Khoa học kỹ thuật

Khoa học kỹ thuật (89)

ChatGPT thực sự là gì?

ChatGPT thực sự là gì?

Chat GPT là gì? Cách sử dụng ChatGPT cho Digital Marketing và SEO

Xuất hiện lần đầu vào tháng 11/2022,  ChatGPT đã nhanh chóng trở thành một hiện tượng nhờ khả năng đọc hiểu câu hỏi về nhiều lĩnh vực khác nhau và hồi đáp nhanh chóng. Chỉ 2 tháng sau khi ra mắt  đã có 100 triệu người dùng, trở thành ứng dụng tăng trưởng nhanh nhất trong lịch sử Internet.

ChatGPT có thể trả lời các câu hỏi liên quan đến kiến thức, tạo các đoạn văn bản tự động theo yêu cầu, dịch văn bản từ một ngôn ngữ này sang một ngôn ngữ khác... Nhờ vậy, chương trình này có thể được ứng dụng vào nhiều mục đích khác nhau, đặc biệt là ở vai trò của một trợ lý ảo hoặc các hệ thống tổng đài tự động chăm sóc khách hàng.
ChatGPT được tạo nên như thế nào?

ChatGPT là một chương trình máy tính trí thông minh nhân tạo. Chuyên môn thì người ta hay gọi là Model A.I, tiếng Việt là "mô hình dữ liệu trí thông minh nhân tạo", nhưng thực chất nó vẫn là dữ liệu dạng số chạy trên máy tính nên gọi là chương trình cũng không sai.

Chữ Model A.I gồm 2 phần: Model (Mô hình dữ liệu) và A.I (Trí thông minh nhân tạo - artificial intelligence). Chiết tự nghĩa là Trí thông minh đến từ dữ liệu, suy ra là có nhiều dữ liệu thì nó sẽ phát sinh sự thông minh.

Quá trình tạo nên Model A.I là một quá trình gồm những bước: Thu thập dữ liệu, chọn lọc dữ liệu, gắn nhãn dữ liệu để huấn luyện, huấn luyện.

Về căn bản thì việc dạy A.I rất dễ, chẳng hạn như đoạn hội thoại sau:

Câu hỏi: Bạn tên gì ?

Trả lời: Tôi tên ChatGPT

Câu hỏi: VietNamNet là gì?

Trả lời: VietNamNet là một tờ báo điện tử tại Việt Nam.

Xong chúng ta dạy cho con A.I ghi nhớ cái thông tin này (training), rồi lưu cái não đã ghi nhớ của con A.I lại, thành Model A.I (model checkpoint). Sau này khi sử dụng thì load cái não với trí nhớ chứa các thông tin trên (inference) vào máy tính, bạn chỉ việc hỏi câu hỏi tương ứng, thì con A.I sẽ nhớ lại kiến thức đã được dạy và trả lời "y chang những gì nó được dạy".

Đấy, căn bản vỡ lòng về A.I là như trên, ai làm A.I cũng biết vụ này vì nó dễ lắm. Cái phương pháp tạo A.I căn bản này đã được nghiên cứu và hình thành từ 1950. Vậy tại sao hơn 70 năm mà A.I vẫn chưa thể thông minh hơn, cho tới gần đây và cụ thể là ChatGPT thì nó mới "khôn ngạc nhiên" vậy?

Thực ra là hàng chục năm qua A.I bị chuyên biệt hóa vô nhiều công việc cụ thể như: A.I hỗ trợ làm máy bay, A.I mô phỏng chiến đấu, A.I trong game... nhưng hầu như không có công ty lớn nào đầu tư cho A.I mảng ngôn ngữ, mãi cho tới 2017 thì mới có một sự đột phá về công nghệ khiến cho việc huấn luyện A.I hiệu quả hơn đột biến, nhất là A.I ngôn ngữ.

Ngôn ngữ cụ thể là chữ viết là thành tựu kiến tạo nên văn minh loài người, loài người chứa kiến thức của mình trong chữ viết, hiểu ngôn ngữ (chữ viết) là hiểu được kiến thức của loài người, đây chính là điểm cốt lõi tạo nên A.I ngôn ngữ, mà trước 2017 con người rất khó khăn để khiến máy tính hiểu được ý nghĩa của một câu có nghĩa.

ChatGPT thực sự là gì: Giải thích dễ hiểu cho người không biết công nghệ

Vậy năm 2017 có gì?

Tháng 8 năm 2017 các nhà khoa học tại Google, cụ thể là đơn vị Google Brain, đơn vị nghiên cứu chuyên sâu về A.I của Google từ 2011, đã phát minh ra một thuật toán gọi là Transformer (tên thuật toán rất giống bộ phim nổi tiếng trong lĩnh vực điện ảnh là Đại chiến Robot).

Thuật toán Transformer rất đột phá, cụ thể là đột phá về huấn luyện A.I ngôn ngữ. Trước khi có thuật toán này, con người muốn dạy A.I, thì phải làm chuyện tạo tập dữ liệu huấn luyện sẵn theo cặp câu hỏi-trả lời (labeling data) như ở trên đã đề cập, và máy móc thực ra chỉ ghi nhớ cặp câu hỏi-trả lời chứ không "hiểu" được ý nghĩa của câu văn đó, khác nhau rất lớn giữa học vẹt và học hiểu.

Dễ hiểu hơn nữa là sau năm 2017 chúng ta chỉ việc đổ dữ liệu chữ vào càng nhiều càng tốt, máy tính sẽ tự tìm hiểu cái thứ mình đổ vào nó nghĩa là gì thay vì mình phải chỉ cho chúng nó ý nghĩa.

Trích nguyên văn trong tài liệu công bố về Transformer của google: "With transformers, computers can see the same patterns humans see" (Với transfomer, máy tính có thể nhìn thấy những mẫu như con người nhìn thấy).

Google rất nhân văn khi công bố tài liệu chi tiết về thuật toán Transformer công khai cho tất cả mọi người truy cập được. Đồng thời cung cấp quyền sử dụng mở (Open-Source) đối với thuật toán này. Thế là toàn bộ giới khoa học làm A.I được hưởng lợi từ phát minh của Google. Trong đó có OpenAI, một công ty thành lập năm 2015 và không có thành tựu gì nổi bật cho tới sau 2017.

Sau khi Google công bố Transformer, thì sau đó vài tháng những con A.I ngôn ngữ đầu tiên dựa trên thuật toán mới này ồ ạt ra đời. Tháng 1/2018 thì OpenAI cho ra đời con A.I đầu tiên dựa trên Transformer là GPT-1, họ ứng dụng rất nhanh, nhanh hơn cả chính Google.

GPT viết tắt của Generative Pre-trained Transformer nghĩa là "chương trình Sinh Chữ đã được huấn luyện theo phương pháp Transformer"

Con A.I GPT này được tạo ra với mục đích chính là để "Sinh Chữ". Cụ thể là bạn sẽ chơi trò nối từ với nó, bạn viết một câu, nó sẽ đọc câu đó rồi dựa trên kiến thức nó đang lưu trữ trong bộ nhớ của nó mà "sinh ra chữ" nối tiếp cái câu mà bạn viết.

Chẳng hạn:

Bạn nhập: Việt Nam là

ChatGPT: Việt Nam là một nước nằm ở khu vực Đông Nam Á...

Đây chính là cái thứ trông có vẻ "vi diệu" của việc: Bạn chat một câu với ChatGPT và nó nói lại được một câu. Thực chất không phải là nó đang trả lời bạn mà là nó đang chơi nối từ bằng cách "Sinh Chữ" để nối tiếp ý nghĩa của câu mà bạn nhập vô chat với nó.

GPT-1 chính là đời đầu của ChatGPT. GPT-1 này là một con A.I khá là bé, bé đúng nghĩa về kích thước cũng như độ phức tạp.

Trong thế giới A.I Ngôn Ngữ thì người ta đo độ phức tạp - tương ứng với mức độ "thông minh" của con A.I - bằng một đơn vị là Hyper Parameters - Siêu Tham Số, cái khái niệm này có thể giải thích nôm na là con A.I này hiểu được ý nghĩa của tất cả các văn bản được dùng để dạy nó sâu tới bao nhiêu tầng ý nghĩa.

Để huấn luyện con A.I GPT này thì các khoa học gia tại OpenAI thu thập 1 lượng lớn văn bản chữ viết của con người, đa phần là từ Wikipedia, bách khoa toàn thư, các tờ báo lớn và công khai, khối lượng đâu đó khoảng hàng trăm GB vài trăm triệu văn bản. Họ thu thập xong thì làm sạch, chọn lọc nội dung. Rồi đem các văn bản đó cho con A.I đọc, bắt nó đọc rất rất nhiều lần, mỗi lần đọc cái khối dữ liệu đó nó lại nhìn thấy một tầng ý nghĩa đằng sau những con chữ đó, càng nhiều lần thì càng nhiều tầng ý nghĩa.

Càng nhiều tầng ý nghĩa được A.I nhận ra thì A.I càng nhiều Parameters.  GPT-1 chỉ có khoảng 117 triệu Parameters, GPT-2 (2019) đạt 1.5 tỉ Parameters, GPT-3 (2020) đạt tới 175 tỉ Parameters

Hai con A.I GPT-1 và GPT-2 hầu như không được công chúng biết tới vì hiệu quả Sinh Chữ không thực sự ấn tượng do mức độ hiểu sâu các tầng ý nghĩa đằng sau các chữ viết của loài người vẫn còn nông quá, dĩ nhiên ở thời điểm đó con người vẫn chưa biết sâu bao nhiêu thì gọi là sâu và hiệu quả, nên các bác kỹ sư tại OpenAI lại miệt mài dạy cho con A.I GPT đào sâu thêm nhiều tầng nữa, cho tới tháng 5 năm 2020 thì con A.I GPT đã đào tới 175 tỉ Parameters, kết quả Sinh Chữ lúc này khiến chính họ còn thấy bùng nổ khi nó chơi nối từ với độ thông minh-hiểu biết ngang bằng một đứa trẻ 10 tuổi về mặt ngôn ngữ. Họ đặt tên nó là GPT-3

Con A.I GPT-3 ra đời đúng ra nó cũng sẽ có số phận như nhiều con A.I khác sau năm 2017 (khá nhiều công ty lớn đầu tư cho A.I như Facebook, Google, IBM, Microsoft cũng tạo ra các con A.I Ngôn Ngữ như GPT ), chúng đều bị giam trong phòng nghiên cứu và tuyệt đối không thể tiếp cận tự do bởi công chúng - người thường.

Chat GPT là gì

Lý do tại sao chúng bị cách ly nghiêm ngặt vậy?

Các con A.I được huấn luyện đạt tới mức độ hiểu sâu sắc ngôn ngữ chữ viết của con người, dẫn tới một vấn đề rất nghiêm trọng mà đến hiện tại chưa một nhà khoa học nào làm về A.I có giải pháp.

Tính "Đúng" hay "Sai" (True or False). A.I không thể hiểu được đâu là "Đúng" hay "Sai".

A.I có thể nhìn thấy được rất nhiều tầng ý nghĩa của một câu, nhưng không thể "hiểu được ý nghĩa đó đúng hay là sai". Vì đúng - sai là tương đối, đối với con người nó còn mong manh và gây tranh cãi thậm chí đánh nhau giữa con người và con người.

Bên cạnh đó, lượng dữ liệu văn bản rất lớn mà các nhà khoa học tại OpenAI thu thập để huấn luyện cho A.I không phải tất cả đều thiên hướng "đúng" và chứa những thông tin "đúng" với chuẩn mực của xã hội con người, do lượng dữ liệu đã quá lớn ngoài khả năng chọn lọc của họ rồi.

