’s Bravery Chef Hall among other creative culinary concepts (there are plans to move it to a standalone restaurant), The Blind Goat is an open kitchen with about fifteen seats wrapped around it like a bar. It was the first place the public could enjoy Christine’s cooking and dishes made famous by MasterChef, such as Rubbish Apple Pie, a Pop-Tart-shaped pocket pie inspired by McDonald’s apple pies but with a Vietnamese touch of star anise and ginger in the filling and a fish sauce caramel drizzle on top.
Pork Belly Baos make the perfect fried, sweet, savory, fatty snack.
Photo by Tam Le.
 
It was there that Christine and John serendipitously met Tony Nguyen, chef and partner at Saigon House and their future business partner. Not long The Blind Goat opened, Tony introduced himself to the couple and the restaurateurs started commiserating on the labor-intensiveness of Vietnamese food. Tony offered to help prep at The Blind Goat so they wouldn’t have to take Christine’s egg rolls off the menu, and soon one conversation led to another. "We have similar backgrounds and it turns out, the same philosophy on Vietnamese food: our parent’s food is great, but we want to make it more contemporary and reflective of Houston," remarked Christine.
At Saigon House, Chef Tony Nguyen was known for his Viet-Cajun crawfish and his H-Town Bang sauce which contains 29 ingredients including garlic, butter, citrus, cayenne pepper and cilantro. It is now a weekly special at Xin Chao.
Photo by John Suh.
 
“Going into business together is like a marriage, and we didn’t know each other that well, but you don’t know until you try.”
Within a few months, a location with a good deal on rent opened up and by January 2020, Christine, John, and Tony signed a lease for their new brick and mortar restaurant Xin Chao. “Going into business together is like a marriage, and we didn’t know each other that well, but you don’t know until you try.” Xin Chao would be a larger, more sophisticated restaurant than The Blind Goat, with a more robust modern Vietnamese menu complete with tequila and nước mía cocktails.
 
Local Houstonm Texas artist Caroline Truong contributed on of the murals that cover the restaurant’s colorful interior and exterior. There is ample outdoor seating on bright blue picnic tables, a lifesaver considering Xin Chao didn’t open for business until September 2020 when America still had many pandemic restrictions for indoor dining. The inside consists of sleek wood tables, echoing the contemporary dishes.
Xin Chao Interior.
Photo by John Suh.
 
“I feel like less is more and when flavoring foods, I’m disciplined in creating a delicate balance.”
Speaking of their menu, the duo’s differing tastes result in a range of offerings. “Tony’s palette is very into robust flavors. He loves smoking meat and working with beef and pork. I am on the other end of the spectrum. I feel like less is more and when flavoring foods, I’m disciplined in creating a delicate balance. I enjoy creating more refreshing dishes and working with chicken and seafood,” analyzes Christine. And like any good marriage, “we complement and challenge each other.”
Xin Chao’s Smoked Beef Rib Flat Rice Noodles is one of the dishes that represent both Christina’s Texan side (smoked beef rib) and her Vietnamese side (flat rice noodles).
Photos by Tam Le.
 
You can find updates from Christine Ha, The Blind Goat, and Xin Chao on Instagram. You can also catch Christine Ha on a bag of Uncle Jax American Gourmet popcorn. As a notorious snack lover, I, Tam Le, will emphatically tell anyone who will listen and any readers of this article that Uncle Jax (either the Wisconsin cheddar cheese flavor or the Uncle Jax mix of cheese and caramel) is the best snack brand available in Vietnam.
Designed by Phan Nhi, Phuong Phan.
Top graphic by Jessie Tran.
Illustrations by Patty Yang, Hannah Hoang.
 
Ănthology is a series exploring stories of Vietnamese food served around the world. It focuses on chefs and restaurants that are reimagining Vietnamese cuisine or crafting traditional dishes in new contexts, and how our national dishes have evolved in response to different geographic tastes and ingredients.
 