Ví dụ họ có thể thu thập phải những văn bản ghi là trái đất tròn, đồng thời cũng có thể thu thập trúng những văn bản ghi trái đất phẳng. Dữ liệu, chúng chứa cả thông tin đúng lẫn sai trong đó. Rồi khi A.I đọc đi đọc lại các văn bản đó để tìm các tầng ý nghĩa thì nó cũng đồng thời tìm ra luôn các ý nghĩa "đúng" lẫn ý nghĩa "sai", nhưng A.I không có ý thức để nhận biết được ý nghĩa nào - thông tin nào là đúng và ý nghĩa - thông tin nào là sai. A.I chỉ đơn thuần là ghi nhớ hết tất cả. Đến khi sau này được hỏi, nó cũng chỉ đơn thuần trả lời lại từ trí nhớ của nó những thông tin đó, không phân biệt đúng - sai.

Các công ty như Google, Facebook, IBM, Microsoft đã nhiều lần công bố các con A.I Ngôn Ngữ đột phá trong việc trả lời câu hỏi con người nhập vào, nhưng lại mau chóng xóa luôn con A.I đó đi. Bạn có thể search thấy các bài báo về việc này trên internet từ các tờ báo lớn. Hầu như là do con A.I đó trả lời một số câu hỏi bị thiên hướng tới một ý nghĩa "Sai" không thể chấp nhận được về mặt chuẩn mực xã hội hiện tại của con người như tôn trọng giới tính, tôn trọng tôn giáo, tôn trọng sắc tộc, tính chính xác của sự kiện đã xảy ra, các chân lý mà con người đã đồng thuận là đúng...

Các công ty lớn đều tuân theo chuẩn mực về độ chính xác về thông tin, họ đánh giá A.I chưa thể giải quyết được việc nhận thức Đúng - Sai thì tốt nhất không nên đi ra công chúng.

GPT-3 cũng như vậy, nó cũng tạo ra những đoạn văn vi phạm tới chuẩn mực về tính "Đúng- Sai" của con người, thậm chí sai đến nỗi không thể chấp nhận được.

Nhưng OpenAI bất chấp, dù họ được lập ra với tôn chỉ là "ngăn chặn sự nguy hiểm của A.I từ trong trứng nước", tôn chỉ này được Elon Musk rao giảng tại sự kiện công nghệ TED lúc công bố thành lập OpenAI

Họ mặc kệ sự nguy hiểm khi con A.I GPT-3 tạo ra những đoạn văn sai trái.

Họ là công ty A.I đầu tiên cung cấp API truy cập tới con A.I GPT-3 cho công chúng, chỉ việc đóng tiền là xài được. Điều mà không một công ty công nghệ lớn nào cung cấp cho tới hiện tại.

Họ thương mại hóa một con A.I không thể kiểm soát về tính "Đúng - Sai".

Báo chí lúc đó cũng khá là thích thú quảng bá về con A.I GPT-3 của họ, các công ty vừa và nhỏ khác trên thị trường cũng hào hứng ứng dụng GPT-3 vào các sản phẩm công nghệ.

GPT-3 đang trên đà trở nên phổ dụng thì đại dịch Covid-19 bùng nổ toàn cầu, tình hình bệnh dịch càng lúc càng căng từ giữa năm 2020, dòng thông tin đại dịch nhấn chìm luôn thông tin về GPT-3.

Con A.I GPT-3 và OpenAI bị công chúng quên lãng cho tới cuối năm 2022. OpenAI quyết định làm một chương trình marketing xem có vực dậy được hứng thú với A.I Ngôn Ngữ nữa không ?

Vậy là họ chỉnh sửa con A.I GPT-3 thành ChatGPT, làm cho nó dễ dùng hơn, thay vì đến với hình dạng là một trang web mà người ta gõ chữ vô, chỉnh sửa tham số, rồi nhận lại một đoạn văn nối từ, thì ChatGPT đến với hình dạng của một chương trình Chat, với một khung chat để nhập câu hỏi, con A.I ChatGPT lại chơi trò Sinh Chữ nối từ với câu hỏi đó, nhưng dưới dạng một câu trả lời.

Chỉ một thay đổi nhỏ về UI/UX nhưng A.I trở nên dễ giao tiếp hơn nhiều.

Rất may mắn, họ đã thành công, họ vực lại được sự tò mò của công chúng đối với A.I, đẩy xa sự tưởng tượng của công chúng đối với A.I, hình thành được một hình ảnh rõ nét về A.I trong đầu công chúng là "một con robot trả lời mọi câu hỏi của người dùng". Chỉ trong 1 tháng mà ai cũng nói về A.I , và A.I trở nên tương đương với ChatGPT.

Cũng như nhiều giải pháp AI khác, ChatGPT không hoàn hảo. OpenAI thừa nhận xu hướng phản hồi bằng các câu trả lời nghe có vẻ hợp lý nhưng không chính xác hoặc vô nghĩa. Công ty đang tìm cách khắc phục.

Nếu được cung cấp nguồn dữ liệu đầu vào tốt, ChatGPT sẽ ngày càng trở nên thông minh và được sử dụng rộng rãi hơn, thậm chí trong các lĩnh vực như nghệ thuật, âm nhạc, văn học.... 

Công nghệ lúc nào cũng có hai mặt sáng và tối. Ở chiều ngược lại, nếu không được “dạy dỗ” tốt, không có sự sàng lọc về dữ liệu, ChatGPT sẽ trở thành thảm họa. Hacker có thể lợi dụng chương trình này để viết các nội dung email lừa đảo, fake news, gợi ý tạo ra các mã độc.

Một số hacker nghiệp dư đã và đang sử dụng ChatGPT cho các mục đích xấu. Đây là vấn đề mà các nhà nghiên cứu về bảo mật đang lo ngại. 

Với sự phát triển nhanh của AI, sẽ có thêm một loạt các hình thức lừa đảo mới như sử dụng công nghệ để giả giọng con người hoặc che đậy danh tính thực nhằm mục đích lừa đảo, phá hoại hay bôi nhọ người khác, thậm chí qua mặt các hệ thống an ninh. Đây là điều đã từng xảy ra với sự xuất hiện của DeepFake trước đó.
 _________________
 

Người dùng Việt Nam đổ xô mua bán tài khoản ChatGPT

 

ChatGPT ra đời sau hai tháng đã đạt 100 triệu người dùng toàn thế giới – Ảnh: KTMT

Thị trường mua bán tài khoản ChatGPT nhộn nhịp trên mạng xã hội Việt Nam.

Theo thống kê của Google Trends, một tuần qua, từ khóa “ChatGPT”, “OpenAI” nằm trong top từ khóa được tìm kiếm nhiều tại Việt Nam. Siêu AI này trở thành chủ đề hot trên mạng xã hội Facebook của người Việt trong nước. Trên nhiều trang cá nhân, ảnh chụp màn hình các cuộc trò chuyện với ChatGPT xuất hiện với sự giễu cợt, lẫn thán phục. Vì thế, nhiều người mong muốn được “nói chuyện” với siêu AI và tìm cách tạo tài khoản dùng thử.

Vì OpenAI chưa hỗ trợ thị trường Việt Nam nên người dùng phải tìm cách “lách” theo hướng dẫn trên mạng như tải VPN để thay đổi địa chỉ mạng, nạp tiền, thuê số điện thoại ảo… Thao tác phức tạp và khó thành công nên nhiều người tìm tới dịch vụ mở tài khoản ChatGPT. Từ đó, thị trường mua bán tài khoản, cung cấp dịch vụ tạo tài khoản ChatGPT nhanh chóng hình thành và nhộn nhịp trên nhiều nhóm cộng đồng.

Nhiều trang cộng đồng ở Việt Nam rao bán tài khoản ChatGPT – Ảnh chụp màn hình

Tuy nhiên, giá loạn cào cào, từ 8,000 đồng – 200,000 đồng ($0.34-$8,47), nhưng cũng có người cho sử dụng miễn phí. VnExpress hôm 4 Tháng Hai cho biết dịch vụ mở tài khoản ChatGPT chia làm bốn loại:

Thứ nhất là các tài khoản được tạo sẵn với tên và mật khẩu, được bán với giá 8,000-15,000 đồng ($0.34-$0.64), không đổi được mật khẩu, có nhiều người dùng chung nên thường phải chờ đợi rất lâu;

Thứ hai sử dụng email của bên cung cấp và người dùng có thể chủ động đổi mật khẩu tài khoản, giá thường trên 20,000 đồng ($0.85);

Thứ ba là người dùng sẽ mở tài khoản bằng email của mình, với chi phí từ 30,000 đồng ($1.27) trở lên;

Thứ tư, tài khoản có giá 200,000 đồng ($8,47) có sẵn $18 và người dùng có thể tùy chỉnh để tối ưu hóa các kết quả tìm kiếm, số tiền $18 sẽ được trừ dần vào các lần sử dụng, trung bình OpenAI sẽ tính phí $0.005-$0.02 cho mỗi ký tự trong câu trả lời.

Do việc mua bán tài khoản ChatGPT là tự phát, nên nhiều bài viết trên các báo Việt Nam… đều cảnh báo người dùng có thể bị lừa tiền, khi bên bán dụ người dùng gửi tiền trước nhưng không cung cấp tài khoản hoặc cho tài khoản sai…

Trên thị trường cũng xuất hiện tình trạng bên bán đưa một tài khoản cho nhiều người sử dụng, thậm chí lấy những tài khoản được chia sẻ miễn phí trên các hội nhóm để bán lại với giá cao, việc sử dụng không ổn định, mật khẩu bị thay đổi liên tục. Hoặc người dùng có thể bị dụ cung cấp các thông tin tài khoản email và mật khẩu đang sử dụng, từ đó bị kẻ xấu chiếm đoạt và tấn công sang nhiều tài khoản liên quan khác.

Một group trên Facebook rao chia sẻ tài khoản ChatGPT miễn phí – Ảnh chụp màn hình

Bài báo mới nhất về vấn đề này trên Zing News tối 7 Tháng Hai cho biết giá dịch vụ tạo tài khoản ChatGPT trên các chợ mạng Việt đã giảm nhanh chóng, nay chỉ còn từ 10,000 – 20,000 đồng ($0.42-$0.85). Zing News dẫn lời Minh T., một người bán tài khoản ChatGPT chia sẻ:

“Vài tuần trước lượng người hỏi mua thì nhiều, lượng người bán vẫn ít nên một tài khoản tạo hộ giá lên tới hơn 100,000 đồng ($4,24). Gần đây thì người ta hỏi mua ít hơn, nhiều người cũng đã thành thạo việc tạo tài khoản nên mức giá mới giảm mạnh như vậy”.

Cũng theo Minh T., nguyên nhân là số người tò mò về ChatGPT đang giảm, việc chia sẻ tài khoản với thân nhân, bạn bè, đồng nghiệp…. khiến giá mỗi tài khoản ChatGPT tạo hộ nhanh chóng hạ nhiệt.

Quang T., một người bán tài khoản ChatGPT qua kênh ứng dụng nhắn tin, nói với Zing News: Với công sức và thời gian bỏ ra để tạo một tài khoản, 10,000 đồng ($0.42) là mức giá không thể thấp hơn, và vì giá xuống thấp, nên tình trạng lừa đảo lấy tiền mà không cung cấp tài khoản đã giảm rất nhiều.

Chat GPT được công ty nghiên cứu trí tuệ nhân tạo OpenAI xây dựng dựa trên nền tảng mô hình xử lý ngôn ngữ GPT-3, có khả năng đối thoại qua lại và thực hiện “sáng tác” theo yêu cầu người dùng đưa ra. Nhờ khả năng phân tích và hiểu ngôn ngữ con người, siêu AI này đọc hiểu câu hỏi về nhiều lĩnh vực khác nhau và hồi đáp nhanh chóng với kho thông tin khổng lồ, vì thế ChatGPT nhanh chóng trở thành một hiện tượng công nghệ toàn cầu.

Trả lời VnExpress hôm 4 Tháng Hai 2023, kỹ sư AI Nguyễn Hoàng Bảo Đại – người thứ ba ở Việt Nam được Google công nhận là Google Developer Expert (GDE) trong lĩnh vực Machine Learning – nhận định:

ChatGPT gây “sốt” ở Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung vì đây là lần hiếm hoi công chúng được tiếp cận với một mô hình trí tuệ nhân tạo lớn. ChatGPT không dừng ở khả năng tán gẫu thông thường như các chatbot truyền thống mà còn có thể tìm kiếm, xử lý nhanh thông tin, trả lời theo ngữ cảnh. Khả năng tiếp nối câu chuyện trong đoạn hội thoại và giao diện dễ dùng với đa số người dùng phổ thông cũng khiến siêu AI này nhanh chóng gây được tiếng vang.

Dữ liệu từ Similar Web cho thấy sau hai tháng ra mắt, ChatGPT của OpenAI đã đạt 100 triệu người dùng. Trong khi đó theo thống kê của Sensor Tower, TikTok cần 9 tháng sau khi phát hành toàn cầu để đạt 100 triệu người dùng, còn Instagram mất tới 2.5 năm, Google Translate là 6.5 năm.

Cũng trong sáng 7 Tháng Hai, trong cuộc họp báo đầu năm, Bí thư TP. HCM Nguyễn Văn Nên đã nhắc nhiều đến ChatGPT và cho rằng siêu AI này sẽ tác động tích cực và tiêu cực đến báo chí Việt, nhắc nhở các nhà báo trong nước: “Người làm báo cần phải nhanh hơn để chuyển tải thông tin, truyền cảm hứng cho cộng đồng. Tuy nhiên, điều quan trọng không có gì thay thế được chính là quan điểm cá nhân, ý thức chính trị và tính chuyên nghiệp của người làm báo để hoàn thành sứ mệnh của mình”.

“Ý thức chính trị” có lẽ là điều ChatGPT không thể hiểu nổi!

(SGN)

____________

 Huỳnh Trúc Lập 
(Sưu tập)

 

 

Xem thêm...

12 cách để khởi đầu năm mới trên nền tảng tài chính vững chắc

12 cách để khởi đầu năm mới

trên nền tảng tài chính vững chắc

▬▬▬ ๑ ๑ ▬▬▬

 BM

Để giúp quý vị đạt được các mục tiêu tài chính của mình trong năm mới, dưới đây là 12 cách để bắt đầu lại:

 

1. Điều chỉnh ngân sách

 

BM

Sức khỏe tài chính bắt đầu và kết thúc với một ngân sách. Với một ngân sách, quý vị có thể xác định được tiền của mình sẽ đi đâu mỗi tháng, số tiết kiệm được, và số trả nợ mỗi tháng. Tuy nhiên, quý vị không thể lập và rồi bỏ quên ngân sách của mình. Do đó, điều cần thiết là phải định kỳ rà soát ngân sách để bảo đảm vẫn có sự phù hợp với các nhu cầu của chính quý vị.

 

Ví dụ: quý vị có thể muốn xem xét lại ngân sách của mình khi bắt đầu một công việc mới, chuyển đến một ngôi nhà mới, hoặc sinh con. Nhưng tại sao phải đợi cho đến khi những sự kiện này xảy ra mới đánh giá ngân sách của quý vị?

 

Với tư duy như vậy, hãy khởi đầu năm mới thật suôn sẻ bằng cách xem xét lại ngân sách của quý vị. Cụ thể, hãy xem xét các loại chi phí cố định và chi phí biến đổi, cũng như thu nhập của quý vị. Và cũng sẽ không tổn hại gì nếu quý vị đặt ra các ưu tiên về tài chính cho năm tới.

 

Giả sử quý vị muốn tiết kiệm tiền cho một kỳ nghỉ dưỡng mùa hè hoặc đặt cọc trước để mua một chiếc xe hơi mới. Hoặc, có lẽ quý vị đang nhắm tới việc tiết kiệm nhiều hơn cho việc về hưu. Hãy ghi nhớ rằng việc lập ngân sách của quý vị sẽ dễ dàng hơn nếu quý vị biết các ưu tiên hàng đầu của mình.

 

2. Tiết kiệm nhiều hơn

 

BM

Một nghiên cứu do Experian thực hiện hồi năm 2021 cho thấy giải pháp tài chính số 1 chính là tiết kiệm nhiều tiền hơn. Rất may, quý vị có thể thực hiện điều này theo nhiều cách khác nhau. Ví dụ: cân nhắc tăng phần đóng góp vào tài khoản 401(k), thiết lập chuyển khoản tự động sang tài khoản tiết kiệm lãi suất cao, và cắt giảm các giao dịch mua không cần thiết—đặc biệt là trong các ngày lễ.

 

“Quý vị cũng có thể dùng thẻ tín dụng để tận dụng các ưu đãi,” cô Alexandria White gợi ý cho CNBC. Một số loại thẻ tuyệt vời hiện nay có tính năng hoàn tiền, tích điểm, hoặc tích dặm cho các giao dịch, mà những thứ này lại có thể được sử dụng cho việc mua sắm của quý vị. Ví dụ, thẻ vàng American Express® cung cấp khoản tín dụng ăn tối trị giá 120 USD (10 USD tín dụng theo sao kê mỗi tháng) tại Grubhub, Cheesecake Factory, Goldbelly, Wine.com, Milk Bar, và Shake Shack.

 

Nếu trước đây quý vị gặp khó khăn với việc tiết kiệm, thì hãy bắt đầu theo cách thật đơn giản. Sử dụng Acorns, quý vị có thể dành một số tiền lẻ trên mỗi giao dịch thẻ tín dụng hoặc thẻ ghi nợ để cho vào tài khoản tiết kiệm. Tất cả những số tiền lẻ đó sẽ tích lũy lên nhanh chóng.

 

3. Tính giá trị tài sản ròng

 

BM

Đầu năm mới là thời điểm tuyệt vời để xác định giá trị về mặt tài chính của quý vị. Quý vị cần tính toán giá trị tài sản ròng để đánh giá tình hình tài chính và để đạt được các mục tiêu của mình.

 

Để tính giá trị tài sản ròng, hãy lấy tổng tài sản của quý vị trừ đi tổng nợ phải trả. Tài sản bao gồm các khoản đầu tư, tiết kiệm, tiền gửi bằng tiền mặt, và vốn chủ trong một ngôi nhà, xe hơi, hoặc bất kỳ tài sản nào khác mà quý vị sở hữu.

 

Sau khi thực hiện phép tính này, quý vị sẽ biết mình cần thực hiện những giải pháp nào. Rà soát tất cả tài sản và nợ phải trả có thể giúp quý vị xác định được chỗ mà quý vị nên ưu tiên chi tiêu và tiết kiệm và những chỗ cần có các thay đổi.

 

4. Kiểm tra Quỹ khẩn cấp

 

BM

Bây giờ là lúc cần bảo đảm là quý vị có đủ tiền tiết kiệm cho những lúc trái nắng trở trời nếu quý vị chưa có khoản đó. Trong những trường hợp không dự tính được, quỹ khẩn cấp có thể giúp quý vị tiếp tục với kế hoạch đầu tư dài hạn của mình. Trong trường hợp điều kiện việc làm của quý vị có sự thay đổi, quỹ này có thể giúp quý vị duy trì được sự ổn định. Một khoản đệm dự phòng từ ba đến sáu tháng chi phí sinh hoạt thường được coi là lý tưởng.

 

Điều gì sẽ xảy ra nếu quỹ khẩn cấp của quý vị chưa hình thành vào đầu năm mới?

 

Bắt đầu bằng cách tính toán chi phí hàng tháng, quý vị sẽ biết được mình cần bao nhiêu tiền trong quỹ khẩn cấp. Tính toán nên bao gồm tiền thuê nhà, tiền trả vay thế chấp, các chi phí tiện ích và các chi phí căn bản. Một lần nữa, các chuyên gia khuyên quý vị nên tiết kiệm tương đương chi phí từ ba đến sáu tháng. Nhưng việc tính dư ra để bảo đảm an toàn không bao giờ là một ý tưởng tồi.

 

5. Cải thiện điểm tín dụng

 

BM

Điểm tín dụng chính là thông tin tổng quan về năng lực tài chính của quý vị. Cụ thể hơn, đây là một con số có ba chữ số cho biết số tiền quý vị đã vay và đã trả. Các chủ nợ xem điểm tín dụng của quý vị như một dấu hiệu của mức độ khả tín.

 

Nếu quý vị có điểm tín dụng cao, quý vị sẽ nhiều khả năng có thể kiểm soát được tình hình tài chính và trả được nợ; nếu có điểm thấp, quý vị sẽ có rủi ro hơn. Đảo lại, nếu điểm của quý vị thấp, quý vị sẽ phải chịu mức lãi suất cao hơn và gặp nhiều khó khăn hơn để được cấp tín dụng.

 

Tóm lại, điểm tín dụng rất quan trọng. Và, nếu quý vị đang có điểm tín dụng bị đánh giá kém, thì năm nay chính là lúc để bắt đầu xây dựng lại bằng cách:

 

Đầu tiên, đừng có thêm bất kỳ khoản nợ hoặc khoản vay tín dụng mới nào.

Quý vị có thể theo dõi giá trị các đợt thanh toán sắp tới và thời hạn của chúng bằng cách thiết lập lời nhắc tự động.

 

Hợp nhất bất kỳ khoản nợ hiện tại nào của quý vị.

 

Sau khi quý vị đã trả hết hoặc giảm bớt được hầu hết các khoản nợ của mình, hãy thiết lập những thói quen tốt hơn mang tính dài hạn. Thanh toán các hóa đơn đúng hạn, xây dựng quỹ khẩn cấp, và thường xuyên kiểm tra điểm tín dụng của quý vị đều là những ý tưởng tốt.

 

6. Giải quyết khoản nợ chịu lãi suất cao

 

BM

Căng thẳng về nợ nần, đặc biệt là khoản nợ chịu lãi suất cao như thẻ tín dụng, khoản vay tiêu dùng cá nhân, và khoản vay sinh viên, có thể hạ gục quý vị. Điều này giải thích tại sao có tới 53% người dân Hoa Kỳ đặt ra kế hoạch trả hết nợ trong năm tới như là một phần trong các mục tiêu cho Năm Mới 2023 của họ, khiến kế hoạch đó trở thành quyết định tài chính phổ biến nhất của năm.

 

Để bắt đầu, hãy lên danh sách tất cả các khoản vay nợ của quý vị. Từ đó, hãy xem xét liệu quý vị có thể chuyển một số tiền để chi tiêu sang cho việc thanh toán những khoản nợ đang chịu lãi suất cao nhất được sớm hơn hay không. Nếu sau đó quý vị vẫn còn nợ, quý vị có thể xem xét hợp nhất chúng lại, điều này có thể giúp quý vị có được mức lãi suất thấp hơn theo một khoản vay đơn lẻ, thông qua việc hoán đổi các loại lãi suất khác nhau của các khoản vay, các thẻ tín dụng, hoặc hạn mức tín dụng.

 

 

Trong hầu hết các trường hợp, trả được hết nợ có thể mất nhiều thời gian. Tuy nhiên, khi quý vị tập trung trả nợ càng sớm thì quý vị càng tiết kiệm được nhiều. Sạch nợ cũng giúp có được các nguồn tiền tự do, dành cho các mục tiêu tài chính quan trọng khác hàng tháng.

 

7. Lập lại kế hoạch về hưu

 

BM

Cân nhắc dành ngân sách để có một số tiền cố định hàng tháng nộp vào khoản tiết kiệm hưu trí của quý vị nếu quý vị có tài khoản 401(k), 403(b), hoặc 457 tại nơi làm việc. Đừng quên các tài khoản hưu trí cá nhân (IRAs), nếu có thể.

 

Các chương trình tiết kiệm hưu trí của Chủ sử dụng lao động

 

BM

Quý vị nên đóng góp vào vào tài khoản hưu trí 401(k), 403(b), hoặc 457 tại nơi làm việc ở mức nhiều nhất có thể, đạt đến mức tối đa hàng năm. Ngoài các giới hạn đóng góp thông thường, nếu quý vị trên 50 tuổi trước ngày 31/12, quý vị có thể đóng góp thêm để kịp bổ sung.

 

Quý vị nên đóng góp ít nhất cũng phải ở mức đủ vào chương trình tiết kiệm hưu trí của Chủ sử dụng lao động để nhận được phần đóng góp tương ứng của họ.