Despite Vietnam’s many successes in responding to the current global pandemic, the resulting economic slump has left many with significant challenges. Saigoneer is no exception.
 
Saigoneer’s content has and always will be available for free, but these trying times have led us to request your assistance in making sure we can continue to bring the world unique stories from Vietnam that would otherwise go overlooked. We’ve come a long way over the last seven years, featuring quirky illustrations, deep-dives into Vietnamese history and nuanced cultural observations read by millions around the world.
 
If you have enjoyed our work and believe that Saigoneer’s voice is an important one to have, please consider supporting us. Pledge any amount you’re comfortable with in the form of a one-time or recurring donation so we can continue bringing you the stories you love to read.
 
You can make your donation securely by clicking the "Support Saigoneer" link below and pay via Stripe, Paypal, Apple Pay or Google Wallet. Recurring donations can be canceled at any time.
Thank you for your readership during these past years. We will overcome this difficult time together.
 
    Thu Trang sưu tầm    
 
Xem thêm...

Mắm tôm: “người thì xua đuổi, kẻ lại thèm thuồng”

Mắm tôm

“người thì xua đuổi,kẻ lại thèm thuồng”

Mắm tôm: Thứ đồ chấm gây mâu thuẫn bậc nhất trong ẩm thực Việt Nam. Người nghĩ đến nó với cái nhăn mũi khe khẽ vì cái mùi quá nồng. Người nghĩ đến nó bằng một sự thèm thuồng, với cả một danh sách những món ăn mà nếu thiếu đi mắm tôm, hương vị sẽ chẳng còn trọn vẹn.
 
Tôi vẫn nhớ ánh mắt thảng thốt của mình khi thấy người bạn nước ngoài hồn nhiên nhúng miếng lòng non vào bát mắm tôm được đánh kỹ, rồi bỏ tọt vào miệng bằng một động tác dứt khoát và một gương mặt không thể thoả mãn hơn. Tôi đã nghĩ rằng cậu ấy sẽ bỏ cuộc khi nhắc đến mắm tôm, vậy mà tôi đã nhầm.
 
Mắm tôm – Thứ sền sệt nâu tím, với mùi hương nồng đượm – mang một mối quan hệ phức tạp với hàng trăm triệu khẩu vị người Việt lẫn người Tây. Mắm tôm đóng góp một chỗ đứng vững chắc và to lớn trong nền ẩm thực Bắc Việt, đặc biệt là Hà Nội. Thậm chí, mắm tôm trở thành thứ then chốt, hương vị không thể thiếu khi nhắc đến một vài món ăn. Và chỉ cần bạn tưởng tượng ra cảnh sẽ không có mắm tôm để ăn cùng những món đó, trái tim bạn sẽ tan nát và tất cả những thứ bù đắp như một bát nước mắm hay gia vị chanh ớt, cũng chỉ là một màn lấp chỗ trống vụng về, hà tiện.
 
 
Tôi có một đứa bạn, nó không ăn được mắm tôm lẫn nước mắm. Vậy là mỗi lần đi ăn bún đậu, bên cạnh những bát mắm tôm xinh xẻo màu tím, bạn tôi gọi thêm một bát gia vị chanh ớt cho riêng mình. Tất nhiên, lần nào nó cũng phải chịu những cái nhìn mai mỉa của chúng tôi lẫn người bán hàng, chỉ vì ra hàng bún đậu và gọi gia vị để chấm.
 
Chẳng có gì nghe êm tai và hài hoà hơn bún đậu mắm tôm, bạn thử thay mắm tôm bằng một từ khác xem. Bún đậu nước mắm, bún đậu gia vị, bún đậu… magi? Nghe có vô duyên, chói tai và khó chịu không cơ chứ? Thế mới nói, bún đậu mắm tôm là cặp đôi khăng khít, là bằng trắc, vần điệu từ cái tên cho đến hương vị khi đưa vào miệng.
 