 

Nếu quý vị tự kinh doanh thì sao? Tùy thuộc vào thu nhập của quý vị, quý vị có thể đóng góp vào tài khoản SEP IRA, chương trình chia sẻ lợi nhuận (profit-sharing plan) hoặc tài khoản 401(k) độc lập. Đối với loại tài khoản 401(k) độc lập, giới hạn đóng góp được tăng lên nếu quý vị trên 50 tuổi trước ngày 31/12.

 

Tài khoản hưu trí cá nhân IRAs

 

BM

Cho dù quý có tham gia vào chương trình tiết kiệm hưu trí tại nơi làm việc hay không, thì quý vị và vợ/chồng của quý vị đều có thể đóng góp vào tài khoản IRA truyền thống hoặc tài khoản Roth IRA, miễn là tổng tiền lương chịu thuế và thu nhập tự doanh ròng của quý vị không thấp hơn mức tối đa (phải đóng góp). Vào năm 2023, bất kỳ ai từ 50 tuổi trở lên đều có thể đóng góp thêm 1,000 USD, nâng tổng số tiền đóng góp lên mức 7,500 USD hoặc 625 USD mỗi tháng. Con số này tăng từ mức 7,000 USD hay 583 USD một tháng, vào năm 2022.

 

Vào năm 2023, quý vị sẽ không thể đóng góp vào tài khoản Roth IRA nếu thu nhập gộp đã điều chỉnh sau sửa đổi (Modified adjusted gross income – MAGI) của quý vị nằm trong khoảng từ 138,000 USD đến 153,000 USD đối với những người khai thuế đơn lẻ hoặc từ 218,000 USD đến 228,000 USD đối với các cặp vợ chồng khai thuế chung. Ngoài ra, quý vị có thể bị giới hạn về số tiền có thể được khấu trừ (thuế) từ các khoản đóng góp vào tài khoản IRA truyền thống của quý vị tùy thuộc vào mức thu nhập và vào việc liệu quý vị có tham gia vào chương trình tiết kiệm hưu trí tại nơi làm việc hay không.

 

Niên kim

 

BM

Nếu quý vị đã tận dụng tối đa việc đóng góp vào các tài khoản hưu trí của mình, thì quý vị vẫn có thể tối ưu danh mục đầu tư hưu trí của mình bằng hình thức niên kim.

 

Niên kim là một cách để có được khoản thu nhập hưu trí được đảm bảo mà không phải trả trước một số tiền lớn ngay từ đầu. Sau khi quý vị mua một hợp đồng niên kim có hiệu lực ngay lập tức (immediate annuity), quý vị sẽ bắt đầu nhận được tiền trong khoảng từ một tháng đến một năm sau đó. Đối với dạng hợp đồng niên kim trả chậm (deferred annuities), thì khoản thu nhập này sẽ được nhận muộn hơn.

 

Hợp đồng niên kim có thể là một nguồn lợi tức trọn đời bổ sung đem lại thu nhập khi về hưu. Ngoài ra, quý vị có thể sử dụng khoản đầu tư này để bổ sung cho các khoản đầu tư khác có giá trị tăng và giảm (theo biến động thị trường).

 

Hợp đồng niên kim cũng giúp gia tăng cơ hội được hoãn thuế. Điều này có nghĩa là quý vị sẽ không phải trả thuế cho đến khi quý vị rút lợi tức của mình.

 

Tuy nhiên, hợp đồng niên kim có thể không phù hợp với tất cả mọi người do tính rủi ro của chúng. Ở mặt ngược lại, nếu quý vị đã có tính toán và xem xét một cách đúng đắn, chúng có thể bổ sung tốt cho danh mục đầu tư của quý vị.

 

8. Cập nhật các mục tiêu tiết kiệm

 

BM

Quý vị có thể rất muốn lấy và sử dụng tiền của mình được thật thuận tiện và dễ dàng. Tuy nhiên có một rủi ro. Dễ rút được tiền thì cũng sẽ dễ chi tiêu. Rốt cuộc, tiền mặt sẽ có xu hướng khoan thủng túi của quý vị.

 

Nếu quý vị muốn đạt được mục tiêu tiết kiệm của mình, hãy bảo đảm việc chuyển thu nhập từ tài khoản ngân hàng sang tài khoản tiết kiệm hoặc tài khoản đầu tư riêng biệt của quý vị. Chưa đủ ư? Hãy thiết lập chuyển khoản tự động từ tài khoản tiền lương sang tài khoản tiết kiệm. Kết quả là, quý vị sẽ có thể cất riêng một khoản tiền trước khi có cơ hội tiêu nó.

 

9. Xem lại hợp đồng bảo hiểm nhân thọ

 

BM

 

Mặc dù bảo hiểm có thể giống như một thứ bất đắc dĩ, nhưng nó lại là một công cụ quản lý rủi ro quan trọng. Một hợp đồng bảo hiểm nhân thọ và hợp đồng bảo hiểm thương tật là điều cần thiết để bảo vệ những người thân yêu của quý vị và thậm chí cả chính quý vị trong trường hợp không may qua đời hoặc bị thương tật. Tham khảo ý kiến từ một đại lý bảo hiểm hoặc cố vấn tài chính được cấp phép để đảm bảo quý vị có được hợp đồng bảo hiểm phù hợp.

 

Dựa trên các chi phí y tế trước đây của quý vị, hãy so sánh các chương trình bảo hiểm y tế khác nhau để xác định chương trình nào tốt nhất.

 

Cuối cùng, hãy chắc chắn rằng quý vị đã có đủ các hạng mục cần thiết trong hợp đồng bảo hiểm xe hơi của mình. Ví dụ, số tiền bảo hiểm trách nhiệm pháp lý thấp có thể dẫn đến kiện tụng nếu quý vị gây tai nạn. Khả năng này là do hợp đồng của quý vị đã không bảo hiểm đầy đủ cho mức độ thiệt hại của nạn nhân. Ngoài ra, quý vị cũng có thể tiết kiệm tiền bằng cách loại bỏ các hạng mục bảo hiểm tùy chọn mà quý vị không yêu cầu.

 

10. Đặt sức khỏe của quý vị lên hàng đầu

 

BM

“Tài chính và sức khỏe gần như không thể tách rời,” cô Kate Underwood viết trong một bài báo trước đây cũng trong chuyên mục Due này. “Xét cho cùng, chăm sóc y tế thì tốn tiền, và kiếm tiền thì sẽ đơn giản hơn nhiều khi quý vị mạnh khỏe.”

 

Có lẽ quý vị nghĩ rằng mình không có thời gian để thực hành những thói quen lành mạnh như áp dụng chế độ ăn uống cân bằng, tập thể dục, hoặc ngủ đủ giấc. Tuy nhiên, nếu biết rõ các lợi ích về mặt tài chính khi chú ý đến sức khỏe, quý vị có thể thay đổi suy nghĩ của mình.

 

Người ta ước tính rằng các nguyên nhân về y tế chiếm 2/3 số hồ sơ phá sản ở Hoa Kỳ. Bất kể số liệu thống kê có chính xác hay không, chi phí y tế có thể thực sự gây ra khó khăn đối với hầu hết các gia đình. Vì vậy, tóm lại, một lối sống lành mạnh có thể giúp quý vị tiết kiệm rất nhiều tiền trong thời gian dài.

 

Như vậy—hãy bắt đầu một năm mới bằng cách:

 

·       Đặt mục tiêu ngủ từ bảy đến tám tiếng liên tục mỗi đêm.

·       Tập thể dục 150 phút mỗi tuần—hoặc 75 phút hoạt động mạnh, hoặc kết hợp cả hai.

·       Tiêu thụ nhiều loại vitamin và thực phẩm giàu dinh dưỡng.

 

11. Đầu tư vào những gì quan trọng nhất với quý vị

 

BM

Theo Cuộc thăm dò ý kiến của Nhà đầu tư năm 2022 của Morgan Stanley, 71% số người được hỏi cho biết họ mong muốn danh mục đầu tư của mình phù hợp với các giá trị, niềm tin, và các vấn đề mà họ coi trọng. Nhưng chỉ 44% cho biết điều đó đang được thực hiện. Hơn nữa, 66% số người được hỏi cho biết họ muốn các công ty mà họ đầu tư có các chính sách về sự đa dạng, công bằng, và hòa nhập.

 

Cho dù quý vị mong muốn tăng cường sự đa dạng tại công ty của mình, giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu, xóa nghèo đói, hay giúp đỡ người khác, hãy làm việc với một cố vấn tài chính để giúp quý vị đầu tư vào những nơi mà quý vị coi trọng. Hãy coi năm 2023 là thời điểm để có thêm tác động tới các hoạt động đầu tư của quý vị trong khi vẫn có thể kiếm được lợi nhuận.

 

12. Hoàn thành nộp thuế sớm

 

BM

Ông Michael McKee, nhà tâm lý học của Cleveland Clinic và là chủ tịch chi nhánh tại Hoa Kỳ của Hiệp hội Kiểm soát Căng thẳng Quốc tế, nói: “Tiền là nguồn cơn gây căng thẳng chính yếu cho mọi người, và mùa nộp thuế làm cho vấn đề này càng trở nên rõ ràng. Tiền là chủ đề chính tại thời điểm tính thuế, kể cả khi quý vị có đủ khả năng để xử lý nó vào thời gian còn lại của năm.”

 

Quý vị có thể giữ tâm trí được thoải mái và tránh khỏi những căng thẳng không cần thiết bằng cách thu thập các biên lai và đi nộp thuế vào đầu năm mới. Bên cạnh đó, quý vị càng làm điều đó sớm, quý vị càng sớm nhận được lợi ích của nó!

 

Các câu hỏi thường gặp

 

BM

 

#1 Quý vị làm gì để giữ vững được các quyết định tài chính của mình?

 

BM

Đặt ra những mục tiêu thực tế và nhắc nhở bản thân lý do quý vị đưa ra quyết định đó khi quý vị muốn bỏ cuộc. Việc để một phần tiền lương của quý vị được tự động chuyển sang tài khoản tiết kiệm hoặc chuyển tiền từ tài khoản vãng lai sang tài khoản tiết kiệm hoặc tài khoản đầu tư riêng biệt có thể hữu ích.

 

#2 Số tiền tối đa tôi có thể để dành ra mỗi tháng là bao nhiêu?

 

BM

Hoàn cảnh của mỗi người là khác nhau. Tuy nhiên, quý vị sẽ biết rõ hơn về số tiền quý vị có thể để dành một cách phù hợp sau khi tính được số tiền quý vị nhận được.

 

Quý vị sẽ không còn quá dư dả sau khi đã phải trả nợ vay thế chấp và các hóa đơn tiện ích. Nhưng quý vị vẫn có thể cắt giảm những khoản khác, chẳng hạn như hủy một số dịch vụ đăng ký thường xuyên, và để dành số tiền đó. Theo các chuyên gia tài chính, quý vị nên tiết kiệm ít nhất 20% thu nhập mỗi tháng.

 

#3 Quỹ khẩn cấp của quý vị có đủ không?

 

BM

Các chuyên gia khuyên quý vị nên giữ quỹ khẩn cấp của mình tương đương chi phí sinh hoạt từ ba đến sáu tháng. Tuy nhiên, nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến mức độ của quỹ này, bao gồm:

 

·       Lối sống của quý vị

·       Chi phí sinh hoạt trong khu vực của quý vị

·       Sự ổn định về thu nhập và công việc của quý vị về mặt dài hạn

·       Các cơ hội việc làm trong lĩnh vực của quý vị

·       Khả năng chi trả cho bảo hiểm y tế

 

Nói cách khác, nếu quý vị đang chi tiêu khoảng 4,000 USD mỗi tháng cho các chi phí sinh hoạt thiết yếu, thì quỹ khẩn cấp của quý vị cần ít nhất 12,000 USD đến 24,000 USD.

 

#4 Có cách nào ổn để trả hết nợ không?

 

BM

Quý vị có thể thoát khỏi cảnh nợ nần một cách dễ dàng nhất bằng cách không chi tiêu nhiều hơn khả năng của mình. Nếu quý vị làm được điều này, quý vị sẽ có thể thanh toán các hóa đơn đúng hạn mỗi tháng và sẽ không bị tính lãi đối với số dư quá hạn.

 

Hãy xem xét kiểu “lăn cầu tuyết” với các khoản thanh toán của quý vị nếu quý vị có nhiều khoản nợ vay mà không thể trả hết mỗi tháng (snowballing: phương pháp trả khoản nợ nhỏ nhất trước). Khi trả hết các khoản nợ nhỏ hơn trước, quý vị sẽ nhanh chóng nhìn thấy kết quả và sẽ có động lực để tiếp tục trả nợ.

 

#5 Quý vị đã hoàn thành việc tiết kiệm chưa?

 

BM

Nói một cách đơn giản, chưa. Quý vị nên có đủ tiền trong tài khoản tiết kiệm để trang trải các chi phí thường xuyên, không đột xuất như bảo dưỡng nhà cửa và xe cộ, các kỳ nghỉ, và quà tặng. Ngoài các khoản tiết kiệm hàng ngày, quý vị nên có đủ tiền để chi trả cho những trường hợp khẩn cấp, chẳng hạn như thay lốp xe hơi. Dù không phải lúc nào quý vị cũng có thể dự đoán được khi nào những điều này xảy ra, nhưng quý vị vẫn nên lập kế hoạch cho chúng.

 

Các nghiên cứu chuyên sâu, các hướng dẫn, đánh giá sản phẩm, tin tức liên quan đến chủ đề hưu trí.

 

 

Deanna Ritchie  _  Minh Trí

 

Nam Mai sưu tầm

 

baomai.blogspot.com

 

Xem thêm...

Thế hệ 5G và những ứng dụng thần kỳ trong đời sống

Thế hệ 5G và những ứng dụng thần kỳ trong đời sống

<0><0><0>

https://gdb.voanews.com/C7C67BDE-0A83-461E-95AB-B0D9B01727F6_w1023_r1_s.jpg

1*. Mở bài

 5G (5 gờ) là chữ viết tắt của 5th Generation, là thế hệ thứ năm của mạng di động, tiếp theo sau 3G và 4G. Căn cứ vào 3G và 4G, các nhà khoa học đã nâng cấp, cải tiến, tạo ra những đặc tính kỹ thuật vượt trội, về tốc độ cao, về tín hiệu (Signal) lớn cho phép chứa nhiều dữ liệu (data) hơn.

Toàn cảnh về 5G hiện nay

Để tín hiệu lớn nầy được phóng đi nhanh, các nhà khoa học tạo ra đường đi lớn, gọi là băng thông rộng (Bandwidth). Băng thông rộng để tín hiệu đi nhanh, với tốc độ cao, nên thời gian đi thấp, gọi là độ trễ (Latency) nhỏ.

5G là công nghệ (Technology) cao, tạo ra công nghiệp (Industry) thần kỳ. Dựa vào đặc tính quan trọng, là nối kết, công nghiệp nầy sản xuất ra những dụng cụ, gọi là thiết bị, thông minh. 

Hệ 5G cho phép tạo ra những thiết bị (Device, equipment) thông minh phục vụ đời sống con người trong nhiều lãnh vực như: y tế, kinh tế, quản lý, quân sự, giao thông vận tải, thực phẩm…

Những thiết bị thông minh như điện thoại thông minh, điện nhà thông minh, nhà thông minh và thành phố thông minh, các robot thông minh…

Hệ 5G làm căn bản để phát triển hệ 6G, mà các đại gia nhà mạng di động đang ra sức tranh đua nhau để chiếm vị trí hàng đầu, đưa vào thương mại để hốt bạc.

2*. Những đặc điểm của hệ 5G

           Related image

5g là gì và so sánh mạng 5g và 4g 5G là gì? 5G hoạt động như thế nào? Khi nào có mạng 5G ở Việt Nam?

                           Bảng so sánh tốc độ của các hệ 3G, 4G và 5G


1). Tín hiệu lớn cho phép truyền tải dữ liệu khổng lồ.

2). Băng thông lớn cho phép tín hiệu được phóng đi rất nhanh. Về tốc độ. So sánh việc tải một bộ phim dài 2 tiếng đồng hồ xuống máy tính.

Hệ 3G mất 26 giờ. Hệ 4G mất 6 phút. Hệ 5G chỉ mất 3.6 giây.

3). Độ phủ sóng to, Tín hiệu ở 1 Km2 trên không gian, có khả năng kết nối với một triệu thiết bị dưới đất.

4). Khả năng kết nối của 5G rất hữu hiệu, dẫn đến tự động hóa, tự hành trong những thiết bị phục vụ đời sống con người.

3*. Điện thoại thông minh hoạt động như thế nào?

3.1. Hoạt động của điện thoại thông minh

           The technician repairing the smartphone`s motherboard in the lab by soldering method. the concept of computer hardware, mobile pho    

5g là gì và so sánh mạng 5g và 4g 5G là gì? 5G hoạt động như thế nào? Khi nào có mạng 5G ở Việt Nam?

                             Bên trong điện thoại thông minh

Smartphone là thiết bị di động, kết hợp điện thoại di động với computer di động. Một điện thoại có hai bộ phận, phần cứng (Hard drive) và phần mềm (Software). Phần cứng là một circuit board gồm những mạch in dẫn điện li ti nối liền chân của những con chip với nhau, và với những linh kiện điện tử như điện trở (Resistor), tụ điện (Capacitor) để cho điện thoại vận hành được.

Phần mềm, còn gọi là nhu liệu (Software) được chứa trong những con chip, còn được gọi là IC (IC=Integrated Circuit). Những con chip nầy điều hành hệ di động bằng cách kết nối với internet, có những chức năng thực hiện những phương tiện như: âm nhạc, video, máy ảnh, máy quay phim, chơi game. Do đó, smartphone dần dần sẽ thay thế những dụng cụ giải trí như máy nghe nhạc cầm tay MP3, máy chụp hình, máy ghi âm, máy quay phim cầm tay.

3.2. Bảng xếp hạng của các điện thoại thông minh

Những điện thoại thông minh hiện đang thịnh hành trên thế giới như của những hãng Samsung, Huawei (Trung Quốc), Apple, Xiaomi (Trung Quốc), Sony.

Theo thống kê của Counterpoint Research, thì vào quý 3 của năm 2018, 5 hãng sản xuất điện thoại trên thị trường thế giới, được xếp hạng theo thứ tự như sau: Samsung 19%, Huawei 14%, Apple 12%, Oppo (Trung Quốc) 9% và Xiaomi (Trung Quốc) 9%.

3.3. Những biện pháp giữ an toàn của chủ điện thoại thông minh

1). Công nghệ cảm biến vân tay.

Dùng chỉ tay để xác định chủ máy.

2). Nhận diện khuôn mặt

Máy iPhoneX của Apple. Năm 2017, Apple cho ra mắt điện thoại đầu tiên có bộ cảm biến đo gương mặt để xác định chủ máy.

3). Bảo mật bằng quét tĩnh mạch ở bàn tay. (Hand ID).

Tháng 2 năm 2019, LG (Lucky Goldstar) (Hàn Quốc) cho ra mắt LG G8 ThinQ, quét tĩnh mạch bàn tay để xác định chủ máy. Ngay cả anh em sinh đôi cũng có tĩnh mạch bàn tay khác nhau.

4). Nói thêm về chữ “i” trong iPhone

Chiếc iPhone của Apple đầu tiên ra mắt năm 2007. Chữ “i” được hiểu là Internet, Sau đó, “i” được hiểu là Individual (Tính cá nhân), Instruct (Hướng dẫn), Inform (Truyền thông tin) và Inspire (Truyền cảm hứng).

4*. Hàn Quốc sản xuất robot 5G khử trùng, để ngăn chặn sự lây lan của COVID-19

Ngày 19-4-2021, nhà mạng viễn thông lớn nhất Hàn Quốc, SK Telecom Co, cho biết đã sản xuất robot thế hệ 5G nhằm mục đích khử trùng. Con robot nầy tự di chuyển chung quanh bịnh viện, được trang bị bằng tia cực tím để diệt vi trùng và vi khuẩn, nhằm mục đích chống lây lan dịch COVID-19. Đó là robot 5G đầu tiên thế giới, hoạt động tại bịnh viện Yongin Severance. Con robot nầy tự di chuyển chung quanh bịnh viện, để theo dõi nhiệt độ của mỗi người và phát hiện họ có đeo khẩu trang hay không.

5*. Quán cà phê robot áp dụng mạng 5G đầu tiên trên thế giới

             Quán cà-phê robot áp dụng mạng 5G đầu tiên trên thế giới - Ảnh 1.

Ngày 25-12-2018, hãng viễn thông KT (Hàn Quốc) cho biết đã áp dụng mạng viễn thông 5G cho quán cà phê robot tên “B;eat” không có con người phục vụ, quán được đặt tại trụ sở công ty bảo hiểm nhân thọ Samsung ở quận Seocho, thủ đô Seoul.

“B;eat” hoàn toàn do người máy phục vụ.   

Các robot barista tại quán cà phê, lịch sự và nhanh nhẹn tiến về phía khách hàng nói: “Đây là trà hạnh nhân của quý khách, mời thưởng thức. Sẽ ngon hơn nếu quý khách khuấy nó”, robot nhẹ nhàng nói, khi một khách hàng với tay lấy đồ uống của cô trên một cái khay được đặt sẵn trên thân robot.

Với một đơn đặt hàng gồm 6 món đồ uống phức tạp, robot chỉ pha chế mất 7 phút.

Robot còn có khả năng nhận ra tiếng nói để biết khách hàng quen thuộc hay mới đến. Khả năng nhận dạng để biết khách hàng ở lớp tuổi nào.

Nhà sản xuất và viện khoa học đã phát triển robot barista có mục tiêu cung cấp ít nhất 30 hệ thống robot quán cà phê như vậy trong năm 2020.

6*. Nhật Bản sử dụng mạng 5G cho robot phẩu thuật bịnh nhân từ xa.

Theo bản tin tiếng Nhật, ngày 17-4-2021, nhóm nghiên cứu của Đại học Kobe (Nhật) đã bắt đầu thử nghiệm phẩu thuật từ xa, thông qua robot Hinotori, do Nhật chế tạo.

Trước kia robot Hinotori đã thành công trong ca phẩu thuật cho bịnh nhân ung thư, nhưng các bác sĩ phải có mặt tại phòng mổ để theo dõi. Tuy nhiên, trong thử nghiệm lần nầy, các nhà khoa học Nhật Bản đã thành công trong việc thử nghiệm bằng cách sử dụng công nghệ 5G của công ty truyền thông NTT Docomo, để tiến hành cắt bỏ một mẫu giả trong thành bụng của một bịnh nhân giả.

Nhóm nghiên cứu cho biết, không có độ trễ trong các thao tác của robot. Tức là, mặc dù bác sĩ ở khoảng cách xa nhưng vẫn nhìn thấy tức khắc những thao tác của robot. Xem như bác sĩ đang có mặt tại ca mổ. Đó là ứng dụng tốc độ cao của công nghệ 5G được xem như không có độ trễ.

Thử nghiệm nầy nhằm mục đích để các bác sĩ chuyên khoa tài giỏi, nhiều kinh nghiệm, giúp các bác sĩ mới ra trường ở các vùng xa thủ đô Tokyo.

7*. Ứng dụng 5G trong y tế

Hệ thống chăm sóc sức khỏe tại nhà và theo dõi tình trạng sức khỏe từ xa.

Một hệ thống thiết bị (equipment) y tế nối kết qua internet (Internet of Medical Things) tiếp xúc với bộ cảm biến (Sensor) được đặt trên cơ thể bịnh nhân, về đo huyết áp, nhịp tim và những tình trạng sức khỏe khác. Việc theo dõi sức khỏe từ xa được tự động kiểm soát suốt 24/7. Những con số thu được, sẽ lập thành một hồ sơ bịnh án.