Bún đậu mắm tôm là món đơn giản, thế nào cũng được. Chỉ cần dăm lá bún trắng, đậu rán già hay non tuỳ khẩu vị, một bát mắm tôm, dăm lát ớt và một miếng quất, kèm theo nhúm rau tía tô, kinh giới… thế là đủ một bữa no mà thoả cái mồm. Sau này người ta có thêm thịt chân giò luộc, từng lát thịt màu sậm ăn dai mềm, sần sật cái bì. Hoặc chỗ nào “xôi thịt” hơn thì có cả lưỡi luộc, rồi chả cốm rán giòn.
 
 
Mắm tôm để ăn với bún đậu cần phải qua một chút pha chế. Hầu như lúc nào cũng phải có quất để tạo độ chua, sau đó thì thêm ớt tươi – nên có – dù ăn được cay hay không. Cuối cùng thì tuỳ miệng người ăn, ta cho thêm chút ít đường để hãm cái vị gắt lại. Bát mắm tôm sau đó được đánh đều bằng đũa, đến bao giờ sủi một lớp bọt màu trắng phớt tím là được. Mắm tôm lúc này vị đã dịu, vừa thơm nồng mùi mắm, lại xen lẫn cái chua nhẹ nhàng của quất tươi, và cay dăm dăm đặc trưng của miếng ớt chỉ thiên.
 
Rất đơn giản thế thôi, nhưng linh hồn của món bún đậu chính là mắm tôm đấy. Nhiều bạn bè ở xa, mỗi lần nhắc đến Hà Nội vẫn hay ngẩn ngơ nhớ món bún đậu mắm tôm. Một món ăn có thứ nước chấm tưởng như rất nặng mùi, thế mà lại hợp đến kỳ cục. Nhỡ may mà thấy mắm tôm nồng quá, ta lại nhón tay, bứt một lá kinh giới nhâm nhi cho cái vị the the ấy át bớt đi mùi tanh của mắm. Miếng đậu rán giòn béo ngậy, lá bún dẻo thơm mùi gạo mới, những cái giản dị ấy chấm vào mắm tôm bỗng dưng trở thành một tổng hợp hương vị phức tạp, nồng đượm, chỉ nhắc đến thôi cũng đủ tự khiến vị giác ứa nước bọt ra rồi.
 
Với ai yêu Hà Nội, rõ là phải yêu bún ốc. Chẳng có món bún nào dân dã, thanh cao mà lại duyên dáng như bún ốc. Mà bún ốc đúng chuẩn gây thương nhớ khi đi xa, là phải thứ bún ốc nước trong veo, thơm mùi dấm bỗng và cà chua bổ cau, rồi nước chua dìu dịu, lẩn quẩn trong đó là mùi thơm nồng, cái mặn ấm áp của mắm tôm, đan xen bổ trợ cho nhau một cách vừa vặn. Mà cái gắt của mắm tôm lại chẳng làm bún ốc bị “lệch tông” đi chút nào.
 
 
Ngược lại, có một sự đồng điệu rất riêng giữa hai thứ dung dị này. Món bún ốc của những con ngõ nhỏ, phố nhỏ lắt léo Hà Nội; mắm tôm của những cánh đồng, của những miền quê Bắc Việt. Ăn một bát bún, có thể cảm nhận được thần thái của cả một vùng đất, cả một nét văn hoá riêng cũng là vì như vậy. Cứ nghĩ mà xem, trong cái rét ngọt đầu mùa, có gì thích hơn việc phóng xe ra gánh bún ốc quen, gọi một bát nhỏ xinh, nước thì rõ cay lại còn thơm đậm đà cái nét rất duyên của mắm tôm.
 
Ở Hà Nội bây giờ ít nơi bán thứ bún ốc quê đúng kiểu Hà Nội ngày xưa. Nhưng chịu khó tìm, hoặc dỏng tai nghe những lời truyền miệng, thế nào bạn cũng có cho mình một danh sách những địa chỉ được đám sành ăn bỏ công lùng sục. Bây giờ, nổi tiếng nhất chắc là bún ốc cô Huê – bắt đầu được chú ý từ cách đây 2 năm, và đã chuyển từ Nhà Chung ra Đặng Dung rồi. Người ta hay khen, bún ốc ở đây chuẩn vị bún ốc Hà Nội nhất. Nước trong vắt, chua thanh thanh, con ốc béo giòn, sạch sẽ.
 