Khi phát hiện những dấu hiệu không tốt, thì được báo ngay với thiết bị tự động của bác sĩ. Và việc chữa trị được thực hiện ngay tức khắc.

Trường hợp cấp cứu. Biện pháp cấp cứu thông thường hiện nay có thể gặp những bất tiện về thời gian xe cứu thương đến nhà bịnh nhân. Sự chậm trễ có thể tạo ra những tai biến ngoài ý muốn, hoặc tử vong trên đường đi.

Với những tiến bộ vượt bực của thế hệ 5G, xe cứu thương sẵn sàng chạy đến địa chỉ đã được cho vào bộ nhớ. Các bác sĩ đã có sẵn bịnh án trong tay, nên rất thuận tiện cho việc chữa trị.

8*. Dùng hệ 5G để thiết lập thiết bị “điện thông minh” trong nhà

Thiết bị điện thông minh trong nhà là sự kết hợp với những bộ cảm biến về tiếng động (Sound sensor), cảm biến về ánh sáng (Light sensor) là một hệ thống kỹ thuật tự động hóa, kết nối với những dụng cụ chạy bằng điện trong nhà, để tự động giải quyết rồi thông báo cho chủ nhà qua điện thoại. Điểm đặc biệt của hệ thống điện tinh khôn trong nhà, là không cần bàn tay trực tiếp điều khiển của con người, như bấm vào remote control hay điện thoại, máy tính…

Thiết bị “Điện thông minh” trong nhà còn thông báo về kẻ trộm xâm nhập vào nhà, về khói và gas… Ví dụ như khi kẻ trộm vào nhà, đèn trong nhà bật sáng lên, các tấm màng tự động vén lên, hệ thống báo động vang lên…Và chủ nhà được thông báo, mặc dù đang ở xa.

Tóm lại, điện thông minh trong nhà đem lại sự an toàn và tiện nghi cho con người.

9*. Áp dụng hệ 5G trong “Nhà thông minh”

Nhà thông minh, (Smart home, Intellihome) có mục đích bảo đảm an toàn và an ninh cho gia đình của chủ nhà. Hệ thống nầy hoạt động 24/24, được lắp đặt các thiết bị điện và điển tử, tự động hóa, giao tiếp với chủ nhà ở bất cứ nơi nào có mạng di động.

10*. Áp dụng hệ 5G trong việc xây dựng thành phố thông minh

Thành phố thông minh hay đô thị thông minh (Smart city) là một khu đô thị được dùng những phương pháp điện tử, và những bộ cảm biến (Sensor) khác nhau để thu thập dữ liệu (Data) trong việc quản lý tài sản và tài nguyên của thành phố.

Đó là việc kiểm tra, giám sát mức độ ô nhiễm trong không khí, đo lường chất lượng không khí, nhằm kịp thời cung cấp thông tin cảnh báo cho người dân. Nhất trong thời kỳ dịch bệnh COVID-19 hoành hành. Như những người dân trong thành thị có nguy cơ nhiễm bệnh, hệ thống sẽ giám sát cũng như thông báo cho cơ quan chức năng nhằm ngăn chặn kiệp thời.

Dùng cảm biến theo dõi tình hình rò rỉ nước sạch. Hệ thống chiếu sáng công cộng. Kiểm soát giao thông, đỗ xe trên đường, liên lạc với xe tự hành, phát hiện tình trạng đường sá…

Tóm lại áp dụng hệ 5G, giúp việc quản lý thành phố một cách có hiệu quả hơn.

11*. Quân đội Mỹ đã chế tạo thành công áo choàng tàng hình cho binh sĩ qua hệ 5G.

 https://cdn.baohatinh.vn/desktop/news/1613/105d1150500t105939l0.jpg

C:\Users\Davis\Desktop\KK. 2.jpg

                    Bộ quần áo tàng hình của quân đội Mỹ * Máy bay không người lái


Quân đội Mỹ hiện đang phát triển một bộ quần áo tàng hình cho binh sĩ. Các loại vải tàng hình đã được thử nghiệm các nguyên mẫu đầu tiên trong vòng 18 tháng


Bộ quân phục tàng hình này có thể làm việc trong mọi địa hình, từ sa mạc đến rừng rậm, và ở mọi nhiệt độ.

Quân đội Mỹ cho biết: "Một hệ thống ngụy trang giống như tắc kè hoa, sẽ liên tục cập nhật những màu sắc và hoa văn, theo thời gian thực, giúp che giấu sự hiện điện của những binh sĩ trên chiến trường".

Tắc kè với khả năng thay đổi màu sắc theo môi trường để ngụy trang, thì bộ quần áo tàng hình này sẽ hoạt động với nguyên lý tương tự của tắc kè. Về quân sự, Không Quân Mỹ đã sản xuất nhiều loại máy bay không người lái, làm nhiều nhiệm vụ khác nhau như trinh sát, tấn công, tiếp nhiên liệu trên không.

12*. Áp dụng hệ 5G để sản xuất xe không người lái.

    http://icdn3.digitaltrends.com/image/driverless_car_interior1-420x0-420x280.jpg    

xe vận tải không người lái
Xe tự lái Uber đã vận chuyển 50,000 lon bia trên quảng đường 193Km

Xe không người lái tự động chạy trên đường phố, thả chủ chiếc xe xuống chỗ làm, rồi tự động chạy ra bãi đậu xe, và nằm chờ”. Đó là dự án mà công ty Google đã thực hiện.

Một cách tổng quát, xe không người lái được trực tiếp điều khiển bằng smartphone, mà smartphone được nối kết với internet, như việc hướng dẫn đường đi bằng hệ thống định vị toàn cầu GPS (Global Positioning System) do hệ thống vệ tinh cung cấp.

Riêng “bản thân” chiếc xe phải có một bộ nhu liệu (software) nối kết tần số với smartphone. Chiếc xe được trang bị bằng những máy radar, những bộ cảm biến (sensor), những máy camera và những dụng cụ điện tử khác vô cùng phức tạp.

Tất cả những thông tin về giao thông, thời tiết, và về tình trạng xe, được đưa vào smartphone trước khi người chủ bước lên xe. Trên xe, người chủ dùng màn hình cảm ứng chọn điểm đến và xe tự động chạy đến nơi an toàn.

Nói chung, chiếc xe không cần người tài xế ngồi sau tay lái, nhưng cần người có trình độ làm việc với software, và biết sử dụng smartphone để điều khiển chiếc xe theo ý muốn.

Ở Mỹ, chương trình huấn luyện người điều khiển chiếc xe tốn 3,000USD.

Trường hợp chiếc xe chỉ chạy một mạch từ nơi khởi hành đến điểm đến, không ngừng dọc đường, thì không cần phải có người ngồi trên xe. Đó là vào năm 2016, Công ty Otto, hãng phát triển xe tự lái thuộc Uber đã vận chuyển thành công 50.000 lon bia Budweisers bằng xe tự lái trên quãng đường dài 193 km.

Những bộ cảm biến về ánh sáng, âm thanh, những radar, camera…sẽ giúp cho xe dừng lại khi đèn vàng, đèn đỏ. Tự động bật đèn pha khi qua đường hầm hoặc trời tối. Xe giữ đúng làn xe của mình, giữ khoảng cách an toàn với xe trước. Tốc độ xe cũng tự điều chỉnh tùy theo khung cảnh trên đường phố…

1). Ưu điểm vượt trội của xe không người lái

Hạn chế tắc nghẻn giao thông. Ít va chạm. Giảm bớt sự tham gia của con người. (Người chủ có thể ngủ, xem phim, đọc sách…)

Gia tăng số người lái xe, như người già, người khuyết tật.

Không còn lo lắng tìm chỗ đậu xe. Khả năng tìm bãi đậu xe và tự động đi vào chỗ đậu.

Khi nhậu say ngà ngà chủ xe có thể về nhà một cách an toàn mà không sợ bị cảnh sát bắt làm “chim bay, cò bay” giữa công lộ. Nếu quên mất chỗ đậu xe hồi sáng thì chiếc xe sẽ tìm đến ông chủ, khi nghe lịnh gọi.

2). Những trở ngại phức tạp

Trong thành phố, xe gặp phải những trở ngại phức tạp bao gồm những người đi bộ băng ẩu qua đường, những người đi xe đạp, một tài xế vượt ẩu trước ngã tư có 4 bảng stop, và những góc khuất tầm nhìn… là những thách thức lớn cho máy điện toán trong xe. 

Thành phố đầy xe ma. Tin tặc có thể kiểm soát xe không người lái để tấn công khủng bố.

13*. Ứng dụng 5G để quản lý tổ ong

Loài ong mật rất nhạy bén với nhiệt độ, độ ẩm trong không khí, và tiếng động. Nếu những điều kiện nầy không phù hợp với cuộc sống thì loài ong bỏ “nhà”, bay sang tổ ong khác.

Mật ong có giá trị kinh tế khá cao vì thế những người nuôi ong phải tìm ra phương pháp tốt nhất để quản lý tổ ong. 

Công ty công nghệ NimbeLink hợp tác với The Bee Corp đã phát triển ra một thiết bị 5G để quản lý và bảo vệ ong, theo đó những dữ liệu cần thiết như nhiệt độ, độ ẩm, chuyển động…liên quan đến đời sống của ba loại ong trong tổ, là ong chúa, ong đực và ông thợ.

Loại ong mật sống từng đàn, có đàn trên 25,000 con. Tổ chức, phân công rõ ràng. Ong chúa lớn nhất, ong cái có nhiệm vụ đẻ trứng, nhưng không làm ra mật. Ong chúa sống từ 3 đến 5 năm. Ong đực chỉ có nhiệm vụ duy nhất là giao phối với ong chúa, sống từ 1 đến 2 tháng. Ong thợ đông nhất. Làm đủ mọi việc, từ việc bay đi lấy mật hoa, nuôi ấu trùng, bảo vệ và xây dựng tổ. Sống từ 2 đến 6 tháng.

14*. Áp dụng hệ 5G để sản xuất thịt nhân tạo

Thịt nhân tạo đã được cơ quan NASA (National Aeronautics and Space Administration-Cơ quan Hàng không và Không gian Hoa Kỳ) sản xuất đầu tiên, để phục vụ bữa ăn của các phi hành gia và những người làm việc lâu ngày trong không gian.

Các nhà khoa học lấy tế bào của bò, heo, gà nuôi trong ống nghiệm. Cho dung dịch protein phù hợp với mỗi loại tế bào, và đồng thời dùng thiết bị năng lượng để tế bào hoạt động và nhân đôi để tăng trưởng. Và sản xuất ra thịt thật sự.

Quá trình sản xuất thịt nhân tạo rất nhiều tốn kém, mặc dù không cung cấp thức ăn để nuôi heo, bò từ nhỏ đến ngày mổ thịt. 

Một số nhà nghiên cứu cho rằng, với 10 tế bào của con heo, họ có thể tạo ra 50,000 tấn thịt nhân tạo trong hai tháng.

15*. Đồng hồ thông minh

Tính đến quý III năm 2013, hệ điều hành Android là phổ biến nhất, chiếm 81.9% trong tổng số 211.6 triệu điện thoại được sử dụng trên thế giới.

Năm ngoái, đứa con gái nhận được quà sinh nhật, là cái đồng hồ thông minh của hãng Apple. Giá 350USD. Đồng hồ chỉ giờ, phút, giây. Ngày, tháng, năm. Nhiệt độ bên ngoài nhà. Chỉ nhịp tim (Heart rate). Số bước đi trong ngày được tính bằng mile, tiêu chuẩn là 10,000 bước. Đặc biệt là nghe, và nói như một điện thoại di động, khi cho số cell phone vào đó.

16*. Cuộc chạy đua giành vị trí hàng đầu thế giới về 5G

Hiện nay, các quốc gia đang nổ lực tham gia cuộc chiến tàn khốc để giành vị trí hàng đầu về 5G trên thế giới.

1). Hoa Kỳ đứng hàng đầu.

Theo báo cáo từ trang Business Insider, thì Mỹ là quốc gia chiếm vị trí hàng đầu thế giới, do những đại công ty lớn nhất như AT&T, Sprint, Verizon Wireless (Mỹ)…

Các công ty tư nhân nầy có những chiến lược riêng, cạnh tranh nhau ráo riết để thúc đẩy sự đổi mới và chiếm khách hàng trên thế giới.

2). Hàn Quốc thứ hai.

Vị trí thứ hai thế giới là Hàn Quốc. Với những đại công ty như Samsung KT, LG (Lucky Goldstar), LG Uplus. Hàn Quốc hiện có trên một triệu người đang sử dụng 5G thương mại.

3). Trung Quốc hạng thứ ba

Thứ ba là Trung Quốc với những công ty như ZTE (Zhongxing Telecommunication Equipment), China Mobile, China Telecom, Huawei.

17*. Thế hệ mạng di động 6G

          Công nghệ mạng 6G sẽ rất hữu ích đối với nghiên cứu khoa học 

Mặc dủ thế hệ 5G chưa được áp dụng rộng rãi trên toàn thế giới, nhưng các nhà mạng hàng đầu thế giới như Samsung (Hàn Quốc), Huawei (Trung Quốc) và Nokia (Phần Lan), Ericsson (Thụy Điển) đã triển khai những phương tiện thử nghiệm về mạng 6G.

Hệ 6G đang ở trong thời kỳ thử nghiệm, dự đoán là sẽ đưa vào sử dụng thương mại vào năm 2028 hoặc 2030.

Đặc điểm của 6G là tốc độ cao, nhanh 50 lần hơn 5G. Độ trễ nhỏ, chỉ bằng 1/10 của 5G. Tín hiệu rất lớn, chứa nhiều data hơn 5G. Và băng thông cũng rất lớn để tín hiệu nhẹ nhàng phóng qua, tạo độ trễ rất nhỏ.

Điểm khác biệt giữa 5G và 6G là, trạm gốc phát tuyến của 5G đặt trên mặt đất, trái lại, trạm gốc phát tuyến của 6G là một hệ thống vệ tinh ở quỹ đạo thấp, có thể phủ sóng toàn cầu. Trung Quốc đã phóng thành công một vệ tinh thử nghiệm vào không gian, và theo kế hoạch, sẽ phóng 10,000 vệ tinh phục vụ cho 6G.

Về mạng lưới vệ tinh, thì Mỹ đang dẫn đầu với 1,300 vệ tinh quỹ đạo thấp của hệ thống Starlink, thuộc SpaceX của tỷ phú Elon Musk. Starlink đã phóng thêm 120 vệ tinh mỗi tháng. Mỹ sẽ phóng 12,000 vệ tinh quỹ đạo thấp nhằm mục đích phủ sóng toàn thế giới.

Mạng 6G là gì?

17.1. Huawei của Trung Quốc đặt mục tiêu dẫn đầu 6G

Ngày 16-9-2021, hãng tin Nikkei (Nhật) đưa tin, ông Nhậm Chính Phi, Giám đốc Huawei, cho biết, công ty của ông đã đầu tư vào 20 công ty trong nước, để sản xuất chíp bán dẫn hiện đại. Huawei cũng tiếp tục thuê nhân tài hàng đầu thế giới, đặc biệt là ở Châu Âu và Mỹ, với mức lương cao nhất, để Huawei dẫn đầu công nghệ 6G.

 Nhà mạng Trung Quốc nầy sẽ chú trọng mở rộng thị trường công nghệ 6G vào những quốc gia đang phát triển (Nghèo) ở Châu Phi và Trung Đông, bằng cách cho thuê tài chánh nhẹ lãi, để thực hiện công nghệ 6G nầy.

17.2. Hàn Quốc với 6G

Hàn Quốc muốn trở thành quốc gia đầu tiên triển khai dịch vụ thương mại 6G. Samsung và LG Electronics (LG=Lucky Goldstar) đã thiết lập trung tâm nghiên cứu, Seoul đã có dự án phát triển trị giá 976 tỷ won (800 triệu USD)

17.3. Hoa Kỳ thành lập Liên Minh 6G

Liên Minh 6G gồm những thành viên nổi bật, những gã khổng lồ trong lãnh vực truyền thông như: AT&T, Sprint, Verizon Wireless, Microsoft, Qualcomm, Apple, Google, Nokia (Phần Lan), mục đích chiếm vị trí hàng đầu trong cuộc tranh đua với Huawei.

Liên minh nầy không cho Huawei và ZTE của Trung Quốc tham gia.

Chính phủ Mỹ hợp tác với Nhật để phát triển 6G. Tổng thống Joe Biden và Thủ tướng Nhật, Yoshhide Suga đã ký một quỹ đầu tư 4.5 tỷ USD để phát triển công nghệ 6G.

Với nguồn vốn khổng lồ của các thành viên trong Liên Minh 6G,  Hoa Kỳ quyết ăn thua đủ với Trung Quốc.

18*. Kết luận

Thế hệ mạng di động 5G là một cuộc cách mạng trong công nghệ và công nghiệp thế giới. So với thế hệ 4G, 5G đã có những bước tiến nổi bật. Tín hiệu lớn mang rất nhiều dữ liệu, lại có thêm một băng thông rộng rãi, là phương tiện để có tốc độ cao, mà độ trễ nhỏ.

Đặc tính kỹ thuật cao độ của 5G được ứng dụng để sản xuất, tạo ra những thiết bị và công trình thần kỳ, giúp cho đời sống của con người trong những ngành nghề như sau: kinh tế, y tế, giáo dục, quân sự, giao thông vận tải, sản xuất…Những nhà mạng di động nổi bật thế giới như Samsung của Hàn Quốc, Huawei của Trung Quốc, riêng Hoa Kỳ đã có những đại gia mạng di động như AT&T, Google, Apple, Qualcomm, Sony, Microsoft, Sony…

 

Trong khi những ứng dụng của hệ 5G chưa được thực hiện rộng rãi trên toàn thế giới, thì các nhà khoa học về mạng di động đã triển khai nghiên cứu thế hệ 6G. Trung Quốc đặt mục tiêu sẽ chiếm vị trí hàng đầu thế giới. Tuy nhiên, ý đồ đó chưa chắc gì đã đạt được. Mặc dù Trung Quốc đã chai mặt, ăn cắp kỹ thuật màn hình gập (có thể xếp lại được), và ý đồ dùng tiền bạc mua chuộc các nhà khoa học hàng đầu thế giới thuộc Châu Âu và Mỹ.

Vì Liên Minh 6G của Hoa Kỳ rất mạnh, nhiều vốn như 8 đại gia tư nhân ở Mỹ, cộng thêm Nokia của Phần Lan và Nhật Bản.

Hoa Kỳ cũng sẽ chiếm hạng nhất trong cuộc chay đua với Trung Quốc.

 

Trúc Giang MN

Minnesota ngày 21-10-2021

 

Nam Mai sưu tầm

 

Xem thêm...

The New Land Rover - Range Rover 2022 đã chính thức “trình làng”

 

The New Range Rover - the Definition of Luxury Travel

   Range Rover 2022 đã chính thức “trình làng”    

  - 2022 Land Rover Range Rover -  

        Return of The King        

 

Ra mắt Range Rover 2022:Available as: - AUTOBIOGRAPHY - FIRST EDITION

2022 NEW RANGE ROVER LONG WHEELBASE RANGE ROVER FIRST EDITION P530 AWD AUTOMATIC 
Giá từ BASE MSRP FROM $163,500.00*USD

Không thể phủ nhận những nỗ lực của Land Rover trong việc biến Range Rover 2022 thành cỗ máy ấn tượng vượt trội so với "người tiền nhiệm".

Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc
Nếu thất vọng về tính bảo thủ của đội ngũ thiết kế Land Rover trong thập kỷ qua, người dùng sẽ có lý do để vui mừng khi biết rằng Range Rover đời mới đã lột xác toàn diện khi thương hiệu Anh Quốc không còn sợ sai khi thiết kế xe. Kết hợp với khung gầm mới, động cơ mới bao gồm cả các tùy chọn điện hóa và thậm chí thuần điện, Range Rover 2022 hứa hẹn sẽ hâm nóng phân khúc SUV hạng sang cỡ lớn hơn bao giờ hết.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 1.
 
Nếu phải nói về thiết kế tổng thể của Range Rover 2022, ta có thể tóm tắt rằng Land Rover đã làm rất tốt trong việc loại bỏ đi những chi tiết thừa thãi và chỉ giữ lại những gì cơ bản, tinh túy nhất. Phong cách mượt mà, gọn gàng toát lên rõ rệt khi nhìn trực diện vào hông xe với cửa, các đường nổi và cả viền cửa sổ đều nằm trên một mặt phẳng.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 2.
Đuôi xe là khu vực thay mới rõ ràng nhất với cụm đèn hậu dạng dọc được nối với nhau ở đỉnh trên thông qua dải đen gắn ký tự Range Rover khổ lớn chạy giữa. Khi xe không vận hành đèn này cũng chuyển về dạng tối màu biến toàn bộ hình chữ U ngược tại khu vực này thành một thể thống nhất.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 3.
Trong khi đó, đầu xe có lẽ vẫn còn có thể được Land Rover nâng cấp (hay nói chính xác là gọt bớt) mạnh tay hơn, tuy nhiên thương hiệu Anh có vẻ vẫn muốn giữ lại bản sắc của chiếc SUV tại đây.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 5.
Kích thước Range Rover 2022 lớn hơn trước một chút với chiều dài tổng tăng nhẹ từ 5.000 lên 5.052 mm (bản kéo dài cộng thêm 200 mm), chiều dài cơ sở tăng 75 mm cho phép xe biến hóa đa dạng giữa các cấu hình 4, 5 và 7 chỗ ngồi. Kích thước mâm tối đa tăng lên 23 inch.
Bên dưới thiết kế mang cảm tưởng "mới mà cũ" là khung gầm MLA-Flex mới toàn diện cho phép Range Rover 2022 trang bị cả 3 tùy chọn truyền động là động cơ đốt trong, hybrid và mô tơ điện, trong đó 2 bản sau sẽ chào sân vào 2023.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 7.
Ở thời điểm ra mắt, Range Rover 2022 chỉ có các tùy chọn đơn giản là các động cơ 6 và 8 xy-lanh. Ngoài bản 3.0L I-6 Ingenium giữ lại từ thế hệ trước với thông số không đổi (395 mã lực, 551 Nm) dành cho Range Rover 2022 mặc định, ta có động cơ V8 P530 4.4L tăng áp kép lấy từ BMW X7 M50i cho công suất 523 mã lực, mô-men xoắn 750 Nm trên bản gốc khi kết hợp với hộp số tự động 8 cấp.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 8.
Tại một số thị trường Range Rover 2022 cũng có động cơ diesel 296 hoặc 345 mã lực, mô-men xoắn lần lượt 649 và 700 Nm.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 9.
Cả 2 tùy chọn điện hóa là PHEV và EV sẽ ra mắt vào 2024, trong đó bản hybrid sạc điện kết hợp động cơ I-6 Ingenium với ắc quy 38.2 kWh và mô tơ điện 141 mã lực đặt tại hộp số. Cấu hình này có 2 mức công suất tổng 434 hoặc 503 mã lực và cho khả năng vận hành 80 km tạm thời không cần nhiên liệu.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 10.
Ở lần lên đời này, Range Rover 2022 mặc định sử dụng hệ dẫn động 2 cầu nhưng không phải dạng toàn thời gian khi trục trước có thể tạm ngắt khi phát hiện nhiệt độ ngoài trời quá lạnh hoặc khi lực bám đường quá kém. Người dùng cũng có thể tùy biến sâu hơn cách hệ dẫn động này vận hành thông qua hệ thống Terrain Response. Vi sai chủ động phía sau giúp chiếc SUV Anh Quốc linh hoạt hơn trong đô thị.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 11.
Hệ thống treo khí nén điện tử trên Range Rover 2022 có thể sử dụng dữ liệu từ bản đồ định vị eHorizon để đọc trước cung đường trước mặt và chuẩn bị sẵn phần cứng cần thiết để đối mặt với các tình huống khó. Hệ thống đánh lái 4 bánh (bánh sau có thể quay tối đa 7,3 độ) mang lại độ linh hoạt tốt hơn cho Range Rover 2022, thể hiện rõ nhất qua bán kính quay đầu nay còn chưa đầy 11 mét.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 12.
Range Rover 2022 có khả năng lội nước sâu 900 mm cho thấy kỹ năng off-road của chiếc SUV hứa hẹn  không tồi nhưng có lẽ Land Rover đã chấp nhận rằng họ cần tập trung vào tính sang trọng, hiện đại nhiều hơn để đảm bảo thành công cho chủ lực toàn cầu số 1.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 13.
Nội thất Range Rover mới sử dụng táp lô xoay quanh màn Pivo Pro trung tâm 13,1 inch và bảng đồng hồ kỹ thuật số 13,7 inch, hàng ghế sau có 2 màn giải trí 11,4 inch. Tùy phiên bản mà người dùng sẽ được tiếp cận trợ lý ảo Amazon Alexa, phần mềm cập nhật qua kết nối Internet, hệ thống loa Meridian có khả năng trung hòa và loại bỏ tiếng ồn chủ động, ghế mát-xa chỉnh điện 24 hướng, ốp kim loại/gốm và bàn mini chỉnh điện bên dưới cụm điều khiển trung tâm.
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 14.
 