 
Một địa chỉ nữa cũng hay được mọi người chia sẻ, và cũng mấy bận lên báo Tây, ấy là bún ốc ở Lương Ngọc Quyến. Bát bún ở đây nước dùng béo hơn một chút, nhưng ốc cũng ngon và béo chẳng kém. Hay lê la hơn thì kiểu gì cũng biết đến bún ốc Nguyễn Siêu, rồi thì bún ốc ở chợ Lê Quý Đôn… toàn những cái tên được “đúc kết” lại sau những cuộc càn quét bể dâu, để tìm ra nơi nào mới có bún ốc đúng chuẩn Bắc ngay giữa thời đại bún ốc “xôi thịt”, phải ăn kèm với thịt bò, với giò tai.
 
 
Bún riêu không phải là món riêng của người Bắc. Ngay cả bún riêu kiểu Nam Bộ lại có một đời sống văn hoá riêng chứ không bị đứng sau cái bóng của bún riêu Hà Nội, bún riêu Bắc bộ. Nhưng nếu như bún riêu Nam Bộ có thêm chả cua, rồi giò, rồi một miếng tiết- Thì bún riêu Hà Nội lại đơn giản hơn, chỉ gồm nước nấu chua, ăn kèm gạch cua và thêm mấy mẩu đậu rán là đủ. Bây giờ cầu kỳ hơn thì có chỗ nhất định phải đưa vào nào giò tai, nào thịt bò lõi. Nhưng thật ra, một bát bún riêu tinh tế thì chỉ cần chút gạch đỏ cam ở trên, ăn kèm ít rau sống, rau muống chẻ là đủ ngon nức nở rồi.
 
BM
 
Bún riêu thì nhất định phải ăn cùng mắm tôm, thật đấy. Nó quan trọng chẳng kém gì bún ốc với mắm tôm hay bún đậu với mắm tôm đâu. Vốn dĩ bát bún riêu hương vị đã không có gì phức tạp, lại sẵn vị chua, vị béo của nước dùng, của gạch cua – thế nên ăn kèm mắm tôm lại càng hợp.
 
 
Bát bún trở thành một tổng hoà duyên dáng biết mấy của tất cả những cung bậc hương vị, bỗng nhiên từ rất thanh cảnh, lại trở nên đậm đà, đặc biệt. Chỉ việc ngửi cái mùi mắm tôm hoà vào với phần nước chua cay thôi, là cũng đủ để trái tim đập thình thịch háo hức, còn bụng thì réo cồn cào, cố kéo ta đến hàng bún đang toả ra cái thứ mùi thơm ma mị ấy.
 
 
Nhắc đến ẩm thực Hà Nội mà ăn cùng mắm tôm, chắc chắn không được phép quên chả cá Lã Vọng. Tất nhiên bây giờ ở Hà Nội thì nhiều hàng chả cá lắm rồi, không phải cứ đến quán chả cá Lã Vọng thì mới được ăn. Thế nhưng, tầm ảnh hưởng của cửa hàng đầu tiên bán chả cá ở Hà Nội này, đã góp công cho việc đặt lại tên cho cả một món ăn.
 
Chả cá ở đây thường là cá lăng. Cá được cắt ra từng miếng vuông, to và dày. Cá này đem ướp với riềng mẻ, đôi ba thứ bí mật theo công thức riêng từng nhà, sau đó dọn ra cùng một chảo mỡ, hành hoa cắt khúc, lạc, bún và một bát mắm tôm. Ăn chả cá, người ta đổ hết cá vào chảo mỡ đang nóng liu riu, rồi đảo nhanh với thì là, hành, ai thích ăn lòng cá thì gọi thêm một bộ lòng vào đảo cùng nữa. Cá lúc này chín rồi, vàng đượm, thơm nức mùi riềng mẻ và đến lúc này mới là lúc quan trọng nhất, khi bạn gắp miếng cá ra khỏi chảo, rồi chấm nhẹ vào bát mắm tôm.
 