Theo thông tin chính thức từ Land Rover Việt Nam, Tại Việt Nam, Range Rover mới được nhập khẩu và phân phối với 4 phiên bản và có giá tiêu chuẩn dự kiến từ 10,879 tỷ đồng.
Cụ thể, chiếc SUV đời mới khởi đầu với bản Range Rover SWB P360 Autobiography trang bị động cơ xăng tăng áp lai điện nhẹ (MHEV) 6 xy-lanh 3,0 lít, sản sinh công suất cực đại 355 mã lực và mô-men xoắn cực đại 500Nm. Giá bán tiêu chuẩn dự kiến từ 10,879 tỷ đồng.
Tiếp đến, bản Range Rover SWB P400 First Edition vẫn dùng động cơ trên nhưng công suất tối đa được nới lên 395 mã lực, mô-men xoắn cực đại 550Nm. Giá bán bản này dự kiến từ 11,699 tỷ đồng. Bản Range Rover LWB P360 Autobiography quay về động cơ 355 mã lực nhưng sở hữu trang bị tốt hơn cùng khả năng nâng cấp lên cấu hình 7 chỗ có giá khởi điểm 11,079 tỷ đồng.
 
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 19.
 
Ra mắt Range Rover 2022: Giá từ 10,879 tỷ đồng, thiết kế đỉnh cao, đã có đại gia Việt chốt đơn cọc - Ảnh 20.
 
Cuối cùng, Rover LWB P530 Autobiography trang bị động cơ BMW V8 4,4 lít 523 mã lực, mô-men xoắn cực đại 750Nm với giá bán tiêu chuẩn dự kiến từ 16,199 tỷ đồng.
Range Rover 2022 sẽ được đưa vào lắp ráp từ 2022 nhưng ngay từ hiện giờ người dùng toàn cầu đã có thể liên hệ trước với đại lý chính hãng để tùy biến cũng như đặt hàng. Tại Việt Nam, theo nguồn tin chính thức, đã có những khách hàng đặt cọc để được giao xe sớm nhất vào năm sau.

 Range Rover qua 5 thế hệ: Từ nhôm nhựa tới biểu tượng địa vị của giới thượng lưu 

 

Kể từ khi xuất hiện lần đầu tiên vào năm 1970, Range Rover đã không ngừng phát triển. Chiếc SUV gây ấn tượng mạnh đến nỗi hãng rất “lười” cập nhật mà nó vẫn luôn ở phong độ đỉnh cao.

Thế hệ thứ nhất
Vòng đời: 1970-1994
Range Rover 1994. Đây là phiên bản đã được kéo dài làm riêng cho hoàng gia Brunei.
Phong cách: SUV 3 cửa 4x4 (cổ điển) và SUV 5 cửa 4x4 (từ mẫu đời 1981)
Kích thước tổng thể (mm): 4.445 (4.648) x 1.781 x 1.801 (1.781)
Chiều dài cơ sở (mm): 2.540 / 2.743 (bản kéo dài)
Động cơ: Xăng V8 3.5L, 3.9L, 4.2L / Diesel 2.4L, 2.5L
Công nghệ, tính năng:
Range Rover qua 5 thế hệ: Từ nhôm nhựa tới biểu tượng địa vị của giới thượng lưu - Ảnh 2.
Range Rover 1970. Range Rover những đời đầu được gọi là Range Rover Classic để phân biệt với thế hệ hiện đại sau này. Ảnh: Net Car Show
- Ban đầu chỉ là một chiếc xe địa hình đơn giản thực dụng với nội thất từ nhựa vinyl
 
Range Rover 1994 bản đặc biệt dành cho Hoàng gia Brunei. Sau đó nó qua tay nhiều chủ nhân, trong đó có tay võ sĩ Mike Tyson nổi tiếng. Ảnh: Class Driver
- Năm 1988 cập nhật thêm các tiện ích tay lái trợ lực, sàn trải thảm, điều hòa nhiệt độ, ghế bọc vải/da, nội thất ốp gỗ, lưới tản nhiệt nhựa thay cho thép
- Từ 1988 có bản trục cơ sở kéo dài, trở thành phương tiện của Hoàng gia Anh
 
Thế hệ thứ 2
Vòng đời: 1994-2001
Range Rover 2001. Ảnh: Cars
Phong cách: 5 cửa 4x4
Kích thước tổng thể (mm): 4.712 x 1.890 x 1.819
Chiều dài cơ sở (mm): 2.746
Động cơ: Xăng 4.0L/4.6L Rover V8, Diesel 2.5L BMW M51 turbodiesel I6
Thay đổi lớn:
- Tay nắm cửa đơn giản dễ cầm kéo hơn.
- Kính chắn gió sưởi bằng điện - một tính năng độc nhất vô nhị trên thị trường khi đó và rất hữu ích, đặc biệt là đối với các phiên bản chạy bằng động cơ diesel
- Hệ thống định vị vệ tinh hoặc TV tích hợp sẵn
- 2.5L BMW M51 turbodiesel I6 là động cơ phun dầu diesel đầu tiên có điều khiển điện tử trên Land Rover
Range Rover qua 5 thế hệ: Từ nhôm nhựa tới biểu tượng địa vị của giới thượng lưu - Ảnh 5.
Range Rover Vogue SE 1998. Ảnh: Motorparks
- Vogue SE 1998 ra mắt đánh dấu Range Rover chính thức trở thành một thương hiệu xe sang
 
Thế hệ thứ 3
Vòng đời: 2001-2012
Range Rover 2012. Ảnh: Motortrend
Phong cách: SUV 5 cửa 4x4
Kích thước tổng thể (mm): 4.950 x 1.923 x 1.862 / 4.971 x 1.933 x 1.902 (1.877)
Chiều dài cơ sở (mm): 2.880
Động cơ: Xăng 4.2L, 4.4L, 5.0L, Diesel 3.0L, 3.6L, 4.4L
Thay đổi lớn:
- Là sản phẩm Land Rover đầu tiên được thiết kế nguyên khối, đậm chất quý tộc Anh từ ngoài vào trong
- Nội thất và táp-lô bọc da khâu thủ công, loại bỏ nhiều chi tiết nhựa
- Cụm đồng hồ lái được thay thế bằng màn hình TFT 12 inch có thể cấu hình đầy đủ với mặt số ảo và màn hình hiển thị thông tin.
- Bắt đầu sử dụng hệ thống điện có nguồn gốc từ Jaguar, hệ thống "cảm giác hiện đại" đầu tiên, thay thế cần số bằng một núm xoay
- Loại bỏ hộp số sàn
- Có sẵn Hệ thống giám sát điểm mù và camera xung quanh
- Hệ thống Adaptive Dynamics có thể liên tục thay đổi cài đặt giảm xóc, bằng cách theo dõi chuyển động của thân và vô-lăng tới 500 lần mỗi giây
- 2005 xuất hiện biến thể ăn khách Range Rover Sport, 2011 xuất hiện Range Rover Evoque
Giá nhà sản xuất (Mỹ): Từ 79.425 USD (2012)
 
Thế hệ thứ 4
Vòng đời: 2013-2021
 
Range Rover 2021. Ảnh: Carbuzz
Phong cách: SUV 5 cửa cỡ trung 4x4, SUV 5 cửa cỡ lớn 4x4
Kích thước tổng thể (mm): 4.999 x 1.984 x 1.835
Chiều dài cơ sở (mm): 2.922
Động cơ: Xăng 3.0L V6, 5.0L V8, Diesel 3.0L, 4.4L, Hybrid, Plug-in Hybrid
Những thay đổi lớn:
- Chiếc SUV 4x4 đầu tiên sử dụng cấu trúc thân liền khối hoàn toàn bằng nhôm, giúp giảm 420kg trọng lượng so với thế hệ trước, đồng thời tăng không gian bên trong
- 4WD và công nghệ kiểm soát toàn địa hình Terrain Response Control giúp thay đổi độ bám đường và độ ổn định
- Nội thất được bọc da tiêu chuẩn và tùy chọn cửa sổ trời toàn cảnh
- Màn hình LCD kép, một 12,3 inch và một màn hình cảm ứng 8 inch. Đời 2017-2021 có 2 màn hình 10 inch
- Ghế sau bắt đầu có chức năng chỉnh điện, sưởi, thông gió, massage
- Có biến thể diesel-hybird đầu tiên
- Đời 2017-2021 thêm nhiều tiện nghi như tính năng ra lệnh đóng/mở cửa sổ trời bằng cử chỉ, hệ thống lọc không khí ion hóa và chìa khóa thể thao chống nước
- 2017 xuất hiện biến thể Range Rover Velar
Giá nhà sản xuất (Mỹ): Từ 82.650 USD (2013) / 92.000 USD (2021)
 
Thế hệ thứ 5
Vòng đời: 2022-
Phong cách: SUV 5 cửa 4x4
Kích thước tổng thể (mm): 5.052 (5.252) x 2.209 x 1.870
Chiều dài cơ sở (mm): 2.997 (3.197)
Động cơ: Xăng 3.0L V6, 4.4L V8 tăng áp kép, Diesel, Điện/Plug-in hybrid (Sẽ ra vào năm 2023)
Những thay đổi lớn:
- Ngoại thất được thiết kế lại, khung gầm cứng hơn 1,5 lần so với thế hệ trước
- Hệ số cản gió 0,30 Cd - SUV hạng sang có khí động học tốt nhất thế giới
- Cách âm tốt hơn 24%
- Terrain Response giúp tùy biến hệ dẫn động linh hoạt
- Hệ thống treo khí nén điện tử tự động điều chỉnh theo dữ liệu bản đồ
- Hệ thống thông tin giải trí Pivi Pro và trợ lý ảo Alexa, 2 màn hình 13,1 inch và 13,7 inch. 
- Phần mềm cập nhật qua Wi-Fi
- Hệ thống đèn ngoài hiện đại nhất từng xuất hiện trên xe Land Rover: 1,2 triệu gương siêu nhỏ bên trong, chống loá 16 vật thể cùng lúc
- Camera mọi nơi
- Hỗ trợ đỗ xe từ xa mà không cần người dùng thao tác trong xe
Đối thủ chính: Mercedes-Benz GLS-Class, BMW X7, Cadillac Escalade, Volvo XC90
Giá nhà sản xuất (Mỹ): 105.350 USD (giá Việt Nam từ 10,879 tỷ đồng)
Một chặng đường dài để đi từ nội thất nhựa vinyl đến một "biểu tượng địa vị" cả khi người thiết kế ban đầu không có chủ đích đó, Range Rover vẫn vô song ngay cả khi chống lại Rolls-Royce, Bentley hay Lamborghini.
 

 
   Sưu tầm by Nguyễn Ngọc Quang   
 
 
Xem thêm...
Theo dõi RSS này