 
Cảm giác cái mùi hăng ấm của riềng, của mẻ khi quyện với cái nồng nồng của mắm tôm không hiểu sao thật sự khăng khít và… đúng đến lạ. Cùng miếng cá đấy, chấm vào bát nước mắm là thành vô duyên ngay. Thế mà quyện với mắm tôm sao mà hợp thế, sao mà ngon lành thế. Miếng cá giòn dai, vỏ ngoài vàng đượm còn ở trong thịt trắng phau phau, ăn đậm vị từ lớp da được tẩm ướp kỹ, ngấm vào thịt – cho đến vị mắm tôm quyện hoà, nâng đỡ nhau vô cùng ăn ý.
 
Lúc này rồi, nhón tay bốc chút lạc, gắp chút bún để ăn kèm, để thêm cái tinh tươm của bột gạo, thêm cái bùi ngậy của lạc. Xong xuôi những “nghi thức” ấy, bạn sẽ hiểu ngay vì sao đến bây giờ, người Hà Nội vẫn thích ăn chả cá, vẫn thích lai rai bên chảo cá liu riu thơm phưng phức trong những tối ngày đông.
 
Một trong những món bún nổi tiếng nhất của Hà Nội, và cũng lại là một trong những loại bún… phải ăn kèm mắm tôm, ấy chính là bún thang.
 
 
Tại sao một món bún tinh tế như thế và cầu kỳ đến vậy lại đi kèm một thứ gia vị… nặng mùi như mắm tôm cơ chứ? Thật ra, nhiều người thích dùng tinh dầu cà cuống để lấy mùi thơm hơi hăng hăng của nó. Nhưng bây giờ chẳng nhiều nơi có cà cuống xịn nữa, thế nên gia giảm mắm tôm vào bát bún vừa là một cách để bát bún dậy mùi đúng vị, vừa không mất công mua cà cuống… đểu, hay mùi cà cuống nhân tạo.
 
BM
Bún thang vốn là đỉnh cao của ẩm thực Hà Nội. Nó là một sự phức tạp duyên dáng, cần tỉ mẩn từ từng khâu. Nào là nước dùng phải trong veo, ninh từ xương gà. Ở trên phải có đủ trứng gà rán mỏng, giò lụa thái sợi rải đều, rồi thịt gà xé, nhất định phải có rau răm, mùi tàu. Ai kỹ tính thì đặt thêm nửa quả trứng muối lên trên, thêm một chút củ cải ngâm ăn cho vui miệng nữa. Nhưng nhất định là phải có mắm tôm nhé.
 
BM
Cứ ăn thử bún thang nước trong với bún thang có mắm tôm mà xem, hai mùi vị khác nhau như một phiên bản mờ nhạt, được đặt cạnh một thứ có cá tính, có màu sắc, có độ thâm trầm rất riêng. Nước dùng gà thịt ngọt, thơm, lại được bổ trợ bởi mấy con tôm nõn thì càng trác tuyệt, thịt gà mềm lừ đi, rau răm với mùi tàu thơm như một khu vườn, giữa tổng thể ấy, mắm tôm điểm xuyết như một nét nhấn nhá, làm nổi tất cả những mùi thơm ta vừa hít hà lên theo một cách rất riêng, rất khiến người ta muốn bỏ tất cả, ngừng làm việc lại, và chỉ cắm cúi hít hà, ngắm nghía bát bún thang xinh đẹp, cầu kỳ và đang mời gọi ta bằng một mùi thơm vừa cao sang, vừa bình dân đến lạ lùng.
 
Diệp Nguyễn
-------------
Ngọc Lan st
Xem thêm...
Theo dõi RSS này